179

ԱՒԵՏԱՐԱՆ ՂԴ

Ո = 1151 - Ո = 1151

ID

Number

179

Old record number

1568

Title

ԱՒԵՏԱՐԱՆ ՂԴ

Start date

Ո = 1151

End date

Ո = 1151

Date details

Թու. Ո = 1151 (տես յիշտկ.)։

Copy place

՝ Ծով (ամրոց)։

Reference

Type

Number of pages

250

Dimension

16x7,8 (10,5x7,5)

Layout

երկսիւն, իւրաքանչիւրն 10,5x3,5։

Writing details

երկաթագիր՝ մանրիկ՝ հնագոյն աւետարանաց պարզ կիտադրութեամբ (ս) որ երբեմն գծին վրայ կը դրուի՝ իբր միջակէտ, երբեմն գիծէն վար՝ իբրև ստորակէտ, և յաճախ գիծէն և բառէն ալ վեր՝ որպէս վերջակէտ։ Կան կարմիր մելանով երկու կէտեր (։), ստորակէտ (,), հարցական (2) և երկայն () իբրև շեշտ. սակայն ասոնք վերջէն դրուած են անտարակոյս, առոգանութեան համար։ Տողադարձ ըրած ժամանակ գրիչը ոչ նախընթացին և ոչ ալ յաջորդ տողի հայ ցական նախդիրին կամ ուրիշ որ և է բաղաձայնը առջև կամ ետևը Ը գիր աւելցնելու բնաւ սովորութիւն Հունի։

Codicology

34, իւրաքանչիւրն 8 թուղթք։

Principal subject

Subject details

մագաղաթ մաքուր, նուրբ և ողորկ։

Number of lines

23։

Binding

փայտեայ կաշեպատ՝ շագանակագոյն և զարդարուն. կողերուն վրայ արծաթապատ քանդակներ ևս կան եղեր, բայց հանուած են. իսկ ներսը մութ դեղին հաստ լաթով պատեալ։

State of preservation

սկիզբէն հանուած է Մատթէոսի պատկերն, գուցէ թէ և խորանք։ Թղ. 7, 245 կարէն դուրս ելած են։ Թղ. 20բ, 25ա, 237ա-238. փոքր ինչ եղծուած է գրութիւնն և դժուարընթեռնլի դարձած։ Րնդմէջ Թղ. 24բ-25ա. կը պակսին 3-4 թուղթք, այսինքն՝ Մատթ. ԺԲ. 15-48 համարներն։ Թղ. 59-61բ. տորին լուսանցաքղանցքն թեթև կերպով կտրուած են։ Ընդմէջ Թղ. 114բ-115ա1. կտրուած են 4 թուղթք, այսինքն Մարկ. ԺԶ. 8-Ղուկ. Ա. 1-46 համարներն Ղուկասու պատկերին և կիսախորանին հետ, 4-3 թուղթք ալ (այսինքն Ղուկ. ԻԳ. 46 - Յովհ. Ա. 1-43 համարներն -պատկերով և կիսախորանով - կը պակսին՝ ընդմէջ Թղ. 188բ-189ա։

Copyist

(անունը քերուած է և վերջին վանկը միայն կը նշմա։ րուի)... ես գրիչ (այսինքն Յովհաննես)։

Owner

Գէորգ վարդապես (տես վարը)։

Commanditaire

Illuminator

՝ ան։ յայտ, հաւանօրէն գրիչն։

Binder

՝ անյայտ։

Parchment flyleaf

չկան։

Lettrines

՝ չորս աւետարանաց սկիզբը միայն։

Initials

Marginal illuminations

իսկապէս չկան, այլ ընդհանրապէս կանաչագոյն փոքլ բոլորակներ՝ որոնց մէջ մասամբ սև, մասանբ ա, կարմրագիր Կիրակագիրք գրուած են. բայց հաւա, նօրէն ասոնք ետքէն յաւելցուած են։

Images

մէկ։ հատ միայն, Թղ. 67բ. (Մարկոս՝ բազմած), հագած է երկնագոյն կրկնոց՝ վարդակարմիր ներքնացգես տին վրայ. բազմագունեան է՝ առանց ոսկւոյ, և հետաքրքրական այդ ժամանակի նկարչութեան տեսակէտով. միւսներն կտրուած են։

Canon tables 1

2 միայն մնացեր են՝ Թղ. 1ա, 68ա։ Քառագունեան են, այսինքն մութ կապոյտ, մութ կանաչ, մութ կարմիր և ջնարակագոյն. երկայն և նեղ քառակու սի ճակատներ են, որոնցմէ առաջնոյն վրայ՝ փոքրիկ բոլորակներու մէջ խաչեր մանրանկարուած են, իսկ երկրորդին աստղաձև ծաղիկներ և տերևներ. վերև տանիքին վրայ ալ կանգնած են - երեքնուկի ձևոգ գարդի մը քով - երկերկու կարմրակտուց թռչուն, ներ։

