Other notices
— - Bibliographic notice
269
ՈՍԿԵՓՈՐԻԿ Լ
1700 - 1700

ID
Number
269
Old record number
1095
Title
ՈՍԿԵՓՈՐԻԿ Լ
Start date
1700
End date
1700
Date details

ՌմԻԹ 1700 (տես վարը)։

Copy place
անյայտ։
Reference
Type
Number of pages
80
Dimension
14,5x11 (11x 6,7)
Layout
՝ միասիւն։
Writing details

բոլորգիր միջակ, ցածադիր և մաքուր։

Codicology

8, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject
Subject details

թուղթ գորշագոյն, մասն մի ողորկ, իսկ միւսն անողորկ։

Number of lines
18-21։
Binding

թղթեայ կաշեպատ շագանակագոյն։

State of preservation

Թղ. 25, 58, 59. լուսանցաքղանցքն փրթեր են և ետքէն նորոգուեր. մնացեալը լաւ պահուած է։

Copyist
Յոհան երէց։
Owner

նախ Տիրացու Մելիք, ապա այլք։

Commanditaire
Illuminator
հաւանօրէն գրիչն ինքնին։
Binder
անյայտ։
Parchment flyleaf

չունի, այլ մի մի դատարկ թուղթ իւրաքանչիւր կողմէն։

Lettrines

ամէն նոր նիւթի սկիզբը, թռչնագիր, գազանագիր, ևն. ամէնքն ևս միագոյն։

Initials

Marginal illuminations

Images

Canon tables 1

, ևն չկան։

Canon tables 2

Title text

՝ կարմիր են։

Blank pages

Թղ. 1բ, 22։

Colophon

՝ սակաւ են և համառօտ, գլխաւորապէս 1. Թղ. 39բ-40ա. Բնագրի գրով ճիշդ. "Բարեխօսութեամբ սրբուհոյ աստուածածնին, նոյն ողորմութեամբդ քո քրիստոս աստուած մեր գթա և ողորմեա ստացողի գրոցս՝ ՏիրացուՄէլիքին և իւր ծնողացն և ամենայն արեան մերձաւորացն. և արժանի արա յարքայութեան Լուարուք ով ժողովուրդք ամենեքեան, թէ աստուած՝ աշխարհիս բարկանայ, արտասուօք աղաչեմք, դարձեալ քաղցրանայ. քանզի յորժամ խաչն փայլէ, յարևելից ճառագայթէ. գաբրիէլեան փողն գոչէ, զազգս մարդկան զարթուցանէ„ ևն։ Թղ. 55բ-56ա. Նոյնը երկրորդուած է գրչէն և նոյն գրով, ուր սակայն կ'աւելցուի սոյն պարագան. "Որ (Տիր. Մելիքն) մեծաւ փափագանօք ետ գրել զբանս խրատական և յոյժ հոգէշահ, զոր տէր աստուած բարով վայելել տացէ ամէն„։ 2. Մատենիկիս վերջը կայ նոտրագրով, (հաւանօրէն տեղւոյն սղութեան պատճառով) ի գրչէն այսպէս. "Գրեցաւ Տետրակս թուին Ռ. Ճ. ԽԹ. ձեռամբ Յոհան մեղօք մածուցեալ երիցու, ի խնդրոյ Տիրացու Մելիգին՝ զոր տէր աստուած բարով վայելել տացէ խաղաղական կենօք ամէն„։

