71182(ստացողի յիշատակարանէն դատելով, Թղ. 483ա2) ՌճԵ1656 սակայն յիշատակարանիս գրչութիւնը բոլորովին տարբեր է և աւելի նոր՝ ընդհանուր բնագրի գրչու։ թենէն, որով մատեանս ալ կարող է յիշեալ թուէն իսկ աւելի հին ըլլալ։
բոլորգիր մանր և մաքուր, բայց քիչ մանկիւնաւոր և գծային։
40, իւրաքանչիւրն 12 թուղթ։
մագաղաթ սպիտակ, նուրբ և ազնիւ։
փայտեայ կաշեպատ շիկակարմիր, պարզ զարդերով. ներսէն ալ աղիւսագոյն ազնիւ կերպասով պատած։
ըստ ամենայնի լաւ պահուած և անարատ։
նախ գրիչն, ապա Պէլըրղատցի Ա. բրահամ Չէլէպին, ապա Պօղոս ի զարմէ Հովուեանց (տես յիշատակարանքը)։
չունի, այլ դատարկ թողուած երկերկու թուղթ։
խիստ շատ և բազմագունեան, ոչ միայն ամէն գրքի սկիզբը, այլ և ամէն մեծ և փոքրահամար գլուխներուն. այնպէս որ Սաղմոսի և Աւետարանաց մէն մի իջում երեքէն չորս հատ կը համրուին և ամէն տեսակ պատկերներով թռչնոց, մարդկանց, գազանաց և բուսոց։ Տիրող գոյներն են վարդագոյն, կապոյտ, մութ կարմիր և ոսկի։
անթիւ են և բազմատեսակ. վերոյիշեալ չորս գոյներէն Ղըւոս մանուշակագոյնն, բոցագոյն կարմիրն, շագանա, կագոյնն ու սպիտակն իսկ աչքի կը զարնեն ասոնչ մէջ և նոր գեղեցկութիւն մը կու տան։ Մասնաւոլ ուշադրութեան արժանի են բազմաթիւ փոքրիկ պատկերներն - Աբէլի մահուանէն սկսեալ մինչև Քրիստոսին, - որոնք (8x2,3 հր. մեծութեամբ) ոտքի կանգնած արծանիկներու պէս մատենիս լուսանցքլ կը զարդարեն, փոքր կիսախորանիկներուն առըն։ թեր։ 0րինակի աղագաւ, Թղ. 27բ1. Մովսէս՝ սպիտակացոլ դեղին կրկնոցով։ Թղ. 155բ1. Սողոմոն՝ կապոյս և երկայն պատմուճանով՝ և վրան ալ կարմիր քը. ղամիդ առած։ Թղ. 274ա1. Եսայի՝ կանանչ և եր կայն պատմունանով և մանուշակագոյն փիլոնաւ) Թղ. 290բ1 (Ովսէ), Թղ. 293ա2 (Ամովս), Թղ. 295ա2 (Միքիա), Թղ. 296բ1 (Յովէլ), Թղ. 297բ1 (Յունան) Թղ. 298բ1 (Նաւում), Թղ. 299ա2 (Ամբակում), Թղ 300ա2 (Սոփոնիա), Թղ. 300բ2 (Անգիաս), Թղ. 301բ (Զաքարիա), Թղ. 304ա2 (Մաղաքիա)։ Պատկերներէ։ ոմանք կապոյտ պատմուճանի վրայ՝ կը կրեն մանուշակագոյն վերնազգեստ, ոմանք ընդ հակառակն և ոմանք ալ մանուշակագոյն պատմուճանի վրա ձգած ունին կանաչագոյն կրկնոց. ամենուն գլուխ։ ևս պսակուած է ոսկեղէն լուսասփիւռով. ամենուն վրայ ևս կը տեսնուի ասորաբիւզանդական տարազի և տիպարի ազդեցութիւնն։
մեծադիր և միջին 8-9 հատ. Թղ. 2բ, Թղ. 3բ, Թղ. 4ա, Թղ. 4բ չորս մեծադիր պատկերները (մեծ. 19,8x13, 6) կլ ներկայացնեն Դրախտի արարուածները՝ նախահար։ ստեղծմանէն մինչև արտաքսումը, եօթներփեան գոյ։ ներով։ Ասոնց կ՝ընկերեն ստուերատեսակ սևն, սպիտակն և ոսկին անպակաս, որ նկարներուն Լուսա ստուերներ և նոր շուք կ՝աւելցնեն, Բաց ի առաջնոյն միւսներէն իւրաքանչիւրն եռակարգ է, վարդագոլն ձովերով իրարմէ բաժնուած և նոյնագոյն քառակուսիով մը շրջապատուած, ունելով ներսէն և դուրսէն փայլուն ոսկեգիծեր։ Նշանաւոր է յատկապէս, Թղ. 4բ, վերնայարկի պատկերն՝ իր խորհրդաւորութեան մէջ. այսինքն՝ ոսկի յատակի վրայ կամ միշավայրի մէջ բազմած է Հինաւուրցն Աստուած (Դա, նիէլի նկարագրութեան համաձայն) նարնջագոյն ա թոռի վրայ, որուն չորս անկիւնները կեցած են Եզեկիէլի տեսլեան կամ լաւ ևս չորս աւետարանաց խորհրդանշաններն, այսինքն վերը Մարդ և Արծիւ վարը Առիւծ և Զուարակ։ Հինաւուրցը մանուշակա գոյն լայն ներքնազգեստի վրայ - որ կիջնէ մինչ։ ոտքերը - եթերանման լուսափայլ փիլոն զգեցած է, ունելով իր աջ և ձախ կողմերը երեք