178

ԱՒԵՏԱՐԱՆ ՂԳ

ՌՃԺ = 1661 - ՌՃԺ = 1661

ID

Number

178

Old record number

1529

Title

ԱՒԵՏԱՐԱՆ ՂԳ

Start date

ՌՃԺ = 1661

End date

ՌՃԺ = 1661

Date details

՝ ՌՊԺ = 1661 (տես վարը)։

Copy place

Reference

Type

Number of pages

328

Dimension

15x10,6 (9x6,5)

Layout

երկսիւն, իւրաքանչիւրն 9x2,8։-

Writing details

Codicology

27, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject

Subject details

՝ թուղթ մագաղաթանման, նուրբ և ողորկ։

Number of lines

21։

Binding

փայտեայ կաշեպատ՝ շագանակագոյն և զարդարուն

State of preservation

Copyist

կրկին, Դաւիթ և Յակոբ երէց (Բասենցի)։

Owner

նախկինը՝ Դաւիթ (գրիչ), ապա ճակոբ երէց, ապա այլք։

Commanditaire

Illuminator

՝ Դաւիթ։

Binder

անյայտ։ ՏԵղո աս յայտ։

Parchment flyleaf

չկան։ ԱՆԳԱՄԱՆՔ լաւսԳԻՐ բոլորգիր մանր, կարմրագիծ՝ կրկին քառակուսի շրջանակի մէջ. գլուխներուն ալ առաջին երկու տո, Ղերն կարմրագիր։

Lettrines

բազմաթիւ են երկագոյն, մարդագիր, գազանագիր, թռչնագիր ևն։ Աւետարանաց սկզբնատողերն ալ մեծ ծաղկագիր են

Initials

Marginal illuminations

բազմաթիւ, եռագոյն, փոքր և ա ռանց նորութեան։

Images

4, Թղ. 16բ. (Մատթէոս բագմած և դիմացը հրեշտակ)։ Թղ. 102բ. (Մարկոս՝ բազմած և դիմացը առիւծ)։ Թղ. 160բ. (Ղուկաս բազ. մած՝ քովն ալ ցուլ)։ Թղ. 254բ. (Յովհաննէս բագմած՝ դիմացն ալ արծիւ)։ Ամէնքն ևս յոյժ անարուեստ և տգեղ, մանաւանդ Մարկոսի, Մատթէոսի և Յովհաննու նկարներն, որոնք նոր նկարուած են - սպիտակ թուղթի վրայ -հիներու պակասը լրացնելու համար։

Canon tables 1

10 (տես Թղ. 3բ, 4ա, 5բ, 6ա, 7բ, 8ա, 9բ, 10ա, 11բ, 12ա). հնգագունեալ են առանց ոսկւոյ, սիւներն ալ պարզ ծառերով թռչուններով ու կապիկներով զարդարուած, բայց առանց բնակամարի։

Canon tables 2

4 (տես Թղ. 17ա, 103ա, 161ա, 255ա). եռագոյն և սովորական։

Title text

Աւետարանաց վրայ չկան, իսկ վերջլ սևագիր. բայց նախադրութիւններուն և գլխացան, կերունը կարմիր։

Blank pages

1ա-3ա, 4բ-5ա, 6բ-7ա, 8բ-9ա, 10բ-11ա, 12բ, 15բ2, 16ա, 99բ2, 101բ2, 102ա, 167բ, 254ա, 323բ-328ա։