Informations

. Ձեռագիրս 1845ին մըտեր է հաւաքմանս մէջ. Հ. Գրիգոր Ալեփսոն յ'8 Յուլիսի յիշեալ տարւոյն յղեր է ի վանս. Հ. Ներմէս Սարգսեան ի Հայս ճանապարհորդած միջոցին ձեռք բերած էր զայն։ Մատեանս է Ոսկեփորիկ փոքրիկ, և կը պարունակէ 1. Թղ. 2ա։ "Վասն աւետաւոր հրեշտակին և քարոզելոյ զյղութիւն սրբոյ կուսին ՈՍԿԵՓՈՐԻԿ Լ. Մարիամու աստուածածնին։ Յայնժամ եղև առ նա բարբառ հրեշտակին որ ասէր ցնա. Ուրախ լեր կոյս Մարիամ։ յանկարծակի զարհուրեցաւ և երկեաւ յոյժ„ ևն։ - Վերջ Թղ. 17ա։ "Զոր տէր առաջնորդեաց ի յաշխարհն իւրեանց. և քրիստոսի փառք յաւիտեանս ամէն„։ Մանկութգւն Յիսուսէ կոչուած անվաւեր գրութենէն ըլլալ կը թուի. վերջը երեք Մոգերու զրոյցն և տեսիլն շատ հետաքրքրական է և բոլորովին ինքնուրոյն։ 2. Անդ։ "Ի հարանց վարուց է։ Իսկ յորժամ աղօթիցես՝ զգուշ լեր, մի գուցէ այլ իմիք խնդրեսցես և բարկացուսցես զտէրն. մի գանձս, մի փառս մարդկայինս, մի զօրութիւնս մարմնոյ„ ևն։ - Վերջ Թղ. 21բ։ "Նոցա երամակից զքեզ ցանկացիր առնել. և նոցա բարեացն ժառանգակից ի քրիստոս յիսուս ի տէր մեր, որում փառք յաւիտեանս ամէն„։ (Գրուածիս վերջին մասը Նեղոսէն է)։ 3. Թղ. 23ա։ "Տեսիլ սուրբ Աստուածածնին զոր ետես սուրբ կոյսն վասն դժոխոցն։ Խորհեցաւ սուրբ աստուածածինն Մարիամ երթալ ի լեառն Ձիթենեաց կալ յաղօթս„ ևն։ Վերջ Թղ. 39բ։ "Եւ պատասխանի տուեալ ասացին. Ամէն, ամէն, բարեգթութեան քո փառք. թագաւորութեան քո հայր և որդի և սուրբ հոգի այժմ և միշտ և յաւիտեանս յաւիտենից ամէն„։ Ասոր կը շարայարի նախ յիշատակարանն, և ապա ոտանաւոր յորդոր մը՝ գրչէն. "Լուարուք ով ժողովուրոք ամենեքեան„ ևն։ - Վերջ Թղ. 40բ։ "Յաջակողմեան դասն դասէ. յանանց կենօքն ուրախ առնէ„։ 4. Անդ։ "Վասն չբամբասելոյ և չդատելոյ զեղբարս և զընկերս, զքահանայս և զվարդապետս։ Մթերք սգոյ և տարակոյս աղջամղջի, տրտմութիւն դիզեալ կուտին ի վերայ իմ հանապազ„ ևն։ - Վերջ Թղ. 55ա։ "Ընդ որս և զմեզ արժանի արասցէ վայելել և փառս տալ հօր և որդւոյ և հոգւոյն սրբոյ. այժմ և միշտ և յաւիտեանս յաւիտենից ամէն„։ (Յոհ. Մանդակունւոյ է ճառս. հմմտ. տպգ. Ժ. ճառ)։ 5. Թղ. 56ա։ "Վասն մատնութեան Յուդայի՝ հրէից՝ զորդին աստուծոյ։ Ով Յուդայ խորամանկ, վասն այն վաճառես զքրիստոս որ եթող քեզ զսպանումն հօր և մօր քո, և յաշակերտութիւն կոչեաց զքեզ„ ևն։ - Վերջ Թղ. 62բ։ "Եւ Մարիամ ասէր ցհրէայսն, սպանէք և զիս ընդ որդեակս իմ„։ Աւագ ուրբաթի կտակէն է այս։ Հմմտ. տպգ. Ճաշոցը։ Իսկ ասոր շարունակութեամբ գրուած երկու