Other notices
— - Bibliographic notice
137
ԱՒԵՏԱՐԱՆ ԾԲ
ՌՃԵ = 1656 - ՌՃԵ = 1656

ID
Number
137
Old record number
1549
Title
ԱՒԵՏԱՐԱՆ ԾԲ
Start date
ՌՃԵ = 1656
End date
ՌՃԵ = 1656
Date details

ՌճԵ = 1656 (տես յիշատակ.)։

Copy place
Սեբաստիա։
Reference
Type
Number of pages
339-340
Dimension
14x11 (10,8x 7,5)
Layout
երկսիւն, իւրաքանչիւրն 10,8x 3,5։
Writing details

բոլորգիր միջակ. տնագլուխ տառերն և մեծ գլխոց ալ առաջին բառերը կարմիր մելանով գրուած են։

Codicology

29, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject
Subject details

թուղթ գորշագոյն հերմակ։

Number of lines
19։
Binding

փայտեայ կաշեպատ և զարդա րուն, գոցելու մասով։ կողերը ներսէն պատեալ են մութ դեղին լաթով։

State of preservation

շատ լաւ պահուած, միայն Մարկոսի պատկերը կը պակսի. կողերու վրայ քանդակագործ խաչերն (թուով վեց) հանուած են, որոնց հետքը գեռ կը տեսնուին։

Copyist
Շամլուս։-
Owner

՝ նախ Գրիգոր ոմն, ապա իր դուստրը Մանուշակ, ապա Կովտուն (2) և այլք։.

Commanditaire
Illuminator
անյայտ, հաւանօրէն գրիչն ինքնին (գէթ խորանաց ն լուսանցազարդերուն)։
Binder
անյայտ։
Parchment flyleaf

իւրաքանչիւր կողմը երկերկու թուղթք, մնացորդ հին երկաթագիր աւետարանի մը։

Lettrines

շատ յա։ ճախ են և ընդհանրապէս եռազունեան, մարդագիր թռչնագիր, գազանագիր։

Initials

Marginal illuminations

շատ յաճախ, մեծ են, ոսկեխառե է գեղեցիկ, միւաներն միշակ է փոքր։ առանց ոս։ կւոյ, մի քանի մոտիւներէ միայն կազմուած, որոնք միօրինակութեամբ բազմիցս կրկնուած են. մարդակերպ թռչուններուն գլուխը դրուած գլխարկներն որ եւրոպականին յոյժ նման են, այսպէս և պարսևական նրբականթ և խաչանիշ սափորներն ու մա տուռներն հետաքրքրական են։

Images

3 (զի Մարկոսին կտրուած է). բազմագունեան են, ոսկեզարդ Թղ. 9բ. (Մատթէոս՝ բազմած)։ Թղ. 168բ. (Ղուկաս բազմեալ)։ Թղ. 267բ. (Յովհաննէս կանգուն և Պրոխորոն բազմեալ)։ Երեքն ևս անարուեստ ու անճաշակ -

Canon tables 1

10, (տես Թղ. 2բ, 3ա, 3բ, 4ա, 4բ, 5ա, 5բ, 6ա, 6բ, 7ա) քառագունեան են, պարզ, եզերքներն ալ ծառերով և թռչուններով զարդարուած։

Canon tables 2

4, (տես Թղ. 11ա, 105ա, 170ա, 269ա՝ բազմագունեան և ոսկեզարդ, պարզ՝ բայց գեղեցիկ։ սկզբնատողերն ալ ծաղկագիր։