Colophon

3-4, գլխաւորա1. Յովհաննու նախադրութեան վերջը, այսպէս. Սուրբ աւետարանիչդ Յովհաննէս, որ ի ժամ խաչին քրիստոսի՝ որդի անուանեցար սուրբ կուսին Մարիամու, զքեզ աղաչեմ դու լեր բարեխաւս առ յիսուս աստուածն իմ և առ մայր իւր անարատ, զի ողորմեսցի ինձ անարժան Դաւիթ գծողի, և ծնօղաց իմոց՝ Սուքիասին և Հուրիփաշին, և կողակցին իմոյ Սառային։ և որդւոյն իմոյ Ստեփանոսին և եղբարց իմոց՝ Մովսէսին և Եղեկիէլին. ամէն,։ 2. Յովհաննու աւետարանին վերջը, նախ. Աւարտեցաւ աւետարանս Յովհաննու, ապ անմիջապէս կը յարէ երկրորդ գրիշն. հՏեռամբ անարժան (եաքը քերուած և նման գրչութեամբ) Յակոթ փծուն գրչի։ Թվին Ռ.Ճ.Ժ։.։ Իսկ նոյն իջի յաջորդ սիւնամիջում, կայ ընդարձակօրէն, այսպէս. Գառք ամենասուրբ երրորդութեան և մի աստուածութեան, անեղին և անմահին, անտեսին և անհասին երեքանձնեա մի տէրութեան միասնական աստուածութեանն հօր և որդւոյ և հոգւոյն սրբոյ այժմ և միշտ և Որ ետ կարողութիւն նուաստ և անարժան մեղապարտ (հոս նոյնպէս քերուած և տարբեր գրով) Յակոբ երէց ևեթ անուամբ գահանայի հաս(ան)իլ ի զրաւ հոգեզարդ տառիս՝ որ կոչի աւետարան, այսինքն՝ աւետեաց բան. քանդի արդարև աւետիս մատոյց մեզ յաղագս մարՅնադ իկ տնօրէնութեան որդւոյն աստուծաւ։ Զասն որոյ այսմ բարեհամբաւ ուրախութեանի աներկևան ցնծութեան ցանկացօղ եղև (անուան տեղը դատարկ թողուած) և ետ գրէլ զհոտրբ աւետարանս ի հալալ յընչից և արդար վաստակոց. յիշատակ իւր և ծնօղաց. (թերի)։ Առաջին յիշատակարանի գծող, բառով կարելի է հասկնալ նաև ծաղկող. որով Յակոբն ալ գրող։ Սակայն դիտելով որ ոչ միայն երկրորդ և անոր յաջորդող ընդարձակ յիշատակարանին մէջ, զոր համառօտելով մէջ բերինք։ այլ նոյն իսկ, Թղ. 13բ, Մատթէի նախադրութեան վերջը դրուած հակիրճ յիշատակարանին մէջ իսկ Յակօբ անունը ետքէն գրուած է. քերուած ուրիշ անուան մը տեղ։ ուստի հաւանական կը թուի ինձ՝ որ բուն գրիչն եղած ըլլայ Դաւէթ Բաղ(ենցի) կամ Բասենցի քահանայն։

Informations

. Ձեռագիրս 1900ին մտեր է հա, ւաքմանս մէջ, մեր միաբան Հ. Դիոնեսիոս Կալա, տուսով դրկած է ի մայրավանս Մատեանս է Աւետարան փոքրադիր՝ ամբողջ։ Մարկ. ԺԶ. 9-20համարները զատ գրուած են. Աւելորդ է աւետարանս այս, խորագրի ներքև։ Այսպէս ալ Յովհ. է. 53-Ը. 11 համարները՝ ունի իր տեղին, բայց առանձնապէս և հետևեալ կարմրագիր խորագրով. Իրք կնոջն շնացելոյ՝ յԵւսիբէ ասացեալց։ Մնացեալն տպագրութեան պէս է։ Հին գլխահամարներուն ներքև գծուած են կարմրագիր ուրիշ գլխահամարք ևս։ Ունի - լուսանցից վրայ - բաց ի համաբարբառներէն՝ նաև Կիրակագիրներ, լուսանցազարդերուն մէջ։ 1. Թղ. 3բ։ Եւսեբի՝ Կարպիանոսի սիրելի եղբօր ողջոյն, ևն։ - Թղ. 5բ-12ա։ Կանոնք։ 2. Թղ. 13ա։ ՆՆախադրութիւն և սկիզբն սրբոյ աւետարանիս որ ըստ Մաաթէոսի։ Մատթէոս՝ նախ մաքսաւոր և ապա աւետարանիչ, ևն (Հմմտ. Թ. 98. 8. 1, Թղ. 68ա։ Թ. 99. 8. 1, Թղ. 75բ.)։ - Թղ. 14ա։ Սկիզբն գլխոց Աւետարանին ըստ Մատթէոսի։ - Թղ. 17ա։ Աւետ. Մատթէոսի։ - Վերջ Թղ. 99բ1։ 3. Թղ. 100ա։ ՆՆախագրութիւն և սկիդըն սուրբ Աւետարանին Մարկոսի, ևն։ - Թղ. 100բ։ Սկիզբն գլխոց Աւետարանին որ ըստ Մարկոսի։, - Թղ. 103ա։ Աւետ. Մարկոսի։ Սկիզբն Աւետարանի յիսուսի քրիստոսի որպէս և գրեալ է ի մարգարէս, ևն։ - Վերջ Թղ. 156բ2։ 4. Թղ. 157ա։ Նախադրութիւն Աւետաբանին որ ըստ Ղուկասու։ Աւետարանիչն Ղուկաս հեթանոս էր ազգաւ յԱնտիոք քաղաքէ Ասորոց, ևն։ - Թղ. 157բ։ Սկիզբն գլխոց Աւետարանին որ ըստ Ղուկասու։, - Թղ. 161ա։ Աւետ. Ղուկասու։ - Թղ. 249ա1։ Հարիւր և վաթսուն ասպարիսաւ, ևն։ - Վերջ Թղ. 251բ2։ 5. Թղ. 252ա։ Նախադրութիւն Յովհաննու Աւետարանին, ևն։ - Թղ. 253ա։ Գլուխք Յովհաննու Աւետարանին։, - Թղ. 255ա։ Ա. ւետարան Յովհաննու։ - Վերջ Թղ. 322ա1։

Content