երեք երի։ ցունս, կանանչ, կպրմիր և մանուշակագոյն հանդերձներով։ Թղ. 84ա1, Յեսու Նաւեայ՝ հռովմէական զօրավարի տարագով և գրահիւք, վրան ալ քղամիդ կարմիր, գլուխն ալ արևելեան կապոյտ խոյր. կանգնած է Երիքովի պարիսպներուն դիմացը՝ ձեռնբաց և վերը՝ ոսկեղէն միջավայրի մէջ՝ կը սաւառնի հրեշ. տակ մը, բացած սուրը ձեռքին մէջ։ Թղ. 122բ2 Դաւիթ փիլիսոփան որ կայ ծնրադիր և ձեռնամած փղոսկրագոյն յատակի վրայ՝ վարդագոյն երկայն պատմուճանաւ, զոր կիսով չափ կը ծածկէ շիկա, խառն մանուշակագոյն նրբերանգ փիլոն մը։ Իսկ վերը ոսկեփայլ միջավայրէն եռաժանիի ձևով սպի, տակ ճառագայթներ կը սփռին իր վրայ։ Թղ. 228բ մեծադիր պատկերն - որ ամենէն աւելի վսեմն է այսինքն՝ Դաւիթ մարգարէն, որ կայ ծնրադիր բազկատարած և բացագլուխ (կանաչագոյն յա տակի վրայ՝ երկնանման տաճարին մէջ) Եհովայլ դիմաց։ Հագած է մանուշակագոյն կարմիր պատմու 3ան մը, որուն վրայ վէտ վէտ օդին մէջ կը ծածանի երկնագոյն կրկնոցն։ Թղ. 306բ1. Երեմիա՝ վար դագոյն ոսկեգիծ շրջանակի մը մէջ կանգուն՝ ունե լով ձախ ձեռքում մագաղաթ, և երկնագոյն կրկնոց մը կը պատէ զինքը՝ բաց թողլով աջ ուսէն վալ վարդագոյն պատմուճանը. իսկ կեցած միջավայրին վերը ոսկի է և կէսէն վարն ալ նուրբ կանաչու ներկուած շէնք մը՝ սև լուսամուտներով։ Թղ. 329ա1 Դանիէլ ստուերախառն կապոյտ յատակի վրայ կան գնած է, և ուսերէն վեր համակ ոսկի։ Հագած է մանուշակի զարնող կարմիր և կարճկեկ պատմուճան մը քահանայապետական սպիտակ պճղնաւորլ վրայ, որ մինչև ծնկուրները կը հասնի, և ասոր վը րայ ալ շագանակագոյն երկնկեկ փիլոն մը։ Գտակլ մութ կապոյտ թաւշեայ, և գուրպաները կամ զան, կապաններն ալ մութ կանանչ են։ Ինքը բոլորովին անպերևեշտ իբր ութևտասնամեայ պատանի մը ներ կայացուած է։ Թղ. 336ա1, Եզեկիէլ՝ մանուշակագոյն վերարկուաւ ու ներքնազգեստով՝ կապոյտ յատակի վրայ։ Թղ. 374բ. Երից Մոգուց երկրպագու թիւնը, և Մատթէոս ալ լուսանցքին վրայ առանծիւ նկարուած, որ աթոռին վրայ բազմած կը գրէ մա, գաղաթին վրայ. կապոյտ հագած է՝ և շագանակա, գոյն կրկնոցով։ Թղ. 387բ1, Մարկոս՝ ընկուզագոյէ աթոռի մը վրայ բազմած՝ դէպ ի յետև կը նայի ալեզարդ. մանուշակագոյն պատմունան հագած է որ ձախ ուսէն մինչև աջ ոտքը կը պատէ երկնագոյն կրկնոց մը, ազատ թողլով աջակողմը և ստորին քղանցքը։
12 հատ են՝ կիսախորանաձև, երկու երկու իւրաքանչիւր երեսին վրայ՝ և ուղղահայեաց և նկարէն սիւնով միրարմէ բաժնուած. որ սակայն իբրև մայր ներքնասիւն՝ ոչ միայն երկու ճակատները կամ կամարակապները իրարու հետ կը կապէ, այլ և կըռթնելով- երկու խորաններուն հասարակհորիզոնական ստորին սեմին վրայ՝ կրկին ներքնասեան տեղ կը բռնէ, արտաքին սիւներուն միջև։ Այդ խորաններէն մէն մի զոյգ՝ նման են իրարու թէ՝ երանգօք և թէ՝ դրուագներով, իսկ միւսներէն կը տարբերին։ Իրաքանչիւր խորանին թէ՝ տանիքի վրայ և թէ կողմնական սիւներուն կից և ճակատին վրայ նկարուած են ծառեր, թռչուններ և գազաններ։ Գոյներն և ոսկին հոս ալ նոյն են, բայց յաճախ երկնագոյն, մութ կանաչ և շիկագոյն բաղադրութիւններով երփներանգուած։
