61006անյայտ՝ վասն զի գըրչութեան յիշատակարանը կը պակսի։ Դիմացի պա. հարանին երկրորդ երեսին վրայ չորս տող յիշատակարան մը կայ (շղագիր) Սերոբ անունով մէկուն՝ որ գրուած է Թվ. Ռ. 3. ԾԵ., ուրիշ մալ նախընթաց երեսին վրայ (բոլորգիր մեծ գրով) վեց տող և անթուական. որուն գրիչն է Յովհաննէս Կարկըրցի. բայց այդ երկուքին գիրն ևս յոյժ տարբեր ըԱալով օրինակիս բնագրէն, հետևաբար՝ ասոնցմէ ոչ մին և ոչ միւսը եղած է բուն գրիչ Աստուածաշընչիս, որուն թէ՝ մագաղաթը, թէ՝ գրութիւնն և թէ ներքին պարունակութիւնը աւելի հին ըլլալ ցոյց կու տան. այսինքն ԺԳ-ժԴ դարում գրուած։
բոլորգիր մանր, մաքուր, հնաձև նրբագիծ և յոյժ գեղեցիկ։
48, իւրաքանչիւրն 12 թուղթ։
մագաղաթ՝ նուրբ, ողորկ և փոքր ինչ գորշագոյն։
փայտեայ կաշեպատ՝ անզարդ, գոցելու մասով. ներքուստ մետաք։ սապատ։
նախկինն անյայտ, իսկ վերջինը՝ Պր. Յարութիւն ոմն (տես վարը)։ - ՅԻՇԱՏԱԿԱԳՐՈՒ ԹԻՒՆՔ առաջին պահպանակ, եր. 1-2, Թղ. 2բ Երկրորդ պահպանակ, եր. 1, քերուած։ - ՏԵՂԵԿՈՒ. ԹԻՒՆՔ. Ձեռագիրս 1785ին մօտերը մտած է հաւաքմանս մէջ, և թերևս մեր Աստուածաշունչներէն երկրորդն կամ երրորդն է հնութեամբ. գնուած է ի Կ. Պոլիս՝ Տիրացու Գէորգ Տէր - Յովհաննիսեանի ձեռքով՝ 150 դահեկանի։ Մատեանս է Աստուածաշունչ. հին և նոր Կտակարանք լիակատար, ուր կան ամէն գիրք, Նախադրութիւնք, ցանկք ևն։ Ա. Թղ. 1ա1 - 436բ2։ Հին կտակարան և Թղ.. 437ա1 - 439։ Մահք մարգարեից։ 1. Թղ. 1ա1։ Նախադրութիւն Ծննդոց,։Թղ. 1բ1։ Գլուխք Ծննդոց։, - Թղ. 3ա1։ Ծնունդք, (առանց խորագրի)։ 2. Թղ. 28ա2։ Նախադրութիւն Ելից.։Թղ. 28բ1։ Գլուխք Ելից։. - Թղ. 30ա2։ Ելք,։ 3. Թղ. 48ա2։ Նախադրութիւն Ղևտականին,։ - Թղ. 48բ1։ Գլուխք Ղև տականին։, Թղ. 50ա1։ Ղևտական,։ 4. Թղ. 62ա1։ Նախադրութիւն Թուոց,։ Անդ (ա2)։ Գլուխք Թուոցն։, - Թղ. 63ա2։ Թիւք,։ 5. Թղ. 80բ2։ Յառաջաբան (լուս. վրայ ոյն գրով Նախադրութիւն,) Երկրորդ օրինաց,։ - Թղ. 81ա1։ Գլուխք (լուս. վրայ Ցանկք,) Երկրորդ օրինաց։. - Թղ. 82ա1։ Երկրորդումն օրինաց,։ 6. Թղ. 97ա1։ Նախադրութիւն Յեսուայ (առանց խորագրի և սկզբնատողի)։ րեմի Աշակերտ Մովսիսի, ևն։ - Անդ։ Գլուխք գրոց Յեսուայ որդւոյ Նաւեայ։, - Թղ. 97բ2։ Գիրք Յեսուայ որդւոյ Նաւեայ, ևն։ 7. Թղ. 108բ1։ Նախադրութիւն Դատաւորաց, ևն։ - Անդ։ Գլուխք Դատաւորաց։, - Թղ. 109ա2. Դատաւորք,։ . Թղ. 119բ2։ Նախադրութիւն Հռութայ,։ - Անդ։ Պատմութիւն բանից Հռութայ,։ 9. Թղ. 121ա1։ Յառաջաբան նախակարգեալ Թագաւորութեանցն։ Վասն ի յերկուս գիրս առ ի հեբրայեցւոց զպատմութիւնս բաժանելոյ, ևն։ - Թղ. 121բ1։ Նախադրութիւն Թագաւորութեանցն չորս գլխոյն ի միասին,։ - ա. Գլուխք առաջին Թագաւորութեանց։ - Թղ. 123ա։ Թագաւորութեանց առաջին,։ - Թ. Թղ. 137ա2։ Գլուխք երկրորդ Թագաւորութեանց։, - Թղ. 138ա։ Երկրորդ Թաղաւորութիւն,։ պակսին, այսպէս նաև Գ. Թագ. գլխոց ցանկք մինչև Ծ։ ք. Թղ. 