330

ՄԱՇՏՈՑ ԺԱ

ԺԳ դար - ԺԴ դար

ID

Number

330

Old record number

1484

Title

ՄԱՇՏՈՑ ԺԱ

Start date

ԺԳ դար

End date

ԺԴ դար

Date details

անյայտ, սակայն թուղրէն, գրէն եւ մելանէն դատելով հաւանօրէն գըրուած է ԺԳ դարու վերջերը կամ ժԴ. դարուն սկիգրը։

Copy place

Reference

Type

Number of pages

143

Dimension

12,7x8,6 (9,5x6,5)

Layout

միասիւն։

Writing details

բոլորգիր միջակ եւ ընտիր. միայն Թղ. 10, 132ա-134բ, 142, 143 տարբեր գըրչութեամբ լրացուած են։

Codicology

13, իւբաքանչիւրն 12 թուղթք. թերթահամարք ստորին լուսանցքին կեգրոնը նշանակուած են, բայց անսովոր կերպով, այսինքն՝ առաջին թերթին վերջին երեսը չնայելով որ աով կ'աւարտի, երկրորդ թերթի առաջին երեսին վրայ դարձեալ ա դրոշմուած է, այսպէս նաեւ երրորդին՝ ը, չորրորդին՝ դ, հինգերորդին՝ ք, եւն։ =

Principal subject

Subject details

թուղր բամբակեայ դեղնեալ եւ կակուղ։

Number of lines

15։

Binding

փայտեայ կաշեպատ՝ շագանակագոյն եւ զարդարուն. կողերու ներսը հասարակ կապոյտ լաթով պատեալ է։

State of preservation

ընդհանուբը լաւ, միայն կողերու վրայի քանդակագործ պատեաններն հանուած են, որով կողերն ալ վնասուած, մանաւանդ երկրորդը տգեղ կերպով կարկտուած է ետքէն։ Կը պակսին 1 թուղթ ընդմէջ Թղ. 10բ-11ա. 2 թուղթք ընդմէջ Թղ. 66բ-67ա։ Վերջն ալ կը թուի պակասաւոր Ա. եւ Ը. թերթերն 10ական թուղթերէ բացկացուած են։

Copyist

Owner

՝ անյայտ։

Commanditaire

Illuminator

Binder

Parchment flyleaf

երկու թուղբ առաջակողմէն եւ մէկ թուղթ ալ վերջը, մնացորդ փոքր երկաթագիր երկսիւն Աւետարանի մը։