5 մեծ, 6 միշակ, մնացածները փռքրիկ. բազմագունեան և ոսկեզարդ՝ նման խորանաց։ Թղ. 5ա (մեծ՝ ուր վարդագոյն պարունակի մէջ կեցած է Հայրն յաւիտենական՝ առաքելով զՈրդին մարդակերպ և Հոգին աղաւնակերպ. իսկ ստորև՝ աջ կողմը՝ նկարուած են 12 մարգարէից գլուխներն, և ձախը 12 առաքեալներուն։ Թղ. 27բ2, 46բ2, 57բ1, 71բ1, 84ա2, 93ա2, 104ա2, 115բ2, 125ա2, 136բ1, 146ա2, 155բ1, 166ա2, 171ա2, 174ա1, 181բ1, 185բ2, 189ա2, 194ա1 197ա2, 209ա2, 218բ1, 223բ2, 227ա (մեծ, գոթածև և փառաւոր), 231բ2, 234ա2, 235բ2, 239բ1, 241բ2, 248բ1 255բ1, 258ա2, 259բ2, 265ա2, 274ա2, 290բ2, 306բ2, 329ա2, 336ա2, 355բ1 (մեծկակ, և գոթածև՝ ներսէն) 375ա (մեծ և փառահեղ), 387բ2 (մեծկակ և գեղեցիկ) 409բ1 (մեծկակ և ներսէն գոթացի), 422բ2 (մեծկա։ նոյնպէս). 442ա1, 448ա1 (մեծկակ և ներսէն գոթա, ձև), 477ա2 (մեծկակ)։
գրեթէ առհասարակ կարմիր են։
Թղ. 2ա2, 3ա, 354բ, 366բ, 367ա, 368բ, 369ա, 370բ, 371ա, 372ա, 372բ, 373ա 373բ, 374ա, 422բ1, 447բ2, 477ա1, երկերկու թուղթ ալ սկիզբր և վերջ մատենիս։
բնագրի մէջ եղածները սակաւաթիւ են և աննշան. ահաւասիկ կարևորները համառօտուած։ 1. Գրշին (Թղ. 442ա1). առք ամենասուրբ երրորդութեանն. Որ ետ զաւրութիւն տառապելոյս՝ Լեհցի Յովհաննէս Դպրիս. իմով մեղսաներկ ձեռամբ գծագրեցի զաստուածաշունչ գիրքս. ով որք հանդիպիք յայսմ աստուածախաւս տառիս, զիս զանարժանս և ըզծնաւղսն իմ յիշեսջիք հայր մեղայիւ. Աստուած զյիշողքդ յիշէ իւր միւսանգամ գալըստեանն. ամէն. Հայր մերց։ 2. Թղ. 482բ2. քիչ մը տարբեր բոլորգրով կը յաջորդէ. ֆառք ամենասուրբ երրորդութեանն հօր և որդոյ և հոգւոյն սրըբոյ՝ այժմ և միշտ յաւ։ Արդ ցանկացող եղեալ այսմ հոգենուագ մատենիս՝ որ անուամբ աստուածաշունչ (յ)որջորջեալ է ի հարցն սրբոց, զի զամենայն ինչ ունի ի ներս՝ արամադրեալ է ի ծոց իւր, ի սկզբանն ստեղծմանէ արարածոց մինչև ցմիւսանգամ գալուստ տեառն։ Վասն որոյ եռափափաք սիրով տենչացեալ այրս այս բարեպաշտ և աստուածասէր Պելը բղատցի Աբրահամ չէլէպի, որ ունէր նախկնաբար ի սրտի իւրում զջերմեռանդ տարփումն ուսումնասիրութեան առ աստուածային գիրս, և փիլիսոփայական արհեստից հմուտ, մինչ զի յաւուրս յայս ոչ ոք գտաւ համեմատ սմա (ի) գրամատիկս ի մէջ հայասեռ ազանցս, և ունէր լիով զուսումն աստուածաշունչ տառից զհնոց և զնորոց, ներարամադրեալ յիւրումն սրտի սենեկին և արագ ի պատասխանիս ամենայնի որ խնդրէ զբանն. բայց և զս ևս ըստացաւ ի յարդար վաստակոց իւրոց. ով ոք հանդիպիք սմա կարդալով, աւրինակելով՝ յիշեցէք ի մաքրափայլ յաղաւթս ձեր զհայրն իմ զմահդեսի խօճայ Մուրատխանն, և զմայրն իմ Եայրիտանն և առ աստուած հանգուցեալ մանուկ տիօք զեղբայրն իմ զՊետրոսն, և զվայելչագեղ զնորափթիթ հարազատ զորդիքն իմ գՍարգիս չէլէպին և զՄաթսասաղան և զամենայն արեան մերձաւորսն. և որք յիշէք, յիշեալ լիջիք ի միւսանգամ գալստեանն քրիստոսի աստուծոյ. ամէն,։ Ապա ասոր անմիջապէս կը յարի հետեւեալն, ոտանաւոր։ Արդ ստացաւ զսա ի թուաբերութեանս Հայոց յամի քսաներորդի և կրկին ցոբելինի նաև հինգերորդ յաւելորդի՝ յամսեանն Սեպտեմբերի. լըման աւուրցըն նոյնակի, և ի մուտն հոկտեմբերի, վերջին աւուրցն սեպտեմբերի, երեքշաբաթ վերաբերի, և մուտ աւուրցն հոկտեմբերի, չորեքշաբաթ և նա լինի, (ի) բռնակալութեան հագար ազգի՝ Սուլթան Ահմետ պատանեկի. հայրապետութեան արամեան աղգի տեատըն Յակոբ նոր կաթողիկոսի։ Նա և սուրբ յաթոռին Քրիստոսի և Տեառն եղ բօրն յաջորդի՝ մեր Աստուածատուք վարդապետի և սրբասնեալ հայրապետի։ Ստացող սորա յոյժ հոգելի՝ իմաստասէր Աբրահամի, ի վայելս մանկանն իւր գովելի Սարգիս անուն չքնաղատպի, զոր տէր աստուածն ամենայնի՝, անփորձ պահէ զսոսա յերկրի, ժառանգել զկեանս աստէնի, և յետ սորա զկեանքն վերնի. ամէն՝ ամէն եղիցի այժմ յաւիտեանս յաւիտենի ՌՃԵ.