40

ՍԱՂՄՈՍԱՐԱՆ ԺԶ

ԺԴ դար - ԺԵ դար

ID

Number

40

Old record number

1121

Title

ՍԱՂՄՈՍԱՐԱՆ ԺԶ

Start date

ԺԴ դար

End date

ԺԵ դար

Date details

ան յայտ, որովհետև գլխաւոր յիշատակարանն ինկած է. սակայն դիտելով որ մատեանս ի թուին Հայոգ ՋՂԳ կրկին անգամ նորոգուած կաւանդուի, հետևաբար՝ ԺԴ դարու վերջերը կամ ԺԵ.ին մէջ գրուած ըլլալու է։

Copy place

անյայտ, հաւանօրէն Կամենից

Reference

Type

Number of pages

151

Dimension

20x16 (16x11)

Layout

առաջին մասը միասիւն, իսկ վերջինն եր կասիւն, իւրաքանչիւրն 17x6։

Writing details

բոլորգիր մեծ՝ կրկին գրչութեամբք։ Թղ. 1ա-100 հնագոյն գրչէն են, իսկ մնացեալն երկրորդ գրչ։ մը։

Codicology

12, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject

Subject details

կէսը թուղթ գորշագոյն, անողորկ և դիւրաբեկ. իսկ մնացեալն՝ Թղ. 101ա-151բ՝ հաստ մագաղաթ։

Number of lines

18-21։

Binding

(նոր) ստուարաթղթեայ՝ շիկակարմիր կաշիով պատեալ։

State of preservation

շատ յոռի. լուսանցք մաշած, և շատ թուղթեր ալ մէջ տեղէն հորիզոնական գծով ճեղքուած և ապա նոթոգուած են. շատ թուղթերու, ինչպէս Թղ. 147151, ալ լուսանցաքղանցք փրթեր են. բայց գլխաւո րապէս Թղ. 1-10, 38-48բ, 149-151, Զանազան տեղ արտաքին լուսանցք խորապէս կտրատուած են. օր աղագաւ, Թղ. 9, 24, 25, 100, 103 135. որով լուսանցազարդք ևս վնասուած են։ Թղ. 33բ, Կիսախորանէն մաս մը փորուած է։ Թղ. 9, 69 մէջ տեղէև նեղքուած են։ Սկիզբէն կը պակսին 2-3 թուղթք քանի մը թուղթեր (այն է՝ Թ. սաղմոսի 15 տունէ։ մինչև ԻԱ. սաղմոսի 28 տունը) ընդ մէջ Թղ. 9բ10ա։ Իսկ վերջը կը պակսին ոչ միայն թուղթեր այլ գուցէ թէ 2-3 թերթեր, այսինքն՝ ՃԺԸ. սաղմո։ սի 78 տտունէն մինչև ճԾ. դաւթեան սաղմոսք, ևն

Copyist

Ներսէս (տես վարը)։

Owner

նախկին։ անյայտ, ապա կամենիցացի ոմն, ապա Վ. Հ. Մինաւ Վ. Բժշկեան։

Commanditaire

Illuminator

անյայտ, հաւանօրէն գրիչն։

Binder

և նորոգու Մինաս Դպիր (տես յիշտկ.)։

Parchment flyleaf

չունի։

Lettrines

Ա. մասին մէջ բազմաթիւ են մեծ, մարդագիր, թռչնագիր, ևն. իսկ երկրորդին մէ, սակաւաթիւ և աննշան։

Initials

Marginal illuminations

բազմաթիւ են, ե, ռագոյն և մեծ. ուշադրութեան արժանի է, Թղ. 126բ օձակալ թռչունն և վիշապ օծր իրարու պլլուած։

Images

չկան։

Canon tables 1

չկան -

Canon tables 2

5 հատ, Թղ. 33բ, 69ա, 101ա, 121բ 140բ. եռագոյն են, այսինքն մութ կանաչ, կապոյս և կարմիր՝ սպիտակ յատակով. մնացած երկուքը կը պակսին։

Title text

կարմիր են. սկ Տնագլուխք փոփոխակի մերթ կարմիր և մերթ կանաչ մեծ երկաթագիրներ են։

Blank pages

նոյնպէս։

Colophon

սակաւ են և անորոշ, այսպէս. 1. Մատենիս հնագոյն գրչութեան վերջը (Թղ. 100բ) նման բոլորգրով կայ նորոգողէն. Կրկին նորոգեցաւ սաղմոսարանս. Եւ կազմեցաւ ձեռամբ յոգնամեղ գրչի Ճ8. ԺԺ. ՄՄ. 00։ ՌՌ. ԺԺ. ( = Մինասի) դպրի, ի քաղաքս Կամենից. թվին ՋՂԳ. մարտի Ի աւարտեցաւ։ Եւ քրիստոսի մարդասիրին փառք յաւիտեանս ամէն։ Արդ յիշատակարանիս մէջ յիշուած թուականն եթէ ստուգիւ երկրորդ նորոգութեան կազմութեան ժամանակին կը պատկանի, կը հետև ի որ այդ մասի գրութիւնը գէթ 50 - 100 տարի յառաջ ըլլալու էր։ 2. Թղ. 127ա։ ՂԶ. սաղմոսին վրայ կայ երկրորդ գրչէն՝ այսպէս. Սա(ղ)մ ի Դաւիթ, ի ժամանակի՝ զի երկիրն հաստատութեան. զՆերսէս յիշէ,։

