164

ԱՒԵՏԱՐԱՆ ՀԹ

ՉՁԳ = 1334 - ՉՁԳ = 1334

ID

Number

164

Old record number

763

Title

ԱՒԵՏԱՐԱՆ ՀԹ

Start date

ՉՁԳ = 1334

End date

ՉՁԳ = 1334

Date details

ՉՉԳ 1334 (տես վարը)։

Copy place

Կիլիկիա (հաւանօրէն Չորոյ վանք)։

Reference

Type

Number of pages

346

Dimension

18, 4x13 (13,2x 8, 7

Layout

երկսիւն, իւրաքանչիւրն 13,2x 4։

Writing details

բոլորգիր ցածադիր և միջակ։ Տնագլուխ տառերն և մեծ գլուխ։ ներու ալ առաջին բառերը կարմիր են։ - ԶԱՐԴԱ, ԳԻՐՔ բազմաթիւ են, միագոյն, աղօտ կամ վարդակարմիր, միջակ և փոքր։

Codicology

2 1/2, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject

Subject details

բամբակեայ թուղթ՝ գորշագոյն, նուրբ և կակուղ։

Number of lines

18։

Binding

(նոր) ստուարաթղթեայ կիսակաշի։

State of preservation

Լաւ պահուած, միայն տեղ տեղ լուսանցք թեթև կերպով ցեցակեր եղած են, տեղ տեղ ալ լուսանցաքղանցքը մաշած։ Թղ. 170ա-171բ, 172-173 սխալ. մամբ յետ և առաջ կազմուած են։

Copyist

Գրիգոր։

Owner

նախ Պաւղոս քահանայ, ապա այլք։ - ՅԻՇԱՏԱԳՐՈՒԹԻՒՆՔ ԹՂ. 8բ, 160բ2, 263բ, 345ա2-346բ2։

Commanditaire

Illuminator

անայայտ, հաւանօրէն գրիչն։

Binder

անյայտ։

Parchment flyleaf

չկան։

Lettrines

Initials

Marginal illuminations

բազմաթիւ են, չորսր միայն մեծ, այւք փոքր են և սովոբական։

Images

չկան։

Canon tables 1

10 (տես Թղ. 1բ-6ա). եռագոյն, պարզապէս երկայն քառակուսի ու նեղ ճակատներ են, առանց սիւներու, ևն։

Canon tables 2

4 հատ (տես Թղ. 10ա, 103ա, 164ա, 265ա), խորաններէն աւելի մեծ և համեմատութեամբ լաւ դրուագեալ են, կէս գոթական բնակամարներով։

Title text

կարմիր նոյները սևով ևս կրկնուած են՝ մէն մի աւետարանին վերջը։

Blank pages

Թղ. 1ա, 9, 102բ, 163բ, 264բ։

Colophon

ամէնքն ևս գրըչէն գրուած են և աննշան, ի բաց առեալ հետևեալն, որ կը գտնուի Յովհաննու Աւետարանին վերջը, այսպէս. Գառք սուրբ երրորդութեանն յամենայն արարածոց իւրոց յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն։ Շնորհիւ առատապարգև ին քրիստոսի գրեցաւ իւրախաւս սուրթ գիրքս որ աւետաւղ հնչմամբ քառավտակ հոսմամբ արբուցանէ զբանականս դրախտ, բողբոջեցուցանելով յունկնդիր լսաւղսն զանազան տունկս առաքինութեան։ Գրեցաւ սա ի Կիլիկեուսոս աշխարհ՝ ի թուականութեանս Հայոց ՉՉԳ. ի հայրապետութեան տեառն Յակոբայ (Ա.), և ի թագաւորութեանս Հայոց Լեւոնի որդւոյ Աւշնի արքացի. ընդճովանեաւ սուքթ Ածածնիս և սուրթ Նշանիս։ ձեռամբ ամենաթշուառի Գրիգորի, ժանտատես գրով և բազմաշփոթ մտաւք։ Ի խնդրոյ հոգևոր եղբաւր (իմա յիշեալ վանքի միաբան, մերում պատուական և սրբասնեալ քահանաշին Պաւղոսի որ ստացաւ զսա՝ ի վայելումն անձին իւրոյ, և յիշատակ բարի իւր և ծնողաց իւրոց և եղբարց։ Արդ՝ աղաչեմ զամենեսեան որք պատահիք սուրբ տառիս, յիշեսջիք ի տէր՝ զպատուելի քահանայն Պաւղոս և զհայրն իւր զԿարապետ և զմայրն իւր և զեղբարսն՝ զՄարտիրոս և զԳէորք՝ զյառաջեալսն առ քրիստոս. և զմիւ։ եղբայրն զԿոստանդին, և զքոյրն Աղբրաց և զայլ նորին զԳրիգոր, և զհոգևոր որդին իւր զՅովանէ։ և զհայր նորին զԱնպետ Ոսկերիչ՝ զհանգուցեալն ի քրիստոս. և զեղբայր իւր զԿոստանդին, և զամենայն ազգայինս նոցա. որոց ողորմեսցի տէլ քրիստոս և շնորհեսցէ յարութիւն կենաց ամէն։ Յերես անկեալ աղաչեմ զամենեսեան որք հանդիպիք սմա, խոնարհեցարուք սիրով և առ իմ նուաստութիւնս, և մի ըստ արժանոյն բամբասէք զհամարձակութիւնս իմ, այլ յիշեսջիք ի տէր զեղկելի գրողիկս զԳրիգոր, և զհայրն իմ զՎահրամ և զչորեսին եղբարսն՝ զՍտեփանոս քաճանայ, և զԱնդրեասն, և զՍարգիսն, և զԹորոսն ն զամենայն ազգայինս մեր։ Եւ որ առատն է յամենեսին քրիստոս՝ ձեզ յիշողացդ և մեզ յիշելեաց, և ամենայն հաւատացելոց կենդանեաց և ննջեցելոց ողորմեսցի յիւր միւսանգամ գալըստեան. և նմա փառք յաւիտեանս ամէն,։ Ասոր կը յաջորդէ (Թղ. 364բ2) ուրիշ հակիրճ յիշատակարան մալ (տարբեր բոլորգրով)։ որուն առաջին չորս տողերն քերուած են սակայն, ուստի վերջին ստացողէն կամ կազմողէն գրուած ըլլալու է, և է... Հին Քաշիշաւդլի Աղա... ին, և եղբօրն Մսարատին, հօրն Մուրատին և որդոյն Թումային,։