149ա1։ Մասն մի միայն կայ Գ, Թագաւորութեան գլխոց ցանկէն (այսինք1 Ծ- ԾԹ)։ - Անդ։ Թագաւորութեանց երրորդ,։ դ. Թղ. 162ա2։ Ցանկք չորրորդ Թագաւորութեանց։ - Թղ. 163։ Թագաւորութեանց չորրորդ,։ 10. Թղ. 175ա1։ Նախադրութիւն Բ գըլխոյն Մնացորդաց, (լուս. վրայ, և առաջին բառերուն տեղը դատարկ թողուած են)։ - Անդ (ա2)։ Գլուխք առաջին Մնացորդաց Հ, Թղ. 175բ2։ Մնացորդաց առաջին,։ - Բ Թղ. 187բ1։ Գլուխք երկրորդ Մնացորդաց։, Թղ. 188ա1։ Մնացորդաց երկրորդ,։ 11. Թղ. 203ա1։ Նախադրութիւն Եզրի առաջնոյ, (ստորին լուսանցքին վրայ գրուած որուն առաջին բառերուն տեղ դատարկ թողուած է)։ - Անդ (ա2)։ Գլուխք առաջին գրոցն Եզրի։, - Թղ. 203բ1։ Գիրք Եզգրի առաջին,։ - բ. Թղ. 210բ1։ Հանգաման գլխոց երկրորդ Եղրի. - Անդ։ Եզրայ երկրորդ,։ 12. Թղ. 214բ1։ Նախադրութիւն Նէեմայ, (ստորին լուս. վրայ)։ - Թղ. 215ա2։ Գըլուխք գրոց Նէեմայ։ - Անդ։ Բանք Նէեմայ որդւոյ Աքաղիայ,։ 13. Թղ. 221ա1։ Նախադրութիւն գրոց Եսթերայ,։ - Անդ։ Եսթեր, (ստ. լուս. վըրայ Եսթերայ գիրք,)։ 14. Թղ. 226ա2։ Նախադրութիւն գրոց Յուդթայ,։ - Անդ։ Յուդիթ է գիրքս,։ 15. Թղ. 233ա1։ Նախադրութիւն Յ(Տ)ով. բիթայ,։ - Անդ։ Տովբիթ։ 16. Թղ. 237ա2։ Նախադրութիւն առաջին Մակաբայեցւոց,։ - Թղ. 237բ1։ Ցանկք առաջին Մակաբայեցւոց։ - Թղ. 238բ1։ Գրլուխք (Գիրք) առաջին Մակաբայեցւոց։ Եւ յետ հարուածոցն, ևն։ - բ. Թղ. 253բ2։ Նախադրութիւն Բ. Մակաբայեցւոց,։ - Թղ 254ա1։ Գլուխք երկրորդ Մակաբայեցւոց։Թղ. 254բ2 ։Գիրք երկրորդ Մակաբայեցւոց,։գ. Թղ. 266բ1։ Նախադրութիւն և Գլուխք Գ. Մակաբայեցւոց (առանց խորագրի և սկզբնատողերը դատարկ թողուած)։- Անդ (բ2)։ Գիրք երրորդ Մակաբայեցւոց,։ 17. Թղ. 272բ1։ Երանելոյն Եպիփանու եպիսկոպոսի Կիպրացւոց. Յաղագս երգոց և Սաղմոսարանի,։ - Անդ։ (ստ. լուս. վրայ Ցանկք Սաղմոսին։ - Թղ. 274ա։ Գիրք սաղմոսաց Դաւթի,։ 18. Թղ. 299բ1։ Նախադրութիւն Առակաց (առանց խորագրի, որուն դատարկ թողուած սկզբնատողերը նոր գրչութեամբ լրացուած են իսկ ստ. լուս. վրայ կայ։ Նախադրութիւն և Ցանկ Առակաց,)։ - Անդ Գլուխք առաջնոյ բանի Առակացն։ - Թղ. 300ա2։ Առակք Սողոմոնի որդւոյ Դաւթի մարգարէի՝ թագաւորի Իսրայէլի,։ Թ. Թղ. 310բ1։ Նախադրութիւն և Ցանկք Ժողովողին (այսպէս ստ. լուս. վրայ։ Երկուքին ևս սկզբնատողերը դատարկ թողուած են)։. Թղ. 311բ2։ Բանք ժողովողին՝ որդւոյ Դաւթի՝ թագաւորի Իսրայէլի՝ յԵրուսաղեմ՝ Եկ. կլեսիաստէս,։ գ. Թղ. 315ա1։ Նախադրութիւն Երգ երգո, (առանց խորագրի)։ Անուն Երգոյ երգոցս, ևն (ստ. լուս. վրայ։ Նախադրութիւն Երգերգոցն.