Lettrines

չկան։

Initials

Marginal illuminations

չկան։

Images

Canon tables 1

Canon tables 2

Title text

կարմիր են։

Blank pages

Թղ. 1ա։

Colophon

չունի։

Informations

քեռագիրս 1877ին մօտերը մտած է հաւաքմանս մէջ։ լայց յայտնի չէ թե ոուք ստացուած է եւ որո, ձեռՄատեանս է Մաշտոց փոքրադիր եւ համառօտ, այսինքն կը պարունակէ միայն 13 կանոններ հետեւեալ կարգաւ. 1. Թղ. 1բ։ «Այս ինչ կայ ի գիրգս» խորագրի ներքեւ կայ 13 կանոններու գլխացանկը։ 2. Թղ. 2ա։ «Կանոն խաչ աւրհնելոյ»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 21)։ 3. Թղ. 29ա։ «Կանոն Մկրտութիւն առնելոյ» (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 18)։ Միար թէ հոս խրասագիոնեոը աւզ աւչ կըճատուած են Մաշտոցիս մէջ, եւ տեղ տեզ ալ փոփոխուած. այոպէս Թղ. 41ի ունի. «Եւ ապա երիցս զգլուխն ընդ ջրովն ընկղմեցուցանել ասասցէ»։ Թղ. 44ա կնքոյ ձեւին մէջ ունի. «Զերկու ափն» փոխ. Ա. Մաշտ. «Չափսն կիցս ունելով»ին։ Թղ. 44բ։ «Ապա ռեցուցանէ եւ անէ գաւտի ընդ մել, թագ կապղէ եւ 4. Թղ. 48ա։ «Կանոն պսակ առնելոյ»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 20)։ - Թղ. 59ա։ «(Կանոն) Վերացուցանէ զպսակն»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 30)։ 5. Թղ. 60ա։ «Կանոն հաղորդ տալոյ»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 21)։ Սակայն Մաշտոցս առաջին խրատագիրն համառօտած է, իսկ վերջինին վրայ կը յաւելու. «Եւ յառաջ քան զճաշակեալն, խոստովանի ուղիղ հաւատով, զղջացեալ սրտիւք առ աւտարս եւ առ ընդանիս, եւ ասէ. Մեղայ Աստուծոյ. եւ ասէ զՍուրբ Աստուածն երիցս։ Եւ ապա նալս եւն. տոդերը։ 6. Թղ. 66բ։ «Կանոն (Աշխարհաթաղ) զամենայն վազնանեալս ի Քրիստոս առաքեալ յուղարկեն»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 22)։ Սակայն Մաշտոցս ունի տարբեր Ալէլուիաներ եւ Աւետարաններ. օրին. Թղ. 77բ։ «Աւետ. ըստ Մաթ. Յայնժամ ծագեսցին արդաքքն»։ - Թղ. 79ա. «Հանգիստ։ Այլ աւետ. Յովհ. Տէր մեր Յիսուս Քրիստոս ասէ. Եթէ սիրէք զիս»։ - Թղ. 81բ. «Ալէլ. Սղմս. Ձայնիւ իմով ես առ տէր կարդացի։ Աւետ. ըստ Ղուկ. Ամէն ասեմ ձեղ, զի որ զբանն իմ լսէ»։ 7. Թղ. 98բ։ «Իսկ ի յերկրորդում աւուրն» (Այգալաց)։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 8. Թղ. 102ա։ «Կանոն զամենայն վաղճանեալ տղայս ի Քրիստոս յուղարկեալ»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 34)։ 9. Թղ. 115ա։ «Իսկ այգոյն գան ի գերեզման» (Այգալաց)։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 10. Թղ. 119ա։ «Կանոն տեառնական աւրհնել»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 12)։ 11. Թղ. 130ա։ «Աւրհնութիւն աղի»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 13)։ 12. Թղ. 131ա։ «Կանոն ոգեհանգիստ առնել կամ պատարագ մատուցանել»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 14)։ 13. Թղ. 137բ։ «Աւրհնութիւն հատի պատարագի և աւրհնութիւն սեղանոյ»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 16)։ 14. Թղ. 142ա (տարբեր բոլորգրով եւ ետքէն աւելցուած)։ «Աղաւրք ի վերա(յ) ծնընդականի, եւ նորընծայ տղայի յործաս քառասնաւրեայ տանին յեկեղեցին։ Քահանայն ածէ ուրար եւ ասէ. Սղմ. Ծ. Ողորմեա ինձ Աստուած։ Եւ ապա ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած մեր որ եկիր ի փրկութիւն ազգի մարդկան, նայեաց ի վերա(յ) աղախնոյս քո այսորիկ. եւ պարդեւեա սմա ապա ւինիլ ի սրբուհի քո կաթուղիկէ եկեղեցի առաքելական»։ - Թղ. 143ա։ «Եւ հրամայէ քահանայն. եւ մտանեն ի գաւիթն. առաջի դրան եկեղեց(ւ)ոյն, եւ ասէ զաղաւթս զայս ի վերայ քառասնաւրեայ տղային եւ մաւրն. Տէր Աստուած մեր որ աւուրս քառասնաւրեայ ըստ աւրինացն ի տաճարն եկիր յընծայումն։ եւն։ - Վերջ Թղ. 143բ

Content