Informations

. Ձեռագիրս 1887ին մտեր է հաւաքմանս մէջ, ստացուած է Ռուսճուկի առաջնորդ Գրիգորեան Յովհաննէս վարդապետէն, գրոց փոխանակութեամբ Մատեանս է Ատետարան փոքրադիր և ամ բողջ։ Պի պարունակեր Մարկ. ԺԶ. 9-20, Յովք Ե. 4, և է. 53-Ը. 11 համարները։ Հին գլխահամարներն շատ կանոնաւոր կերպով նշանակուած են, և ասոնց ներքև երկու տարբել դլխահամարներ ևս կան, մին կարմրագիր և միւսն սևագիր։ Ունի նաև Կիրակագիրներ լուսանցազարդերու մէջ։ 1. Թղ. 1բ։ Եւսեբի առ Կարպիոս սիրելի եղբայր ողջոյն, ևն։ - Թղ. 2բ1-6ա2։ Կանոնք։ 2. Թղ. 6բ։ Նախադրութիւն ըստ Մատ թէոսի աւետարանին։ Աւետարանն որ ըսս Մատթէոսի գրեալ է. Զի ինքն Մատթէոս, ևն։ - Թղղ. 7ա։ Ըսա Մատթէոսի Աւետարանին Գլուխք։ -- Թղ. 10ա1։ Մատթէոս (ան։ վերնագիր)։ Գիրք ծնընդեան յիսուսի քրիստոսի, ևն։ - Վերջ Թղ. 100բ2։ Ան, աւետտքանի խորագիիք հրէնեչէն ետքք՝ յաջորդին վրայ կը գրէ։ Մատթէոս գրեաց գիւր աւետարանն յԵրուսաղէմ քաղաքի եբբայեցի լեզուաւ, զկնի ութ ամի համբառնալոյ փրկչին, ի խնգրոյ եկեղեցւոյն Երուսաղէմից ևն (հմմտ։ Զոհր 3. Թղ. 101ա։ Նախագրութիւն Մարկոսլ աւետարանին։ Աւետարանս որ ըստ Մարկոսի գրեալ է։ Սոյն Մարկոս, ևն։ - Թղ. 101բ1։ Գլուխք ըստ Մարկոսի աւետարանին։- Թղ. 103ա1։ Աւետարան ըստ Մարկոսի։ Սկիզբն աւետարանի յիսուսի քրիստոսի որդաոյ աստուծոյ որպէս և գրեալ է, ևն։ Վերջ Թ. 160բ՝ 4. Անդ։ ՆՆախադրութիւն Ղուկա աւետարանին։ Աւետարանս որ ըստ Ղուկա գրեալ է նոյն ինքն Ղուկաս, ևն։ - Թղ. 164ա1։ Աւետարան ըստ Ղուկասու։ Քանզի բազումք յաւժարեցին, ևն։ - Թղ. 260ա1։ Հարիւր և վաթսուն ասպարիսաւ. ևն։ - Վերջ Թղ. 203ա1։ Ի վերջ աւետարանիս կայ հետևեալն։ Ղուկաս աւետարանիչ աշակերածալ Պաւղոսի առաքելոյ, յետ. Ի ամէ, գրեաց զիւր աւետարանս ի հռսմայեց(ի) բարբառն։ Եւ բովանդակեաց յինքն Թիւս ՅԽԲ. Աւետարանս գլխաւորս ՀԱ։ Վկայութիւնս ԺԲ։ Տունս երկու հազար և ութհարիւր։ 5. Թղ. 263բ։ Պլախադրութիւն Յովհաննու աւետարանին։ Յոհաննու աւետարանն գրեալ է Յոհաննէս, ևն։ - Թ. 264ա1։ Գլուխք ըստ Յովհաննու աւետարանին։ - Թղ. 265ա։ Ա.ետարան, քոտ հովհաննու։ Ի սկգրանէ էր բանն, ևն։ - Վերջ Թղ. 344բ2։ Աւետարանիս վերջը կը յարի (Թղ. 345ա1) նոյնպէս հետևեալ տեղեկութիւնը. Յովհաննէս աւետարանիչ գրեաց զիւր աւետարանս։ Յետ ԾԲ ամի վերանալոյ փրկչին մերոյ յունական բարբառով, յԵփեսոս քաղագի. և բովանդակեաց յինքն Թիւս ՄԼԲ։ Աւետարանս գլխաւորս Ծէ։ Վկայութիւնս ԺԲ։ Տունս Ս6։ Միանգամայն Տունք աւետարանիս ֆ3։ և Թիա ՌՃԿԲ։ և Աւետարանս գլխաւորս ՄԾԵշ։

Content