։ - Անդ (ա2)։ Երգ երգոց որ է աւրհնութիւն աւրհնութեանց՝ ասացեալ Սողոմոնի արքայի Իսրայելի։ Հարսն ասէ, ևն։ դ. Թղ. 317ա1։ Նախադրութիւն և Գլուխք (առանց խորագրի են, և ստ. լուս. վրայ Նախադրութիւն և Ցանկք Իմաստութեան։)Թղ. 318բ1։ Իմաստութիւն Սողոմոնի,։ Ի վերջ գրքիս Թղ. 323բ2) կը կցի։ Յիշատակարան Ներսիսի ասացեալ։ Աստուածեղէն հոգւովն ի սմա- Խաղաղութեանն անուն արքայ, ևն, ընդարձակ ստանաւորն։ 19. Թղ. 324ա2։ Նախադրութիւն Յով. բայ։ Զայրս զայս ոմանք, ևն։ - Թղ. 324բ1։ Յուլիանեայ Աղիկառնացիոյ։ Նշանակէ գիրքս, ևն։ - Անդ(բ2)։ Գիրք Յովբայ։ Այր ոմն էր յԱւստեր աշխարհի, ևն։ 20. Թղ. 335ա1։ Նախադրութիւն Եսայեայ (առանց խորագրի, և սկզբնատողերն՝ նաի դատարկ թողուած և ապա ուրիշ գրով լըրացուած են. իսկ ստ. լուս. վրայ նախ կարմրադեղիւ՝ Յառաջաբան Եսայեայ մարգարէի,, և անկէց վար սևադեղիւ՝ Նախադրութիւն Եսայեայ մարգար.,։ - Անդ (ա2)։ 3անկք (առանց խորագրի, իսկ ստ. լուս. վրայ Ցանկք Եսայեայ մարգարէի։ - Թղ. 336ա1։ Եսայի մարգարէ։ Տեսիլ Եսայեայ (ևն)։ Լուր երկին, ևն։ 21. Թղ. 357ա1։ Գիրք տեսլեանց ԺԲան մարգարէիցն։ Յառաջաբան Ովսէի մարդա։ րէի, ևն։ (Ուր նախ կարգին Գլուխք և ապա Նախադրութիւնն, որուն առաջին տողը տարբեր ձեռքէ և կանաչադեղով լրացուած է)։ - Թղ. 357բ1։ Ովսէէ մարգարէ։ Բանջ տեառն որ եղև (ևն)։ Սկիզբն բանի տեառն առ Ովսէէ, ևն։ 22. Թղ. 360ա2։ Յառաջաբանութիւն Ամովսեայ մարգարէից. (սակայն իրապէս թէ այս և թէ յաջորդ փոքր մարգարէութիւնք առաջաբան չունին, այլ Գլուխք միայն՝ իւրաքանչիւրին առանձին, և ոչ թէ ի միասին ինչպէս է տպագրութեան մէջ)։ - 360բ։ Ամովս մարգարէ։ Պատգամք Ամովսա (ևն) Տէր ի Սիովնէ բարբառեցաւ, ևն։ 23. Թղ. 363ա1։ Յառաջաբան (իմա Գլուխք կամ Ցանկք) Միքիայ մարգարէի։ Թղ. 363ա2։ Միքիա մարգարէ։ Եւ եղև բան տեառն առ Միքիա (ևն)։ Լուարուք ժողովուրդք ամենայն, ևն։ 24. Թղ. 364բ2։ Յառաջաբան Յովէ լայ մարգարէիչ. - Անդ։ Յովէլ մարգարէ, ևն՝ 25. Թղ. 365բ2։ Յառաջաբան Աբդիու՝ մարգարէի։ - 366ա1։ Աբդիու մարգարէ՝ Տեսիլ Աբդիու, ևն։ 26. Թղ. 366ա2։ Յառաջաբան Յունան մարդարէի։ - Անդ։ Յունան մարգարէ։ Ե։ եղև բան տեառն, ևն։ 27. Թղ. 367ա1։ Յառաջաբան Նաւումա մարգարէի։, - Անդ։ Նաւում մարգարէ՝ Առած Նինուէի, գիրք տեսլեանն Նաւումա Եղկեսացւոյ, ևն։ 28. Թղ. 367բ2։ Յառաջաբան Ամբակում մարգարէի։ - Թղ. 368ա1։ Ամբակում մարգարէ։ Առած զոր ետես Ամբակում մարգարէ, ևն։ 29. Թղ. 368բ2։ Յառաջաբան Սոփոնիա մարգարէի։, - Անդ։ Սոփոնիա մարգարէ։ որ եղև առ Սոփոնիա, ևն։ 30. Թղ. 369բ2։ Յառաջաբան Անգէլ մարգարէի։. - Անդ։ Անգեաս մարգարէ, Բանն Յամին երկրորդի Դարեհի արքայի, ևն։ 31. Թղ. 370բ1։ Յառաջաբան Զաքարիայ մարգարէի։, - Անդ(բ2)։ Զաքարիա։ Յամսեանն ութերորդի, ևն 32. Թղ. 374ա1։ Յառաջաբան Մաղա, քիայ մարգարէի։ ևն։ - Անդ (ա2)։ Մաղաքիա։ Առած բանի Տեառն ի վերայ Իսրայէլի ի ձեռն հրեշտակի իւրոյ, ևն։ 33. Թղ. 375բ1։ Յառաջաբան Դանիէ մարգարէի։, - Թղ. 376ա1։ Դանիէլ դատաստանաց։ Եւ էր այր մի բնակեալ ի Բաբելոն, ևն։ Ստորին լուսանցքին վրայ (Դանիէլի վերջաւորութեան նկատմամբ) հետևեալն գրուած է բուն գրչէն։ Ի Դանիէլն՝ այս ըստ ֆրանգացն աւելի է։ Ամենայն երկրի յաստուծոյ Դանիելի՝ զի աղատի, և գրկիչ և արարող նղանաց և արուեստից ի յերկինս և ի յերկրի որ փրկեաց զԴանիէլ ի գբոառիւծուցն,։ 34. Թղ. 384ա2։ Նախադրութեւն Երեմիամարգարէի (առանց խորագրի, և սկզբնատողը դատարկ թողուած)։ - Անդ։ Յառաջաբան (այսինքն՝ Գլուխք)։ (Իսկ ստ. լուս. վրայ՝ սեւադեղիւ։ Նախադրութիւն և Ցանկք Երեմեայ մարգարէի)։. - Թղ. 385ա2։ Երեմիս մարգարէ։ Պատգամն աստուծոյ, ևն։ - Բ. Թղ. 407բ1։ Բարուք։ - գ. Թղ. 409ա1։ Սրբոյն Երեմիայ Ողբք։ - Թղ. 414ա1։ և հետազօտելի։ Հուսկ ապա. Ընթացք Պաւզոսի առաքելոյց կարմրագիր խորագրի ներքև կը կցի առաքելոյս երթևեկութեանց և տեղեաց ուղեցոյցն - որուն հայկական սրբախօսութեանց մէջ չեմ հանդիպած - այսպէս. Ի Դամասկոսէ սկըսեալ՝ գնաց յԵրուսաղէմ, անտի ի Տարսոն, անտի յԱնտիոք, և դարձեալ երկրորդ անգամ յԵրուսաղէմ, և դարձեալ երկրորդ անգամ յԱնտիոք. անտի որոշեալ ընդ Բառնաբայ յառաքելութենէն՝ եկն ի Սելեֆկիա. անտի ի Կիպրոս, անդ ուր կումանն Պաւղոս սկիզբն եառ. անտի ի Պերգիայ, անտի յԱնտիոք Պեսիդեա. անտի յԻկնիսն, անտի ի 1իւստրա, և ի Դերբէ Լիկոնացւոց. անտի ի Պամփիւլա, անտի ի Պերգիա, անտի դարձեալ յԱնտիոք Ասորւոց. անտի դարձեալ երիցս անգամ յԵրուսաղէմ՝ վասն թլփատութեանն. անտի չորիցս անգամ յԱնտիոք. անտի եկն ի Սիւրիա և ի Կիլիկիա. դարձեալ երրորդ անգամ ի Դերբէ և ի Լիւսարա, անդ՝ ուր ըզՏիմոթեոս թլփատեաց. անտի ի Գռիւդիմ և ի Գաղատացւոց աշխարհն. անտի ի Միւսիա. անտի ի Տրովադա, անտի ի Նիկապաւլիս, անտի ի ֆիլիպպուս Մակեդոնիոյ. անտի եկն յԱմփիուպաւլիս և յԱպողոնիայ, և եկին ի Թեսաղոնիկէ. անտի ի Բերիա, անտի յԱթէնս. անտի ի Կորնթոս. անտի յԵփեսոս. անտի ի Կեսարիայ, անտի երկից։ անգամ յԱնտիոք Պիսեդեա. անտի Գաղատացւոց աշխարհն և ի Գռիւգիա. անտի երկիցս անգամ յԵփեսոս. անտի գնաց ի Մակեդոնիայ, և եկն՝ դարձեալ ի Գիլիպպուս. և ի Գիլիպեէ դարձեալ ի Տրովադայ, ուր և զԵւտիքոս յարոյց զընկեցեալն. անտի յԱսոն, անտի ի Մետիլինն, անտի ի Քիա)յ, անտի ի Սամոն, անտի ի Մելիտէ. անտի առաքեցաւ յԵփեսացւոցն եղբարց ի Կով յՌոդոն. անտի ի Պատարա, անտի ի Տիւրոս, անտի ի Պաղոմիդա, անտի ի Կեսարիա. անտի՝ չորրորդ անգամ եկն յԵրուսաղէմ. անտի առաքեցաւ ի Կեսարիա, և դարձեալ կապանաւք առաքեցաւ ի Հռովմ. և ի Կեսարիոյ եկն ի Սիդոն. անտի ի Զմիւռն՝ Լիկիոյ, անտի ի Կնիդոն, անտի բազում աշխատութեամբ եկն ի Կղզին՝ ուր և իժն եհար զձեռն նորա և ննաց անփաս. անտի ի Սիռակուսա, անտի յՌիգոն, անտի ի Պատիողուս, և անտի եկն՝ ի հետիստս՝ ի Հռովմ, և պատահեցին նմա եղբարքն ի Տաբեռնա և երից կրպակաց, և անտի եմուա ի Հռովմ, և վարդապետեաց ժամանակս սակաւս. յետոյ ի նոյն Հը. ռովմ վկայեաց,։ Թղ. 502ա2։ Գործք առաքելոց Ղուկա Աւետարանչի։ Զբանն առաջին, ևն։ (Որուն լուսանցից վրայ տարբեր գրչութեամբ և սևադեղով վերջէն նշանակուած են Կիրակագիրք. այս իսկ յայտնի նշան մէ, թէ օրինակս և կամ անոր Նախագաղափարն նախաներսիսեան էր հաւանօրէն։ Իսկ ստ. լուս. վրայ դարձեալ ծանօթութիւն մը կայ (հմմտ. Նխդր։ Մատթ. 8. 