։ Այյս թուականս չի համապատասխաներ վերինին. ուստի քսաներորդը, պէտք է կարդալ հաղարերորդ,. որով կըլլայ ճիշդ ՌՃ.։ 1656։ 3. Թղ. 483ա2. Յիշատակարան (վերջին՝ ստացողի մատենիս։ Որ մինչ առ նախնեօք մերովք որ դեռ ևս ոչ գոյր տպագրութիւն յազգի մերում, որք միանգամ ի դրունս գիտութեան դեգերէին, և ընթերցման տառից աստուածայնոց սիրով փափաքէին, տես թէ յորպիսի տաժանակիր գործս և ի մեծագոյն աշխատանս զինքեանս մատուցանէին. քանզի զինչ է գրել զԱստուածաշունչ մի բոլոր կամ զ(Յ)այսմաւուր, և զայլս նմանս, այնոքիկ որք զտետրակ մի և եթ գրեալ են՝ գիտեն հաւաստեաւ ...։Արդ՝ մտածեալ իմ զայսպիսի աշխատու թենէ գծագրողի մատենիս, որ վաճառիւր, չկարացի զանց առնել զայսու, այլ խանդակաթ եղեալ ստացայ վարձու՝ ի վայելումն անձին իմոյ և որդւոց իմոց, որ եմ նուաստ վուեանց.ի թուին մերոյ...։ (Մնայ թերի)։ Իսկ ենթագծուած անունն և մականունը քիչ մը տարբեր մելանով և բոլորգրով գրուած են, որ կարծել կու տայ, թէ յետոյ ուրեմն առաջնոյն քերուածին վրայ գրուած ըլլայ. բայց քանի որ նոր թուական դրուած չէ, կը հետևի որ սա ևս ՌՃԵ. ին մստերը գրուած է։
. Ձեռագիրս 1803 թուականին արդէն մտած էր հաւաքմանս մէջ. յիշատակ է Տիրացո։ Գէորգ Տէր Յովհաննիսեանի, և Հ. Իգնատիոս վանադապետ ֆափազեան և միաբան Ուխտիս յիշեալ թուին Կ. Պօլսէն բերած է ի Վենետիկ։ Իբր գեղարուեստական գործ Թ. 3. ին հետ կրնայ մրցիլ, թէ. պէտև ոչ համարժէք։ Մատեանս է Աստուածաշունչ լիակատար։ Հին և Նոր կտակարանք ամբողջ են ամէն մասերով, ի բաց առեալ Սիրաքը։ Ունի նաև ԺԲ. ան Նահապետաց Կտակքն ու Մահք մարգարէից՝ զատ զատ։ Լուսանցից վրայ գլխոց ստորաբաժանմունք կամ փոքր գլուխք նշանակուած չեն և ոչ ալ վկայութիւնք, ստիք և Ա. Թղ. 1ա1 - 354ա1։ Հին Կտակարան 55ա1 - 366բ1։ Կտակք ԺԲ. Նահապետազ։ 1. Թղ. 1ա1։ Նախադրութիւն Ծնընդոց,։ - Անդ (ա2)։ Գլուխք ծննդոց։, - Թղ 5ա։ Ծնունդք (առանց խորագրի և միասիւն իսկ ստ. լու. վրայ Արարածք,)։ 2. Թղ. 25բ1։ Նախադրութիւն Ելից,։։ Անդ (բ2)։ Գլուխք Ելից։ - Թղ. 27բ2։ Ելք, 3. Թղ. 45ա2։ Նախադրութիւն Ղևտա կանին,։ - Թղ. 45բ1։ Գլուխք Ղևտականին։ - Թղ. 46բ2։ Ղևտական,։ 4. Թղ. 56բ1։ Նախադրութիւն Թուոցն,։. Անդ (բ2)։ Գլուխք Թուոցն։, - Թղ. 57բ1 Թիւք,։ 5. Թղ. 70բ1։ ՆՆախադրութիւն Երկրորդ օրինաց,։ - Անդ։ Գլուխք Բ. 0րինաց։,Թղ. 71բ1։ Երկրորդ օրինացն,։ 6. Թղ. 83բ1։ Նախադրութիւն գրոցն Յեսուայ որդւոյ Նաւեայ,։ - Անդ։ Գլուխք գրոզ Յեսուայ որդւոյ Նաւեայ։ - Թղ. 84ա2։ Գիրք Յեսուայ որդւոյ Նաւեայ,։ 7. Թղ. 92բ2։ Նախադրութիւն Դատաւորաց,։ - Թղ. 93ա1։ Գլուխք գրոց Դատաւորաց։։ - Անդ (ան)։ Եւ այս են դատաւորք որ կացին յԻսրայէլէ, (Ցանկ է դատաւորաց և ամբ)։ - Անդ։ ԴԴատաւորք, (այսինքն գիրք Դատաւորաց)։ 8. Թղ. 101բ2։ Նախադրութիւն գրոցս Հռութայ,։ - Անդ։ Հռութ,։ 9. Թղ. 103ա1։ Յառաջաբան նախակարգեալ թագաւորութեանս,։ - Թղ. 103բ1։ Նախադրութիւն առաջին Թագաւորութեանցն,։ Թղ. 103բ1։ Գլուխք առաջին Թագաւորու. թեանս։ - Թղ. 104ա2։ Թագաւորութեանց առաջին,։ 10. Թղ. 114բ2։ Գլուխք երկրորդ Թադաւորութեանց։, - Թղ. 115բ2։ Թագաւորու թեանց երկրորդ,։ 11. Թղ. 124բ1։ Գլուխք երրորդ Թագաւորութեանց,։ - Թղ. 125ա2։ Թագաւորութեանց երրորդ,։ 12. Թղ. 135բ2։ Գլուխք չորրորդ Թագաւորութեանց։, - Թղ. 136բ1։ Թագաւորութեանց չորրորդ,։ 13. Թղ. 145բ1։ Նախադրութիւն առաջին