Canon tables 2

Title text

սև, աւետարանաց վերջն ալ վերըստին նոյն ձևով կրկնուած։

Blank pages

չունԻ։

Colophon

մի միայն գրչու թեան, ի վերջ Յովհաննու աւետարանին, այսպէս. Յասի վեցհարիւրերորդի արամեանս տումացե, ի հայրապետութեան տեառն Գրիգորիսի՝ Հայոց հեղինակի և եղբաւր նորա՝ Ներսիսի. Եւ ի բռնակալութեան միջերկրեայս Մելիք Մասուտին՝ յԻսմայելէ եւ Յիկոնիսն քաղաքէ։ Գրեցաւ աւետարանս այս յնդիր և ի ստոյգ աւրինակէ յամբոցիս՝ որ կոչի Ծով. ընդ հովանեաւ սրբոյ Աստուածածնիս և սրբոյ Նշանիս։ Բայց գրեցաւ հրամանաւ աշխարհալոյս վարդապետին իմոյ Գէորգեա, ի վայելս անձին իւրոյ և յիշատակ իւր եւ բարի ծնաւղաց իւրոց՝ Յակոբոսի քահանայի հաւր նորին և մեր սնոացողի և քրիստոսասէր մաւր նորա՝ Վարվառեայ. եւ հարազատ եղբարց իւրոց Գրիգորի և այլոցն. յորոց անուն եւ զգիրս հրամայեաց գրե, որում վայելել տացէ աստուած, Արդ աղաչեմ զամենեսեան որք ընթեռնոյք զգիրս (յակն) առնոյք զաշխարհալոյս վարդա պետն իմ եւ զբարի ծնաւղս նորա եւ զեղբարս անմոռաց սրտի մտաւք յիշեսջիք ի մաքուր աղաւթս ձեր, որոց ողորմեսցի մարդասէր փըրկիչն յիսուս քրիստոս աստ և յիւրում գայըստեանն, ամէն Ընդ նմին յիշեսջիք եւ զտառապեալ աշխատողս ԼՅովհան)էս գրիչ, (մնացեալ 2 տողերն ամբողջապէս քերուած են)։

Informations

. Ձեռագիրս յամին 1900 մտեր է հա, ւաքմանս մէջ. մեր միաբան Հ. Դիոնեսիոս Գաղատոսեան յղած է՝ յիշեալ թուականին ի Մայրավանս Մատեանս է Աւետարան փոքրադիր։ Չունի Նախադրութիւններ և Ցանկ գլխոց։ Չունի Մարկ. ԺԶ. 9-20, Յովհ. Ե. 4, է. 53-Ը. 11, համարներն, այլ լուսանցքին վրայ կը նշանա կուի. Իրք կնոջն շնացելոյ։ Ղուկ. Իբ. 43-44 համարն ետքէն գրուած է լուսանցքին վրայ տարբեր երկաթագրով։ Հին գլխահամարները կարգաւ և ճշդութեամբ նշանակուած են լուսանցից վրայ. և ասկէց զատ հնագոյն աւետարանաց կամ թարգմանութեան տարբերութիւններն. օր. իմն, Մատթ. Ա. 1, Գիրք ծնընդեանի՝ դիմաց լինելոյց, ևն ևն (Հմմտ. Թ. 86. 8. 3. Թղ. 7ա1)։ Գաղափարուած է հնագոյն, ընտիր և լաւ օրինակէ մը, շատ ուղղագիլ է, բայց բառերն իրարու կից և տառերու մանրութեան պատճառաւ դժուարընթեռնլի։ 1. Թղ. 1ա1։ Աւետարան ըստ Մատթէոսի, ևն։ - Վերջ Թղ. 67ա2։ 2. Թղ. 68ա1։ Աւետարան ըստ Մարկոսի։ Սկիզբն աւետարանի Յիսուսի Քրիստոսի, (լուսանցքին վրայ Պորդւոյ աստուծոյց) որպէ։ և գրեալ է Յեսայի (լ. վրայ ի մարգարէս) ևն։ Վերջ Թղ. 114բ2 (թերի)։ 3. Թղ. 115ա1։ Աւետարան ըստ Ղուկա ու (3 թուղթք թերի)։ հանձն իմ զտէր, ևն։աԹղ. 188բ2 (թերի)։ 4. Թղ. 189ա։ Աւետարան ըստ Յովհաննու (սկիզբը թերի)։ Եւ էր ֆիղիպպոս ի Բեթսայիդայ, ևն։ - Վերջ Թղ. 249բ2։ Զգիրսն որ թէ գրեալ էին,։

Content