1. թղ. 443բ1, և Նախադրութիւն Մարկոսի 8. 1. Թղ. 443բ1)։ 7. Թղ. 515ա1։ Յառաջաբան եւթանեզունց թղթոցն կաթողիկեայց։ Ի փոքունս փոքումբք ինչ յանդգնելոց, ևն։ - Անդ։ Դիլ գլխոց իւրաքանչիւր թղթոցն կաթողիկեալս։ Գլուխք թղթոյն Յակոբայ։, - Անդ (ա2)։ Նախադրութիւն կաթողիկեայ թղթոյն Յակոբայ, Քանզի ինքն իսկ Յակովբոս, ևն։ - Թղ. 515բ1։ Թուղթ սրբոյ առաքելոյն Յակովբայ կաթողիկեայ։ Յակոբոս աստուծոյ տեառն յիսուսի քրիստոսի ծառայ, ևն։ 8. Թղ. 516բ2։ Գլուխք առաջին թղթոյն Պետրոսի։ - Թղ. 517ա1։ Նախադրութիւն առաջին թղթոյն Պետրոսի։ Զայս գրէ Պետրոս, ևն։ - Անդ (ա2)։ Թուղթ Պետրոսի առաջին։ Պետրոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի, ևն։ (Ապա կը նշանակուին թղթոյս ընթերցուածքն, գլուխք, տունք և վկայութիւնք։ Այսպէ։ են և յաջորդքն)։ 9. Թղ. 518բ2։ Գլուխք երկրորդ թրղթոյն Պետրոսի։ - Անդ։ Նախադրութիւն երկրորդ թղթոյն Պետրոսի։ Պայս դարձեալ ինքն Պետրոս, ևն։ - Թղ. 519ա1։ Թուղթ Պետրոսի երկրորդ։ Շմաւովն Պետրոս, ևն։ 10. Թղ. 520ա1։ Գլուխք առաջնոյ թըղ. թին Յովհաննու։, - Անդ (ա2)։ Նախադրու։ թիւն առաջնոյ թղթոյն Յովհաննու։ Քանզի և Յովհաննէս, ևն։ - Անդ։ Թուղթ Յոհաննո։ առաջին։ Որ էրն ի սկզբանէ, ևն։ Թղ. 521բ2։ Սմ է որ եկն ջրով և հոգւով և արեամբ յիսուս քրիստոս, ևն բառերէն վերջ չորս տող քերուած, և տարբեր գրով գրուած են հետե ւեալքն, (իբր շարունակութիւն Սոքա երեքին են որ վկայեն, բառերուն) յերկինս, հայր ևբան և հոգին սուրբ, և երեքին մի են։ Եւ երիս են որ վկայեն յերկրի՝ հոգին և ջուրն և արիւնն, էթէ զմարդկան ինչ վկայութիւն ունիցիմէ, ապաքէն աստուծոյ վկայութիւն մեծ իցէ. այս է վկայութիւնն աստուծոյ որ վկայեաց ի վերայ սրդւոյն իւրոյ,։ Հաւանօրէն Աստուածաշնչիս բնագրին մէջ չկային ի սկզբան նոտրագրուած տողերն, և ետքէն յաւելցուած են, այսինքն՝ ԺԳ դարուն։ 11. Թղ. 522ա1։ Գլուխք երկրորդ թըղթոյն Յովհաննու։ - Անդ։ Նախադրութիւն երկրորդ թղթոյն Յովհաննու։ Զայս իբրև զե. րէց գրէ, ևն։ - Անդ։ Թուղթ Յովհաննու երկրորդ։ Յերիցուէ առ ընտրեալ Կիւրիա, ևն 12. Անդ (ա2)։ Գլուխք երրորդ թղթոյն Զովհաննու։ - Անդ։ Նախադրութիւն Յովհաննու երրորդ թղթոյն։ Յառաջագոյն ընդունի զԳայիոս, ևն։ - Թղ. 522բ1։ Թուղթ Յովհաննու երրորդ։ Յերիցուէ առ Գայիոս սիրելի, ևն։ 13. Թղ. 522բ2։ Գլուխք թղթոյն Յուդայի։, - Անդ։ Նախադրութիւն թղթոյն Յուդայի առաքելոյ։ Զայս թուղթ գրէ նորոգ հաւատացելոց, ևն։ - Թղ. 523ա1։ Թուղի Յուդայի առաքելոյ կաթողիկէ, ևն։ 14. Թղ. 523բ1։ Աղերս Եւթաղի։ Ամե-նայն ուրեք ամենայն իրիք ժամանակ է, ևն։ (Եւ անմիջապէս կը յարէ. Տունք ԻՒ.)