Մնացորդաց, (ստ. լուս. վրայ Նախադրութիւն առաջին և երկրորդ Մնացորդաց,)։Անդ (բ2)։ Գլուխք և ցանկք առաջին Մնացորդաց։ - Թղ. 146ա2։ Գլուխ (Գիրք) Մնացորդաց առաջին,։ 14. Թղ. 155ա1։ Գլուխք և ցանկք երկրորդ Մնացորդացն։, - Թղ. 155բ1։ Մնացորդաց երկրորդ,։ 15. Թղ. 166ա1։ Նախադրութիւն Եգրի առաջին,։ - Անդ։ Գլուխք և ցանկք առաջին գրոցն Եզրի։. - Անդ (ա2)։ Գիրք Եգրի առաջին,։ 16. Թղ. 171ա1։ Հանգամանք գլխոցս երկրորդ Եզրի։. - Անդ (ա2)։ Եզրայ երկրորդ,։ 17. Թղ. 174ա2։ Եղրայ երրորդ։ Ես Սաղաթիէլ, որ և Եզր, (անվաւեր, տես տպգ։ Թանգ. հին և նոր նախն. Անկանոն գիրք Հտ. Ա) 18. Թղ. 181ա2։ Նախադրութիւն գրոց Նէեմայ,։ - Անդ։ Գլուխք գրոց Նէեմայ։։ Թղ. 181բ1։ Բանք Նէեմայ որդւոյ Աքազիայ, 19. Թղ. 185բ1։ Նախադրութիւն գրոց։ Եսթերայ,։ - Անդ (ա2)։ Եսթեր,։ 20. Թղ. 189ա1։ Նախադրութիւն գրոց։ Յուդիթայ,։ - Անդ (ա2)։ Յուդիթ է գիրք։ այս, ևն։ 21. Թղ. 194ա1։ Նախադրութիւն Տովբիթայ,։ - Անդ։ Տովբիթ,։ 22. Թղ. 197ա1։ Նախադրութիւն առաջին Մակաբայեցւոց,։ - Անդ (ա2)։ Գիրք Մակաբայեցւոց, (ստ. լուս. վրայ Առաջին Մակաբայեցւոց,)։ 23. Թղ. 209ա1։ Նախադրութիւն երկրորդ Մակաբայեցւոց,։ - Անդ (ա2)։ Գլուի (գիրք) երկրորդ Մակաբայեցւոց,։ 24. Թղ. 218բ1։ Նախադրութիւն երրորդ Մակաբայեցւոց,։ - Անդ։ Գլուխ (այսինքն գիրք) երրորդ Մակաբայեցւոց,։ 25. Թղ. 223ա1։ Դաւթի փիլիսոփայի յաղագս Սաղմոսաց Դաւթի։ Արդ առեալ, ասէ, Սամուէլ զեղջիւր իւղոյն և աւծ զԴաւիթ թագաւոր՝ կատարմամբ, և խաղաց ի վերանորա հոգին Տեառն յաւրէն յայնմանէ. և ապա առեալ Դաւիթ՝ աստուածային իմաստութեամբ առնէր երգս աւրհնութեան, նուագ։ անուշարար սաղմոսաց, ևն։ - Թղ. 223բ1։ (Ասոր կը կցի)։ Աթանասի եպիսկոպոսի Աղեք։ սանդրացոյ. Զամենայն սաղմոսաց Դաւթի ըզներունակ միասն գտեալ և յայտնի ցուցեալ Ժոյթ յաւժարութեամբ եդեալ ի մտի իմում ամենայն գրոց սրբոց մեկնութեան հասանել, և առաւել փութացայ զմիտս Սաղմոսացն Դաւթի իմանալ արդարև մեծ ցանկութեամբ. քան յամենայն ի սուրբ գրեանս՝ ի սմա աշխատութիւն կրեցի, ևն։ Այս երկու հատուածներս չկան մչ տպագրութեան և ոչ ալ նախընթաց օրինակներուն մէջ։ շատուածներէս վերջինը կը յիշէ Եպիփան Կիպրացի՝ իր Յաղագս երգոց Սաղմոսարանի, ծանօթ գրութեան մէջ. հետևաբար՝ վաւերական է և կարևոր։ Իսկ առաջինը՝ Թ. 1. ի մէջ Եպիփանի անուամբ խորագրուած է։ 26. Թղ. 223բ2։ Յանկք Դաւթայ մարգարէութեան։ - Թղ. 225ա2։ Երանելւոյն Եպիփանու՝ եպիսկոպոսի Կիպրացւոյ՝ Յաղագս երգոց Սաղմոսարանի։ Զամենայն ինչ զոր ասաց հայրն մեր Աթանաս, ևն։ - Թղ. 227ա։ Սաղմոսք (առանց խորագրի և միասիւն)։ 27. Թղ. 246բ2։ Նախադրութիւն Առակացն,։ - Թղ. 247ա1։ Գլուխք առաջնո բանի Առակացն։, - Թղ. 247բ1։ Առակք Սողոմոնի որդւոյ Դաւթի մարգարէի թագաւորի Իսրայէլի,։ 28. Թղ. 255ա2։ Նախադրութիւն Ժողովողին, ևն։ Թղ. 255բ1։ Բանք ժողովողին որդւոյ Դաւթի՝ թագաւորի Իսրայէլի յԵ. րուսաղէմ։ Եկլեսիաստէս, ևն։ 29. Թղ. 258ա1։ Նախադրութիւն Երգոյ երգոց,։ - Անդ (ա2)։ Երգ երգոց որ և աւրհնութիւն աւրհնութեանց. Ասացեալ Սողոմոնի՝ արքայի Իսրայէլի։ Հարսն ասէ։ 30. Թղ. 259բ2։ Նախադրութիւն Իմաստութեանն Սողոմոնի,։ - Անդ։ Իմաստութիւն Սողոմոնի,։ 31. Թղ. 264բ2։ Նախադրութիւն Յովբայ,։ - Թղ. 265ա1։ Յուլիանայ եպիսկոպոսի Աղիկառնացւոյ։ Նշանակէ գիրք երանեըցս Յոբայ, ևն։ - Անդ(ա)։ Յովբայ գիրք. 32. Թղ. 273բ1։ Յառաջաբան Եսայեայ մարդարէին,։ - Թղ. 