Title text

աւետարանաց չկան, իսկ Նախադրութեանց և Գլխացանկերուն՝ կարմիր։

Blank pages

1, 2ա, 9ա2, 10, 104, 168ա2, 169, 268։

Colophon

երկու միայն, գը1 խաւորապէս 1. Թղ. 337բ1. Գառք ամենասուրբ երրորդութեանն հաւր և որդւոյ և հոգւոյն սրբոյ այժմ և միշտ և յաւիտեանս յաւիտենից ամէն։ Արդ՝ գրեցաւ սուրբ աւետարանս ի Սեբաստիա ընդ հովանեաւ սուրբ Սարգսի և սուրբ Աստուածածնի և այլ սրբոցն որ աստ հաւաքեա, կան ի բարեխաւսութիւն ամենայն աշխարհի ևս առաւել մեզ. որ անվնաս մնացաք (ի) դառն և դժուար ժամանակիս, որ զՀալապ գերէցին, և եկեալ անթիւ զաւրաւք ի Սեբաստիա, ոմանք ասեն. Խ. Ռ. և այլք՝ թէ Կ. Ռ. բայց չկարացաք գիտել զորպիսութիւն զաւրացն՝ թէ քանի՝ են։ և զայս գիտեմք, որ ճրագալոյսն մէ։ խատար հանդիպեցատ. ի թոտաբերութեանս հայոց. Ռ. Ճ. Ե. ամի, ի փետրվար Զ.ն աւարտեցաւ (իմս աւետարանս)։ Արդ՝ երես անկեալ աղաչեմ զձեզ՝ հաշրք և եղբարք որք հանդիպիք սմա կարդալով կամ տեսանելով, անմեղագիր լերուք, զի կարիք իմ այսչափ էր։ և յիշեցէք ի մաքրափայլ յաղաւ, թըս ձեր, զմեղաւոր մեղաւք մոլորեալ ախմար գրիչս հող և փոշի սուտանուն Շամլուս. որ բազում չարչարանաւք և փափաքանաւք գրեցի զսուրբ աւետար(ան)ս ի խնդրել հաւատարիմ և իմաստուն ոգւոցն, որ ակն ունիցին տեսանել զարքայութիւնն անսուտ խոստման տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի ամէն։ Դարձեալ յիշեցէք ի սուրբ աղաւթս ձեր զծնաւղս իմ, և զուսուցիչս իմ զՆերսէս վարդապետն, որ մականունն Նորտունկ կոչի. որ և այժմուս սպասաւորէ սուրբ Նշանիս։ լի սրտի։ յիշաւղն՝ յիշեալ լիցի առաջի աստուծոյ ամէն Հայր մեր,։ 2. Թղ. 339բ. Մարկոսի - յարութեան վերաբերեալ հատուածին վերջը - կայ ստացողի յիշատակարանը - նման գրչութեամբ, այսպէս Դարձեալ յիշեցէք ի սուրբ աղաւթս ձեր զըս։ տացող սուրբ աւետարանիս զԳրիգորն և զկենակիցն Եղիսաբեթն, և ծնաւղս նորա Եղթիարն և զՄանուշակն, զեղբայրսն Մելքոնն, զՊաքթամուր՝ Շահրիարն, զՍաֆարն. և զորդիսն զԽաշատուրն, Պապ՝ զՏաւնաւագն և զդուստրն նորա զՎարդիկն, Ոսկի՝ զՄարիածն և զՄանուշակն որ ստացաւ ի հալալ ընչից իւրոց և եդ յիշատակ ի Կովտունն, ի ձեռն տէր Յովսեփին. չունի ոք իշխանութիւն ծախելոյ կամ գրաւելոյ կամ ի ձեռաց սորա յափրշ։ տակելոյ, եթէ ոք յանդրգնի, զմասն Յուդայլ և զպատիժն Կայենի կրեսցէ. լի և առատ սըրտիւ յիշողն յիշեալ լիցի առաջի աստուծոյ որ ասէ արդարոցն. Եկայք աւրհնեալք հաւր իմոյ ժառանգեցէք զանսպառ ուրախութիւնն. ամէն։ Հայր,։

Informations

. Ձեռագիրս 1872ին մօտերը մտած ։ հաւաքմանս մէջ, գնուած է ի Կ. Պոլիս Սերոբէ աղա Մ. Ալիշանէն։ Մատեանս է Աւետարան փոքրադիր անթե-րի։ Լուսանցից վրայ նշանակուած են հին գըլխահամարներն, և ասոնց ներքև ալ կարմրադեղով ուրիշ գլխահամարներ։ Մարկոսի ԺԶ. 9-20 համարներն՝ Յովհաննու աւետարանէն ալ վերջ դրուած են (երկու յիշատակարանաց մէջ՝ և առանց վերնագրի). իսկ Յովհ. Ե. . համարն, այն է Պրոբատիկէի հրեշտակին վերաբերեալ հատուածը՝ շունի։ 1. Թղ. 2բ։ Եւսեբի՝ Կարպիանոսի սի րելի եղբաւր ողջոյն, ևն։ - Թղ. 3բ - 7ա։ Կանոնք համաբարբառք։ Թղ. 7բ1։ Համաձայնութիւնք գլխոյս։ Հինգ տեղւոչ՝ չորս աւետացրանիչ(ք)ն համաձայնին միմեանց, ևն։ 2. Թղ. 8ա1։ ՆՆախադրութիւն Մատթէոսի աւետարանիս։ Աւետարանն որ ըստ Մատթէոսի գրեալ է զի ինքն իսկ Մատթէոս, ևն (տպագրութեան պէս)։ - Անդ (ա2)։ Ցուցաչ որ դիւրաւ գտանի (գլուխք)։, - Թղ. 11ա։ Մատթէոս (առանց խորագրի, այսպէս և միւսներն)։ Գիրք ծննդեան Յիսուսի Քրիստսի, ևն. - Վերջ Թղ. 102ա2։ 3. Թղ 102բ։ Նախադրութիւն Մարկոսի աւետարանիս։ Աւետարան որ ըստ Մարկոսի գրեալ է ևն։ - Թղ. 103ա։ Յուցագ (գլուխք՝ սուրբ աւետարանիս դիւրաւ գտանի։ - Թղ. 105ա։ Մարկոս։ Սկզբն աւետարանի Յիսուսի Քրիստոսի որպէս եւ գրեալ է ի մարգարէս, ևն։ - Վերջ Թղ. 165բ1։ Եւ ոչ ումեք ինչ ասացին զի երկնչէին։ 4. Անդ (բ2)։ Նախադրութիւն Ղուկասու աւետարանիս։ Աւետարան որ ըստ Ղուկասայ. գրեալ է, ևն։ - Թղ. 166բ1։ Յուցակ սուրբ աւետարանիս դիւրաւ գտանի։, - Թղ 170ա։ Ղուկաս։ Քանզի բազումք յաւժարեցին, ևն։ - Թղ. 263ա2։ Հարիւր եւ վաթ սուն ասպարիսաւ,։ - Վերջ Թղ. 266ա2։ 5. Թղ. 266բ1։ Նախադրութիւն Յովհաննու աւետարանիս։ Յովհաննու աւետարանն գրեալ է Յովհաննու, ևն։ - Թղ. 267ա։ Ցուցակ սուրբ աւետարանիս դիւրաւ գտանի. Թղ. 269ա։ Յովհաննէս։ Ի սկզբանէ էր բանն, ևն։ Վերջ Թղ. 337ա2։ - Թղ. 338բ1։ Յարուցեալ յիսուս առաւաւտուն առաջի միաշաբաթին՝ երևեցաւ Մարիամու Մագդաղենաց։ ւոյ, ևն։

Content