105

ԱՒԵՏԱՐԱՆ Ի

ՌՃԺ = 1661 - ՌՃԺ = 1661

ID

Number

105

Old record number

188

Title

ԱՒԵՏԱՐԱՆ Ի

Start date

ՌՃԺ = 1661

End date

ՌՃԺ = 1661

Date details

ՌՃԺ = 1661 (տես վարը)։

Copy place

անյայտ։

Reference

Type

Number of pages

292

Dimension

15,6x12,3 (11x 7,7)

Layout

երկսիւն, իւրաքանչիւրն 11x3,6։

Writing details

բոլորգիր փոքր, թուխ մելանով։

Codicology

21. իսկ նկարներն ու խորանները (26 թուղթք, զորոնք գրիչն հաշուի առած չէ), ի միասին առած կ՝ըլլան 23 թերթք, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject

Subject details

մագաղաթ սպիտակ, հաստկեկ, կակուղ և ողորկ։

Number of lines

21։

Binding

(նոր) փայտեայ կաշեպատ՝ պարզ, գոցելու մասով. ներսէն ալ հրաշեկ կերպասով պատեալ։

State of preservation

Copyist

Յովհաննէս երէց (տես յիշատ.)։ - ԾԱՂԿՈՂև ԿԱԶ ՄՈՂ անյայտ։

Owner

նախկինն անյայտ, վերջինը՝ Ռափայէլ ամիրայ Մուրատեան։

Commanditaire

Illuminator

Binder

Parchment flyleaf

չկան, այլ դատարկ թողուած 3 թուղթք։

Lettrines

խիստ բազմաթիւ. թռչնագիր, մարդագիր և գազանագիր, բազմագու. նեան և ոսկեզարդ։

Initials

Marginal illuminations

յոյժ բազ։ մաթիւ, բազմագունեան ու ոսկեզօծ. որոնց 120140ի չափ մանրիկ պատկերներ են։

Images

20 մեծադիր։ Թղ. 1բ (Աւետումն)։ Թղ. 2ա (Մոգուց երկրպ.)։ Թղ. 3բ (Տեառնրնդառաջ)։ Թղ. 4ա (Մկրտութիւն)։ Թղ. 5բ (Այլակերպութիւն). ուշագրաւ են Մովսէսի և Եղիայի գլուխը դրուած սպիտակ փաթթոցով կարմիր ֆէսերը։ Թղ. 6ա (Յար. Ղազարու)։ Թղ. 7բ (Գալ. Քրիս։ տոսի յԵրուսաղէմ)։ Թղ. 8ա (Ընթրիք). յոյժ նորաձև են և ուշագրաւ սեղանն և անոր վրան զետեղուաձ անօթները։ Թղ. 9բ (Ոտնլուայ)։ Թղ. 10ա (Ըմբռնումն քրիստոսի)։ Թղ. 11բ (Յիսուս խաչ ընդ ուս)։ Թղ. 12ա (Խաչելութիւնն)։ Թղ. 13բ (Յարութիւն)։ Թղ. 14բ (Համբարձումն)։ Թղ. 15բ (Վերափոխումն Կուսամօր)։ Թղ. 16ա (Վերջին դատաստան), գիւտաւոր և գեղեցիկ է։ Թղ. 30բ (Մատթէոս բազմեալ է ու ալեզարդ)։ Թղ. 104բ (Մարկոս բազմած)։ Թղ. 153բ (Ղուկաս բազմած, երիտասարդ)։ Թղ. 232 (Յովհաննէս և Պրոխորոն բազմեալք)։ Իսկ փոքր պատկերք 120-150 (եթէ իրարմէ անջատ հաշուենք։ Նկարներուն ամենուն վրայ ևս կը տեսնուի հայկական տիպար եկեղեցականութեան. իսկ տարազքն պարսկական։

Canon tables 1

4 հատ են, նոյն գոյներով և պատկերօք զարդարուն, սկզբնատողերն ալ ամբողջ ծաղկեալ քառադէմ խորհրդապատկերներով (տես Թղ. 31ա, 104ա, 154ա, 233ա)։

Canon tables 2

Title text

աւետարանները չունին, իսկ Նախադրութիւններուն և Գլխացանկերուն, ևն կարմիր։

Blank pages

Թղ. 1ա, 2բ, 3ա, 4բ, 5ա, 6բ, 7ա, 8բ, 9ա, 10բ, 11ա, 12բ 13ա, 14բ, 15ա, 16բ, 17ա, 18բ, 19ա, 20բ, 21ա, 22բ 23ա, 24բ, 25ա, 26բ, 30ա, 102բ, 103ա, 104բ, 105ա, 153ա, 232ա, 290բ. մէկ թուղթ սկիզբն և երկու ալ վերջը։