273բ2։ Յանկ գլխոց Եսայեայ (առանց խորագրի)։ - Թղ. 274ա2։ Եսայի մարգարէ,։ 33. Թղ. 290ա2։ Նախադրութիւն երկոտասան մարգարէից,։ - Թղ. 290բ1։ Գիրք տեսլեանց երկոտասան սուրբ մարգարէիցն։ Յառաջաբան Ովսեի մարգարէի, ևն։ - Անդ (բ2) Ովսեէ մարգարէ, ևն։ - Թղ. 293ա1։ Մահ նորին մարգարէի։ Ովսէ էր ի Բեթղեմովթայ, ևն։ (Այսպէս նաև յաջորդ մարգարէներուն Մահերը գիրքէն վերջը կը դրուին և զատ զատ)։ 34. Թղ. 293ա1։ Յառաջաբան (իմա Գրլուխք) Ամովսայ մարգարէի։, - Անդ (ա2)։ Ամովս մարգարէ, ևն։ 35. Թղ. 295ա1։ Յառաջաբան (այսինքն Գլուխք) Միքիայ մարգարէի։, - Անդ։ Միքիա մարգարէ,։ 36. Թղ. 296բ1։ Յառաջաբան Յովելա մարգարէի։ - Անդ։ Յովէլ մարգարէ, 37. Թղ. 297բ1։ Յառաջաբան Աբդիոմարգարէի։ Տեսիլ Աբդիու, ևն։ 38. Թղ. 297բ2։ Յառաջաբան Յովնանու մարգարէ ի։ - Անդ։ Յունան մարգարէ.։ 39. Թղ. 298ա1։ Յառաջաբան Նաւումայ մարգարէի։ - Անդ։ Նաւում մարգարէ։ Առած Նինուէի, ևն։ 40. Թղ. 299ա2։ Յառաջաբան Ամբակումայ մարգարէի։ - Անդ։ Ամբակում մար, գարէ։ Առած զոր ետես Ամբակում մարգա, րէ, ևն։ 41. Թղ. 300ա1։ Յառաջաբան Սովփոնիա մարգարէի։ - Անդ։ Սոփոնիա մարգարէ,։ 42. Թղ. 300բ2։ Յառաջաբան Անկէլ մարգարէի։, - Անդ։ Անկէաս մարգարէ,։ 43. Թղ. 301ա2։ Յառաջաբան Զաքա, րիայ մարգարէի։ - Թղ. 301բ1։ Զաքարիա, 44. Թղ. 304ա2։ Յառաջաբան Մաղաքիա մարգարէի։ - Անդ։ Մաղաքիա։ Առած բանի տեառն ի վերայ Իսրայէլի,։ 45. Թղ. 305ա2։ Նախադրութիւն Երեմիայ մարգարէից։ - Թղ. 305բ1։ Յառաջաբան գլխոց Երեմիայի մարգարէի։ - 306բ1։ Երեմիա մարգարէ,։ - Թղ. 325ա2։ Բարուք,։ - Թղ. 326բ2։ Սրբոյ Երեմիայի Ողբրք,։ - Թղ. 328ա2։ Աղաւթք սրբոյն Երեմիայի,։ 46. Թղ. 328բ1։ Յառաջաբան Դանիէլի մարգարէի,։ - Թղ. 329ա2։ Դանիէլ դատաստանաց,։ Ստորին լուսանցքի վրայ կայ կարմրադեղիւ հե տևեալ դիտողութիւնը։ Զայս ֆռանգն ի ԺԳ համարն ունի։ Յայս կու սկսնու ֆռանգն ի Դանիէքն քառաջին. ու Շուքանն ի ժԳ համարն Ֆռանգին,։ 47. Թղ. 335ա1։ Նախադրութիւն Եղեկիէլի մարգարէի,։ - Անդ (ա2)։ Յառաջաբան գլխոց Եղեկիէլի մարգարէիծ. - Թղ. 336ա2։ Տեսիլ Եզեկիելի մարգարէի,։ - Թղ. 354։ Վերջ կանոնական գրոց հին Կտակարանին։ Թ.. 388ա1։ Գիրբ Մսացորդաց խաւսք Ռու բենի։ Կաակ առաջնոյն,։ - Թղ. 355բ2։ Կտակ հմաւոնի, ևն։ - Թղ. 356բ1։ Կտակ Ղևեայ,, ևն։ - Թղ. 358բ1։ Կտակ Յուդայ, ևն։ - Թղ. 360)ա2։ Կտակ Իսաքարայ, ևն։ - Թղ. 360բ2։ Կտակ Զաբուղոնի, ևն։ - Թղ. 361ա2։ Կտակ, Դանայ,՝ ևն։ - Թղ. 362ա1։ Կտակ Նեփթաղիմայ, ևն։ - Թղ. 362բ2։ Կտակ Գադայ, ևն։ Թղ. 363բ1։ Կտակ Ասերայ,։ - Թղ. 364ա2։ Ետակ Յովսեփայ, ևն։ - Թղ. 365բ2։ Կտակ Բենիամինի, ևն։ Բնագրի տարբերութիւնքը հմմա, Անկանոն գիրք հին Կտակարանին. տպ. Վենեակոյ, Հտ. Ա. եր. 27 = 151։ Ը. Թղ. 367բ1 - 482։ Պլոր կտակարան։Թղ. 367բ1։ Եւսեբի՝ Կարպիանոսի սիրելի եղբօր ի տէր ողջոյն, ևն։ - Թղ. 368ա1 - 371բ2 Կանոնք համաբ. շորից Աւետարանաց։ Պկան հոս ոչ սկիզբն գլխոց Մատթէոսի և ոչ իսկ Նախադրութիւնն (հմմտ. Թ. 1. Տ. 1. Թղ. 491ա1)։ 1. Թղ. 375ա1։ Աւետարան ըստ Մատթէոսի (առանց խորագրի) որուն սկզբնատառն է իր խորհրդանշանը՝ թևաւոր մարդադէմն՝ մանու, շակագոյն կարմիր կրկնոցով և արծուեգոյն թևերով, և երկու ձեռքով բռնած է մատեանը լաթի մը մէջ։ 2. Թղ. 387ա2։ Գլուխք Աւետարանին որ ըստ Մարկոսի։, - Թղ. 387բ1։ Նախադրութիւն Մարկոսի աւետարանին,։ - Անդ (բ2)։ Աւետարան ըստ Մարկոսի, (սկզբնատառը Ս կրկին