էջ ոտանաւորն. "Քանզի գիտունք՝ ընդ անգիտին, ի միասին մարդիկ կոչին„ ևն։ - Վերջ Թղ. 63բ։ "Որ ուղղեսցէ զայ(լ)ս ի բարին, և ինքն թիւր գործովք չարին„։ Ոտանաւոր խրատքս նոյնպէս գրչէն աւելցուած են, բայց անկապ և անկախ առաջինէն։ 6. Անդ։ "Մաղթանք առ սուրբ աստուածածինն և առ ամենայն սուրբն(ս) յետ Եկեսցէին ասա։ Աստուածածին ամենաւրհնեալ, զպաղատանս մեր ընկալ„ ևն։ - Վերջ Թղ. 67բ։ "Զհոգիդ սուրբ բարեբանեմք, Երրորդութեանդ երկրպագեմք„։ Այբուբենական կարգաւ՝ ութոտնեայ ոտանաւոր մաղթանքս շատ գեղեցիկ է. թէպէտ և անանուն, բայց Ն. Շնորհալւոյ շեշտն և սահունութիւնը կը թուի մատնանշել։ 7. Անդ։ "Աղօթք սրբոյն Գրիգորի Նարեկացւոյն. Հանգստեան՝ զկնի Եկեսցէին։ Սփռեա տէր զշնորհս հոգւոյդ սրբոյ ի վերայ մասանց անդամոց իմոյ(ց)„ ևն։ - Վերջ Թղ. 68ա։ "Զի դու ես տէր կենդանեաց և մեռելոց. և քեզ փառք և յաւիտեանս յաւիտենից ամէն„։ բ. 8. Թղ. 68բ։ Նորին. Աղօթք՝ վասն բարի մահուան (անվերնագիր)։ "Տէր տերանց և աստուած ամենայն տիեզերաց, արա զօր մահուան իմոյ բարի, զվախճանն իմ քաղցր, զհոգւոյս ելանելն ընդ աստուածգիտութիւն„ ևն։ Վերջ Անդ։ "Ի գաղտառու բանսարկուէն, և ի գազան յանօրէն թշնամւոյն, և քեզ փառք յաւիտեանս ամէն„։ 9. Թղ. 69ա։ "Բենիկ վարդապետի աղօթից է։ Վասն որոյ չունիմ իմաստութիւն՝ հոգւոյս, խօսք լեզուիս, և բարբառ բերանոյ՝ զանթիւ չարիս իմ պատմել„ ևն։ - Վերջ Թղ. 69բ։ "Եւ հասցէ ի վերայ իմ անպատրաստ գիշերն վերջին, և զրկեալ գտանիցիմ յերևմանէ յամելոյ փեսայիդ„։ 10. Թղ. 70ա։ "Սարկաւագ վարդապետի ասացեալ է։ Հայեա քաղցրութեամբ քով ամենագութ և յիս յանարժան ծառայս քո և տուր ինձ սիրտ բեկեալ„ ևն։ - Վերջ Թղ. 70բ։ "Երկրպագութիւն և շնորհ յարութեան քում. անմահացուցիչ մեր, մի անտես առներ զփըրկեալս չարչարանօք քո„։ 11. Թղ. 71։ "Մեծի Եւսեբի պատմագրի՝ ասացեալ. Ի Համբարձումն քրիստոսի աստուծոյ մերոյ։ Վայելուչ է մեզ ճառել և սակաւ ինչ վասն համբարձմանն տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի„ ևն։ - Վերջ Թղ. 80բ։ "Էջ և այց արար մեզ. փրկեաց և ազատեալ ապրեցոյց զմեզ։ Եւ ապա համբարձաւ յերկինս փառօք առ հայր և (առ) սուրբ հոգին ամէն„։ Ճառիս սկզբնաւորութիւնը թէպէտև տարբեր է Սեբերիանոսի Համբարձման ճառէն, որ կը սկսի. "Քանզի շնորհօքն Աստուծոյ„, ևն, սակայն և այնպէս աւելի հաւանական է որ անկէ համառօտուած, և կամ լաւ եւս անոր վրայ յերիւրուած ըլլայ։ (Հմմտ. Թ. 223. §. 111. Թղ. 309բ2312բ2, հանդերձ ծանօթագրութեամբ)։

Content