Informations

. Ձեռագիրս յամին 1820է։ քիչ վերջ մտեր է հաւաքմանս մէջ, զոր Վ. Հ Մինաս Վ. Բժշկեան ի Կամենից ճանապարհորդա։ ժամանակ ստացեր է և յղած ի վանս։ Մատեանս է Սաղմոսարան մեծադիր, պակասաւոր սկիզբէն և վերջը։ Սաղմոսք Դաւթի կը սկսին Թղ. 1ա, Բ. սաղմոսով, այսպէս ս... Համարին. Սաղմոս ի Դաւիթ։ Ընդէլ խռովեցան հեթանոսք, ևն։ Եւ կաւարտին Թղ. 151բ, ՃԺԸ. սաղմոսի 78 տունով. Ամաչեսցեն ամբարտաւանք որ ի տարապարտուց,ևն։ Իւրաքանչիւր Կանոն նոյնպէս կիսախորանով կը սկսի, և կը փակուի մարգարէական 0րհնութեամբ մը - նման այլոց - կցելով անոր՝ գիշերային ժամու Մաղթանք մը միայն։ իսկ անոր յարակից Քարոզն ու Աղօթք կը նշանակուին միայն, առանց բառացի կերպով մէջ բերուելու. և որ անսովորն է (Թղ. 101ա 140բ) այն է նախընթաց Կանոնին յաջորդոդ կիսախորանին տակ նշանակուած են Քարոգք։ Մէն մի սաղմոսի վերջ դնելով անոր Տուները և յաւարտ Կանոնին վերստին կը նշանակուին Տունք, Գուբղայք և Կանոնք։ Սաղմոսներու թուահամարներն ընդհանրապէս սև մելանոգ նշանակուած են՝ լուսանցից վրայ և կամ լուսանցազարդերու մէջ. բացառութիւնները քիչ Սաղմոսարանիս մէջ սաղմոսաց խորագիրները մեծ մասամբ Զօհր. ապագրութեան կը զուգրնթանան. իսկ հետև եալներն՝ ինչ ինչ յապաւումներով և յաւելուածներով կը խոտորին անկէ և կը համաձայնին նախընթաց օրինակ ներէն ոմանց։ Որի. աղադաւ, ԻԳ. սաղմոսի խոր. մէջ չկայ տպ. միշաբաթուն, բառը։ ԻԹ. Սաղմոսի խոր. չունի տպ. Ի Դաւիթ, ը։ - ԼԳ. սաղմոսի խոր. ունի յաւելուածով Անքուսայ և Աբիմելեքայ (հմմտ. Թ. 25 Անքուսայ, միայն)։ - Թղ. 30բ. Մովսիսի Ա. Ոոհնութեան խորագ. է Պատգամք Մովսէսի առ ամենայն ազգս,։ - ԼԸ. սաղմոսի խոր. է Ի կատարած ի Դիդովմ, սաղմոս ի Դաւիթ։ԽԴ. սաղմոսի խոր. մէջ տպ. Յրհնութիւն վասն սիրելւոյն, բառերուն տեղ կայ. Սաղմոս ի Դաւիթ,։ - ԾԹ. սաղմոսի խոր. մէ՝ կայ փոխ, տպ, առ ուսմէ, ի՝ առ ուսմանէ ... և զասորեստանն Սոբողաց... ձորն Աղետից,։ - ԿԲ. սաղմոսի խոր. մէջ տպ. յանապատի, էն վերջ կայ հանտէպ, յաւելուածն ևս։ - ԿԵ. սաղմոսի խոր. մէջ կլ պակսին տպ. Ի կատարած... (և) յարութեան, բառերը։ - ՀԱ. սաղմոսի խոր. մէջ փոխ՝ տպ. Ի Սողոմոն, ին՝ է Ի Դաւիթ,։ ՀԲ. սաղմոսի խորագիրն է. Ի կատարած սաղմոս Յասափայ՝ ի Դաւիթ.։ - ՀԳ. սաղմոսը խորագրուած է. Ի կատարած սաղմոս Յասափ երգ,։ - ՀԴ. խոր. մէջ չկան տպ ... Երգ առ ասորեստանեայս, բառերը։ ՀԶ. սաղմոսը խորագրուած է. Ի կատարած Իդիթումա,։ - Հէ. սաղմոսն ունի խոր. Լ կատարած սաղմոս Յասափ.։ - Չ. սաղմոսը խորագրուած է. Սաղմոս Յասափ. ի կատարած ի վերա հնձանաց,։ - ՉԴ. սաղմոսի խոր. է՝ Որդւոցն Կորխա՝ սաղմոս Իմաստութեան ի Դաւիթ։ - ՉԵ. սաղմոսի խորագիրն է. Աղաւթք Դաւթի որդւոյն Յեսսեայ։ ՉԸ. սաղմոսի խոր. մէջ գրուած է... Եմաեզրտելացուոց,։ - ԶԹ. սաղմոսի խոր. մէջ փոխ. տպ. Աղօթք ի Մովսէս յայրն աստու, ծոյ, ի՝ կայ. Սաղմոս ի Դաւիթ,։ - Ղ սաղմոսի խոր. է՝ Աւրհնութիւն ի Դաւիթ։նԵ. սաղմոսն ունի փոխ. տպ. Յրհնութիւն,ի Կատարած,։ - ՃԺԸ. սաղմոսը փոխ, տպ. Աւէլուեայց ի՝ խորագրուած է. Ի կատարած սագմնս ի Դուիթ.։ Նոյնպէս է նաև ՃԺԸ սաղմոսինը։

Content