առիւծներէ ձևացած)։ - Թղ. 195բ1։ Վերջ աւետարանիս։ - Անդ (առանձինն)։ Յարուցեալ Յիսուս յառաւօտուն առաջին միաշաբաթուն, ևն։ 3. Թղ. 395բ2։ Գլուխք Աւետարանին ր ըստ Ղուկայ։ - Թղ. 396ա1։ Նախադրութիւն Ղուկայ աւետարանին։ - Անդ(ա2)։ Աւետարան ըստ Ղուկայ։ - Թղ. 407բ2։ Ունի տպ. ԻԲ. 43-44 համարները։ - Թղ 408բ2։ Հարիւր և վաթսուն ասպարիսաւ,։ 4. Թղ. 409ա2։ Գլուխք աւետարանին ոռ ոսա Բովհաննու։ - Անդ։ Նախադրութիւն Յովհաննու աւետարանին,։ Թղ. 409բ1։ Աւետարան ըստ Յովհաննու,։ (Սկղբնատառն Ի կը կազմէ խորհրդանշանը՝ Արծիւ, կացով գիրքը բռնած)։ - Թղ. 411ա2։ Տպագրութեան պէս ունի Ե. 4 - 5 համարն։ Աւետարանիս Ի. զլխու 53-Ը. 41 համարներն, այն է շնացեալ կնոջ պատմութիւնը, ԻԱ գլխուն վերջը դրուած է կարմրագիր։ Գնացին իւրաքանչիւր ի տեղի իւր, իսկ Յիսուս գնաց ի։ լեառն Ձիթենեաց, ևն. իսկ իբրև վերնագիր գըբուած է հանգիպակաց լուսանցագարդին մէչ (Թղ. 419բ1) Իրք կնոջն շնացելոյց։ 5. Թղ. 419բ2։ Յառաջաբան գրոցս Գործոց առաքելոց,։ - Թղ. 420բ1։ Դիր գլխոց Գործոց առաքելոց։ Ի հարցն և ի վարդապետաց, ևն։ - Թղ. Անդ։ Նախադրութիւն գրոց Գործոցս։ Գործք առաքելոց գիրքս անուանեցաւ, ևն, ևն (ճիշդ Թ. 6.ին պէս. հմմտ 8. 6. Թղ. 501բ1, միայն թէ հոս ԻԲ. հրաշք, ները զորս գործեցին Սարկաւագներն և Ա ռաքեալները՝ անունով, տեղւով և պարագա. ներով ալ մէջ կը բերուին)։ - Թղ. 421ա1 Գլուխք Գործոց, առաքելոց։, (Որուն ապս կը կցին (Թղ. 422ա1) Ընթերցուածք, Տունք և Վկայութիւնք Գործոց։ - Անդ։ Ընթացք Պաւղոսի առաքելոյ։ Ի Դամասկոսէ սկսեալ, ևն։ - Թղ. 422բ2։ Գործք առաքելոց Ղուկայ աւետարանչի,։ 6. Թղ. 434բ1։ Յառաջաբան եւթանեցունց թղթոցն կաթողիկեայց,։ - Անդ (բ2) Դիր գլխոց իւրաքանչիւր թղթոյն կաթողի։ կեայց։ Գլուխք թղթոյն Յակովբու։. - Թղ. 435ա1։ Նախադրութիւն կաթողիկեայ թըղ. թոյն Յակովբայ,։ - Անդ։ Թուղթ սրբոյ առաքելոյն Յակովբայ կաթուղիկէ, ևն։ 7. Թղ. 436ա2։ Գլուխք առաջին թըղթոյն Պետրոսի։, - Թղ. 436բ1։ Նախադրու. թիւն Պետրոսի Ա. Թղթոյն,։ - Անդ։ Թուղի Պետրոսի առաջին,։ 8. Թղ. 438ա1։ Գլուխք երկրորդ թրղ. թոյն Պետրոսի։ - Անդ։ Նախադրութիւն Պետրոսի երկրորդ թղթոյն, - Անդ։ Թուղթ Պետրոսի երկրորդ,։ 9. Թղ. 439ա1։ Գլուխք առաջնոյ թըղ. թոյն Յովհաննու։ - Անդ (ա2)։ Նախադրութիւն Յովհաննու թղթոյն առաջնոյ,։ - 439բ1 Թուղթ Յովհաննու առաջին,։ - Թղ. 440բ1 Ե. գլ. 6 - 7 համարներն կը տարբերին տպագրէն, այսպէս. Սոքա երեքին են որ վկայեն յերկինս՝ հայր և բանն և հոգին սուրբ, և երեքեանս այս մի են։ Եւ երիս են որ վկայե՝ յերկրի, հոգին և ջուրն և արիւն,։ 10. Թղ. 440ա1։ Գլուխք երկրորդ թըղթոյն Յովհաննու։ - Անդ։ Նախադրու։ թիւն Յովհաննու երկրորդ թղթոյն,։ - Թղ 440բ2։ Թուղթ Յովհաննու երկրորդ.։ 11. Թղ. 441ա1։ Գլուխք երրորդ թըղ. թոյն Յովհաննու։. - Անդ։ Նախադրութիւն, երրորդ թղթոյն Յովհաննու,։ - Անդ։ Թուղթ Յովհաննու երրորդ,։ 12. Անդ (ա2)։ Գլուխք թղթոյն Յուդայի։, - Անդ։ Նախադրութիւն թղթոյն Յուդայի առաքելոյ,։ - Անդ (ա2)։ Թուղթ Յուդայի առաքելոյ կաթողիկէ.