։ 15. Անդ (բ2)։ Յառաջաբան Պաւղոսի ա ռաքելոյ նախակարգեալ ի գլուխ գրոցս։ Ընդ ուսումնասէր, ևն (Տպագրութեան պէս)։ Թղ. 526ա1։ Վկայութիւն Պաւղոսի առաքելոյ։ Առ Ներոնիւ կայսերբ, ևն։ - Անդ (ա2)։ Բովանդակութիւն ընթերցուածոց և որոց ի նոսա, ևն (այսինքն ամէն թղթոց միահամուռ)։ - Թղ. 528։ Յառաջագիր։ Զամենայն թուղթս Պաւղոսի ընթերցայ և առի ի նոցանէ զամենայն բանս վկայութեանցն, ևն։ Ուր անմիջապէս կը յարին Առ Հռոմայեցի։ գրածէն սկսեալ՝ բոլոր Թուղթերուն մէջ բերուած վկայութիւնքն, այսպէս։ ա. Յամբակումայ. Որ արդարն է՝ ի հաւատոց կեցցէ, ևն, ևն։ Եւ վըկայութեանց զոյգ թուահամարներ կը դրուին լառաջախաղաց աճմամբ, որոց վերինը՝ կարմրագիր է, և ստորինը սևագիր։ Ապա Թղ. 530բ1։ Համաւրէն գլխոցն դիր՝ ըստ իւրաքանչիւր թղթոցն առաքելոյ, խորագրի ներքև՝ հետևեալ՝ ազդը. Եւ են ի նոցանէ որ և մասնաւոր ներքնաբաժինս ունին կարմրադեղով,։ 16. Թղ. 530բ1։ Գլուխք Հռովմայեցւոց թղթոյն։ - Անդ (բ2)։ Նախադրութիւն առ Հռովմայեցիս թղթոյն։ Զայս առաքեաց ի Կորընթոսէ, ևն։ - Թղ. 531բ1։ Պաւղոսի առաքելոյ թուղթ առ Հռովմայեցիս։ Պաւղոս ծառայ քրիստոսի յիսուսի, ևն։ 17. Թղ. 537ա2։ Գլուխք առաջնոյ թղթոյն Կորնթացւոց։ - Թղ. 537բ1։ Նախադրութիւն առ Կորնթացիս Ա. թղթոյն։Անդ (ա2)։ Առ Կորնթացիս Ա. Թուղթ, ևն։ 18. Թղ. 543բ1։ Գլուխք երկրորդ թրղթոյն Կորնթացւոց։, - Անդ (ա2)։ Նախադրութիւն առ Կորնթ. Բ. թղթոյն,։ - Թղ. 543բ2 - 544ա1։ Առ Կորնթացիս թուղթ երկրորդ, ևն, 19. Թղ. 548ա1։ Գլուխք Գաղատացւոց թղթոյն։ - Անդ։ Նախադրութիւն Գաղատացւոց թղթոյն,։ - Առ Գաղատացիս թուղթ, 20. Թղ. 550ա2։ Գլուխք Եփեսացւոց թղթոյն։, - Թղ. 550բ1։ Նախադրութիւն առ Եփեսացիս թղթոյն, ևն։ - Անդ(բ2)։ Թուղթ առ Եփեսացիս, ևն։ 21. Թղ. 553ա1։ Գլուխք Գիլիպեցւոց թղթոյն։։ - Անդ։ Նախադրութիւն առ Գիլիպեցիս թղթոյն, ևն։ - Անդ(ա2)։ Թուղթ առ Գիլիպեցիս, ևն։ 22. Թղ. 554բ2։ Գլուխք Կողոսացւոց, թղթոյն։ - Անդ։ Նախադրութիւն առ Կողոսացիս թղթոյն, ևն։ - Թղ. 555ա1։ Թուղթ առ Կողոսացիս, ևն։ 23. Թղ. 556բ1։ Գլուխք առաջին թըղթոյն Թեսաղոնիկեցւոց։ - Անդ(բ2)։ Նախադրութիւն առ Թեսաղոնիկեցիս առաջին թըղթոյն, ևն։ - Անդ։ Առ Թեսաղոնիկեցիս թուղթ առաջին, ևն։ 24. Թղ. 558ա2։ Գլուխք Թեսաղոնից կեցւոց երկրորդ թղթոյն։. - Անդ։ Նախագրութիւն առ Թեսաղոնիկեցիս երկրորդ թրղ։ թոյն, ևն։ - Թղ. 558բ2։ Առ Թեսաղոնիկեցի։ թուղթ երկրորդ, ևն։ 25. Թղ. 559ա2։ Գլուխք թղթոյն Ծբրայեցւոց։ - Թղ. 560ա1։ Նախադրութիւն առ Եբրայեցիս թղթոյն, ևն։ - Անդ (ա2)։ ՀԱռ Եբրայեցիս թուղթ, ևն։ 26. Թղ. 565բ1։ Գլուխք առաջին թըղթոյն Տիմոթեայ։, - Անդ։ Նախադրութիւն առ Տիմոթէոս առաջին թղթոյն, ևն։ - Անդ։ Առ Տիմոթէոս թուղթ առաջին, ևն։ 27. Թղ. 567բ2։ Գլուխք երկրորդ թրղթոյն որ առ Տիմոթէոս։, - Անդ։ Նախադրութիւն առ Տիմոթէոս երկրորդ թղթոյն, ևն։ - Թղ. 568ա1։ Առ Տիմոթէոս թուղթ երկրորդ, ևն։ 28. Թղ. 569բ1։ Գյուխք թղթոյն առ Տիտոս։ - Անդ։ Նախադրութիւն առ Տիտոս թղթոյն, ևն։ - Անդ (բ2)։ Առ Տիտոս թուղթ, ևն։ 29. Թղ. 570բ1։ Գլուխք թղթոյն որ առ Գիլիմովն։, - Անդ։ Նախադրութիւն առ, տիլիմովն թղթոյն, ևն։ - Թղ. 570բ1 - բ2։ Առ Գիլիմոն, և առ Արքիպպաս սարկաւագ և առ Ապփիա, ևն։ Թղ. 571ա1։ Գրեցի և կարգեցի ստիքերոն զգիրս Պաւղոսի, ևն։ - Թելադրութիւն։ Գլխալոր եմ, և աստուածեղէն կրաւնիցն վարդապետ,, ևն։ - Պատասխանի։ Գանձ ունիմ զքեզ հոգևոր բարութեանց, ևն։ - Թղ. 571ա2։ Նաւարկութիւն Պաւղոսի առաքելոյ ի Հռովմ, Հարիւրապետին՝ որ տանէր զՊաւղոս ի Հռովմ, Յուլիոս անուն էր, ևն։ 30. Թղ. 571ա2։ Թուղթ (Գ.) Կորնթացւոցն առ սուրբ առաքեալն Պաւղոս։ Ստեփանոս և որք ընդ նմա երիցունք՝ Դաբնոս, Եւբուլոս, Թեոփիլոս և Քսինոն, ևն։ (Ստ. լուս. Գ. Կորնթացի,)։ - Թղ. 571բ1։ Պաւղոս կալանաւոր յիսուսի քրիստոսի՝ առ եղբարս Կորնթացիս, ևն։ 31. Թղ. 572ա2։ Գլուխք Յայտնութեանս Յովհաննու։ (Չունի տպագրութեան, եր. 824 Յառաջաբանը. Սրբոյ աւետարանչին Յովհաննու է գիրքս որ կոչի Յայտնութիւն, ևն)։ Թղ. 573ա1։ Յայտնութիւն սրբոյ Յովհաննու Աստուածաբանի։ Յայտնութիւն յիսուսի քրիստոսի ի ձեռն որոյ ետ Աստուած ցուցանել ծառայից իւրոց, ևն։ (Յաւարտ որոյ դարձեալ։ Յովհաննու Յայտնութիւն,)։ 32. Թղ.581ա2։ Հանգիստ սրբոյն Յով հաննու աւետարանչի ի տէր։ էր ընդ եղբարս երանելին Յովհաննէս մեծաւ ուրախութեամբ ի տէր, ևն։ Վերջը պակասաւոր է, (հմմտ. սպգր Է-Ժ) որով կ՝աւարտի նոր Կտակարանք։ Իսկ վերջին պահպանակի երկու երեսներում տարբեր բոլորգիր գրչութեամբ Գանձեր դրուած են՝ խազերով, որուն կարմրագիր սկզբնատողքն են այսպէս։ Պատրաստ լեր դու Բեդղէէմ, որ գեաւղն սըփռէիր (կամ գեաւղ նախ էիր) հովուացս, ահա արդ տիեզերաց դըշխոյ լինիս քաղաքաց։ Ոչինչ կրսեր Յուդայի, ոչ Երուսաղէմի. այլ մեծ յիշխանըս Յուդայ՝ գըտանիս տունդ Եփրաթայ, ևն։ Նման ուրիշ Գանձ մալ յաջորդ երեսին վրայ կայ, ի մկրտութիւն Տեառն։ Յանճառ լուսոյ՝ լոյս ճշմարիտ, ևն։ Վերջ. Որով ըզգլուխ չար վիշապին և վերայ ձուրց փչրեցեի,։
չունի։ - ՀԱՆ։ ԳԱՄԱՆՔ ընդհանրապէս լաւ պահուած է՝ բաց ի առաջին և վերջին թերթերէն, որոնցմէ թուղթեր ին. կած են, զի Հանգիստ Յովհաննու։ Իր ընդ եղբարսն ի 7րդ համարն (տես տպգ.) կը պակսի։ Բայց մի քանի տեղ լուսանցքները ցեցակերութենէ ծակոտեալ են և Թղ. 181 լուսանցքն ալ կտրուած։ Թղ. 1ա - 2ս պատռած, Թղ. 115ա, 581ա փրթած ըլլալով՝ առա։ ջինները՝ սպիտակ թղթով և վերջինքն ալ մեծ բո-լորգիր ձեռագրի մը պատառիկով կպցուած են։ Թղ 80ա2, այսինքն՝ Թուոց գրքին Կ. գլ. այնպէս եղծուած է՝ որ անընթեռնլի եղեր է. այսպէս նաև Թղ 2բ2. յիշատակարանը քերթուած է և անոր տե։ նորը գրուած։ Թղ. 148 և 149ին ընդ մէջ ալ թուղթ մը կտրուած է, որով կը պակսին Բ. Թագ. վերջին գլխու 35 - 39 տուները, և Գ. Թագ. առաջին 49 գլխացանկերն։