Colophon

մի միայն՝ ի վերջ Յովհաննու աւետարանին, այսպէս։ առք ամենասուրբ երրորդութեանն հօր և որդւոյ և հոգւոյն սրբոյ այժմ և միշտ և։ Որ ետ զօրութիւն տկար մարմնոյ իմոյ՝ հասանել ի յաւարտ այսմ լուսազարդ և գերունակ աւետաքարոզ աւետարանիս։ Որոյ փափ(ագ)օղ եղեա, (հոս երկու և կէս տողք դատարկ թողուած են և ստացաւ ի յիշատակութիւն իւրն և նընջեցելոցն։ Վասն որոյ և ես նուաստ Յովհանես երէ։ գրիչ աղաչեմ զամենեսեան որք հանդիպիք սմա, ընթերցմամբ կամ գաղաբարիւ՝ յիշել յաղօթ։ ձեր զիս և զծնօղս իմ։ Բայց գրեցաւ սա ի լաւ և ընտիր օրինակէ. ի հայրապետութեան տեառն Յակոբայ ճշմարտախորհի։ Արդ՝ աղաչեմ զամենեսեան առնել արժանի յիշատակի։ և դուք լիշեալ լիջիք առաջի քրիստոսի։ Գրեցաւ ստ ի Բվականութեանս մերում ՌՃԺ.։

Informations

Ձեռագիրս 1800 ին մտած է հաւաքմանս մէջ. յիշատակ է Տիրացու Գասպարին (այսինքն է Վ. Հ. Ստեփանոս վարդապետն մեր Մուրատեան) որդի Ռափ. Ամիրայ Մուրատեանի. Վ. Հ. Միք. Վ. Չամչեան բերած է Ձեռագիրս ի Վենետիկ յիշեալ թուականին։ Մատեանս է Աւետարան փոքրադիր, բազմանկար, ոսկեզարդ ու լիակատար, գաղափարուած է լաւ և ընտիր օրինակէ։ Իբրև գեղարուեստական գործ իսկ յարգի է նկարագեղ Աւետարանաց կարգին մէջ։ Բաց ի Աղիւսակներէն՝ իւրաքանչիւր լուսանցից վրայ ևս նշանակուած են Համաբարբառները։ Գլխոց ստորաբաժանումներէն զատ՝ ունի նաև Կիրակագիրներ։ Թղ. 148ա. Հորիզոնագիծ զարդով մլ և անջատ գրուած են Մարկ. ԺԶ. 9-20 համարները։ - Թղ. 221բ. Չունի Ղուկ. ԻԲ. 43-44 հ. և Թղ. 243բ. Յովհ. Ե. 4 համարներն։ - Թղ. 254ա. Չունի Յովհ. է. 53-Ը. 11 համարքը, այլ ի վերջ աւետարանիս՝ իբր շարունակութիւն ԻԱ 25 րդ համարին։ 1. Թղ. 17բ։ Եւսեբի առ Կարպիանոս թուղթը (առանց խորագրի)։ - Թղ. 19բ-23ա։ Կանոնք (Ա-Ժ) համաբարբառք չորից աւետարանաց։ 2. Թղ. 27ա։ Նախադրութիւն Մատթէոսի աւետարանին, (տպագրութեան պէս. այսպէս են նաև յաջորդները)։ - Թղ. 27բ1։ Գլուխք Մատթէոսի աւետարանին,։ - Թղ. 31ա։ Գիրք ծննդեան Յիսուսի Քրիստոսի, ևն (առանց խորագրի և զարդագրերով. այսպէս և յաջորդքն)։ - Վերջ Թղ. 100ա2։ 3. Թղ. 100բ1։ Նախադրութիւն Մարկոսի աւետարանին,։ - Թղ. 101ա1։ Գլուխք Մարկոսի աւետարանին,։ - 104ա։ Սկիզբն աւետարանի Յիսուսի Քրիստոսի որպէս և գրեալ է յԵսայի մարգարէ, ևն։ - Վերջ Թղ. 149ա1։ 4. Թղ. 149ա2։ Նախադրութիւն Ղուկայ աւետարանին, ևն։ - Թղ. 150ա։ Գլուխք Ղուկայ աւետարանին,։ - Թղ. 154ա։ անզի բազումք յաւժարեցին, ևն։ - Թղ. 227ա։ Եմմաւուսի մասին. Հարիւր և վաթսուն ասպարիսաւ, ունի։ - Վերջ Թղ. 229բ1։ 5. Թղ. 229բ։ Նախադրութիւն Յովհաննու աւետարանին, ևն։ - Թղ. 230բ։ Գլուխք Յովհաննու աւետարանին։ - Թղ. 233ա։ Ի սկզբանէ էր բանն, ևն։ - Թղ. 289ա (կարմրագիր)։ Գնացին իւրաքանչիւր ի տեղի իւր։ Իսկ Յիսուս գնաց ի լեառն ձիթենեաց, ևն։ - Վերջ Թղ. 290ա1։ Երթ յայսմհետէ մի մեղանչեր,։

Content