։ 13. Թղ. 441բ2։ Աղերս Եւթաղի։ Ամենայն ուրեք ամենայն իրիք ժամանակ է, ևն։ 14. Թղ. 442ա1։ Յառաջաբան Պաւղոսի առաքելոյ նախակարգեալ ի գլուխ գրոցս,։ (Ապա կը կցին, Թղ. 443բ2 - 446բ2). Վկայութիւն Պաւղոսի առաքելոյ,։ - Բովանդակութիւն ընթերցուածոց և որոց ի նոսա գլուխք, և վկայութիւնք իւրաքանչիւր թղթոցն, և Տունք,։ - Ապա Յառաջագիր, այլովքն հանդերձ։ 15. Թղ. 446բ2- 447ա1։ Գլուխք Տռովմայեցւոց թղթոյն Պաւղոսի։ - Թղ. 447ա1։ Նախադրութիւն առ Հռովմայեցիս թղթոյն Պաւղոսի,։ - Թղ. 448ա1։ Պաւղոսի առաքելոյ թուղթ առ Հռովմայեցիս,։ 16. Թղ. 452բ1։ Գլուխք առաջնոյ թըղթոյն Կորնթացւոց։. - Անդ(բ2)։ Նախադրութիւն առ Կորնթացիս առաջին թղթոյն,։ Անդ։ Առ Կորնթացիս առաջին թուղթ.։ 17. Թղ. 457ա2։ Գլուխք երկրորդ թըղ. թոյն Կորնթացւոց։, - Անդ։ Նախադրութիւն առ Կորնթացիս Բ. թղթոյն,։ - Թղ 457բ1։ Առ Կորնթացիս թուղթ երկրորդ,։ 18. Թղ. 460բ1։ Գլուխք Գաղատացւոց Թղթոյն։ - Անդ։ Նախադրութիւն Գաղատացւոց թղթոյն.։ - Անդ (բ2)։ Առ Գաղատացիս թուղթ,։ 19. Թղ. 462ա1։ Գլուխք առ Եփեսացիս թղթոյն։ - Անդ (ա2)։ Նախադրութիւն։ առ Եփեսացիս թղթոյն։ - Անդ։ Թուղթ առ Եփեսացիս,։ 20. Թղ. 463բ2։ Գլուխք Գիլիպեցւոց թղթոյն։, - Անդ։ Նախադրութիւն առ Գիլիպեցիս թղթոյն,։ - Թղ. 464ա1։ Թուղթ առ ֆիլիպեցիս։ 21. Թղ. 465ա1։ Գլուխք Կողոսացւոց թղթոյն։, - Անդ։ Նախադրութիւն առ Կողոսացիս թղթոյն,։ - Անդ (ա2)։ Թուղթ առ Կողոսացիս,։ 22. Թղ. 466ա2։ Գլուխք Թեսաղոնիկեցւոց թղթոյն։ - Անդ։ Նախադրութիւն առ Թեսաղոնիկեցիս թղթոյն,։ - Անդ։ Առ Թեսաղոնիկեցիս թուղթ առաջին,։ 23. Թղ. 467ա2։ Գլուխք Թեսաղոնիկեցւոց երկրորդ թղթոյն։, - Անդ։ Նախադրութիւն առ Թեսաղոնիկեցիս երկրորդ թըղ. թոյն,։ - Թղ. 467բ1։ Առ Թեսաղոնիկեցիս թուղթ երկրորդ,։ 24. Թղ. 468ա1։ Նախադրութիւն առ Եբրայեցիս թղթոյն,։ - Անդ (ա2)։ Գլուխք թղթոյն Եբրայեցւոց։ - Թղ. 468բ1։ Առ Եբրայեցիս,։ 25. Թղ. 472ա1։ Գլուխք առ Տիմոթէոս առաջնոյ թղթոյն։ - Անդ։ Նախադրութիւն առ Տիմոթէոս առաջին թղթոյն,։ - Անդ (ա2)։ Առ Տիմոթէոս առաջին,։ 26. Թղ. 473բ1։ Գլուխք երկրորդ թըղթոյն առ Տիմոթէոս։. - Անդ։ Նախադրութիւն առ Տիմոթէոս Բ. թղթոյն,։ - Անդ (բ2)՝ Առ Տիմոթէոս թուղթ երկրորդ.։ 27. Թղ. 474բ1։ Գլուխք թղթոյն որ առ Տիտոս։,- Անդ։ Նախադրութիւն առ Տիսա թղթոյն, ևն։ - Անդ (բ2)։ Առ Տիտոս.։ 28. Թղ. 475ա2։ Գլուխք թղթոյն որ առ Գիլիմովն։ - Անդ։ Նախադրութիւն առ ֆիլիմովն թղթոյն,։ - Անդ։ Առ Գիլիմովն և առ Արքիպպաս սարկաւագ և առ Ապփիա,։ Ասոր կը կցի, Թղ. 471բ1։ Գրեցի և կար գեցի ըստ կարի ստիքերովն, ևն։ - Թելադրութիւն։ Գլխաւոր եմ և աստուածեղէն, ևն։ Անդ (բ2)։ Նաւարկութիւն Պաւղոսի առաքելոյ ի Հռովմ։ Հարիւրապետին որ տանէր զՊաւղոս ի Հռովմ՝ Յուլիոս անուն էր, ևն։ 29. Թղ. 475բ2։ Թուղթ (Գ.) Կորնթացւոցն առ սուրբ առաքեալն Պաւղոս, ևն։ Անդ։ Պաւղոս կալանաւոր յիսուսի քրիստոսի առ եղբարս Կորնթացիս,։ 30. Թղ. 476բ1։ Դրութիւն գլխոց սրբոյ Յայտնութեանս։ - Թղ. 477ա2։ Յայտնութիւն սրբոյ Յովհաննու աստուածաբանի, ևն։Թղ. 482բ2։ Վերջ նոր Կտակարանին։ Թղ. 482բ1։ Նշանաւոր նորութիւն մը կ՝ընծայէ մատեանս նման նախընթաց օրինակին, ա սինքն՝ ԻԱ. գլխու 19-21 համարներն -ուր կը յիշատակուին սրբոյ քաղաքին հիման 12 պատուական քարերը - ներմուծուած են կարմրադեղիւ և առանց փակագծի 12 առաքելոց անուանքն, այսպէս. Հիմն առաջին պարսպին յասպիս՝ Պետրոս։ Երկրորդն շափիղա՝ Պաւղոս։ Երրորդն պղնձագոյն՝ Անդրեաս։ Ձորրորդն զմրուխա՝ Յովհաննէս։ Հինգերորդն եղեգնաքար՝ Յակովբ, Աե ցերորդն սարդիոն՝ Գիլիպպոս։ Եւթներորդն ոսկեա քար՝ Բարթողոմեոս։ Ութերորդն բիւրեղ՝ Թովմաս։ Իններորդն տպազիոն՝ Մատթեոս։ Տասներորդն քրիսոպրասաւս՝ Թադէսս։ Մետասաներորդն լակինթ՝ Սիմովծ։ Երկոտասաներորդն ամեթովս՝ Մատաթեայ,։