բազմա։ թիւ են. մարդագիր, թռչնագիր, ևն բայց, միջակ մեծութեամբ և միշտ միագոյն (աղօտ կարմիր)։ - ԽՈ։ ՐԱԳԻՐՔ գրեթէ միշտ արիւնագոյն կարմիր։
շատ շատ են, մասնաւորապէս Սաղմոսաց և չորս Աւետարանաց լուսանցից վրայ. բայց ընդհանրապէս փոքրադիր և միագոյն են։ Ասոնց մէջ ուշագրաւ են՝ Դաւթի փոքրիկ պատկերը (Թղ. 296բ1), գալարուն մագաղաթը ձեռքին մէջ և դքսական թագաւ, և Թղ։ 299ա2. տասնաղին կամ սանթուռը ձեռքը բռնած Սողոմոնի պատկերը (Թղ. 300ա2.), Առակացի մագաՅիսուսի պատկերը (Թղ. 454բ1) ոտքի վրայ սպիտակազգեստ, թերատաձև պարունակի մէջ՝ և լուսաւոր ճառագայթներ կը սփռէ, և է յոյժ խորհրդաւոր։ Յիսուս ի Գեթսեմանի (Թղ. 460) և Յիսուս խաչրնդուս (Թղ. 498ա2)։
մեծ չկան, կամ հանուած են կամ լաւ ևս ի սկզբանէ այնպէս էր մատեանս։
չունի բնաւ։
5 հատ են (տես Թղ 3ա, 123ա, 274ա, 447ա, 531բ1)։
Թղ. 2բ, 97բ1, 109ա1, 123բ, 272ա2, 273բ, 300ա1, 311բ1, 335բ2, 439բ, 444ա1, 445ա, 471բ, 502ա1, 517ա1։
գրչութեան՝ ինչպէս շատ հին ձեռագիրներու՝ այսպէս ալ մեր այս օրինակիս մէջ կը պակսին. իսկ եղածներն ալ խիստ աննշան և երկբայելի։ 1. Նախրնթաց պահպանակին (որ թերթին մասն կը կազմէ) առաջին երեսին վրայ կայ երկաթագիր. ՅՈՎԱՆէՍ,։ Իսկ ասոր ձախակողմը՝ միջին կամ մեծ բոլորգրով կը կարդազուի հետևեալն։ Աստուածածնի զըսկիզբ արի՝ Աստուածաշունչին ես Յովհաննէս Կարկրցի. ելայ քաղաքն եկի Բ տարի պարաս կացի, բայց այս տարի գիրք կարդացի,։ Այս երկու յիշատակարաններուս մէջ մի և նոյն անունը տարբեր կերպով ուղղագրուած է։ Դարձեալ այդ յիշատակարաններուն չորս կողմը կարմիր և սև դեղով ուրիշ տառեր, բառեր և թռշչնագիրեր ևս աջուձախ խաղացուած են. հետևաբար կամ երկուքն ալ տղայական խաղալիկներ են, և կամ վերջնոյն մէջ յիշուած Յովհաննէս Կարկրցին միայն ընթերցող եղած է սուրբ տառիս և ոչ թէ գրիչ։ 2. Նոյն թերթի երկրորդ երեսին վրայ կայ, նոր շղագրով, այսպէս։ Յիսուսի Քրիստոսի ծառայ անարժան մեղաւորս Սերոբ. գըրեցաւ թվ. ՌՃԾԵ. ով որ կարդայ, ողորմի ասի,։ Անշուշա Սերոբս՝ երկտող յիշատակարանիս գրող եղած է, որուն կը վերաբերի և թուականը, և ոչ եթէ Աստուածաշնչիս։ 3. Թղ. 2բ։ Ծննդոց ցանկէն ետքը դատարկ թողուած կամ քերթուած՝ մանրիկ և մաքուր բոլորգրով հին յիշատակարանի մը, կամ լաւ ևս Մատթէոսի, Մարկոսի նախադրութեան և Գործոց ստ. լուս. վրայ եղած ազդի նման գրութեան մը հետքը կը նշմարուի, առանց բառ մը կարդացուելու։ Ասոր վրայ յետնագոյն ձեռքէ մը - հաւանօրէն վերջին ստացողէն - գրուած է՝ շղագրով՝ նոր յիշատակարան մալ, ուր հետևեալ բառերը միայն կը կարդացուին. ....ր Պարսն Յարութիւնին, որ ետ յիշատակ.... վարդապետին, թիւն հայոց... ապրիլի ԺԳ. ի քաղաքն համախի,։ . Երեք տող բոլորգիր յիշատակարան մևս վերջի՝ պահպանակին առաջին երեսում գրուած Գանձի ներքև՝ կար, բայց բարբարոս ձեռք մը այնպէս քերթեր է զանոնք՝ որ... ճորք կարդայք ....... ամէն, բառերը միայն կը տեսնուին։