320457անյայտ, վասն զի գլխաւոր յիշատակարանն ինկած է. հաւանօրէն Թ-Ժ. դաբ։ Եւ այս բանիս ապացոյց են, բացի մագաղաթէն, մելանէն եւ անզարդ ու անպաճոյն գրութենէն, նոյնիսկ հետեւեալ պարագաները. - Ա. Մաշտոցիս զանազան կանոններու մէջ յիշատակուած Ե.էն մինչեւ Ը. դար յօրինուած շարականներ եւ օրհնութեան աղօթքներ եւ քարոզներ, որոնց հեղինակները ծանօթ են մեզ, եւ ահա այսպիսեաց մին է, Թղ. 13բ2, Նաւակատեաց խաչի Մանկունքը «Սեղան քո տէր զօրութեանց», զոր գրած է Սահակ Դ. Կաթողիկոսն Չոբափորեցի ի վերջ է. դարուն։ Բ. Յիշատակուած չեն բնաւ այն Շարականներն ու աղօթք, որոնք Ժ. դարէն ետքը յօրինուած են եւ կը գտնուին ԺԲ. դարուն գրուած Մաշտոցներուն մէջ. օրինակի համար Պետրոս Գետադարձէն ԺԱ. դարուն շինուած Հանգստեան շարականներէն բնաւ կոչումն եղած չէ հոս, որով կը ճոխանան ընդհակառակն բոլոր միւս Մաշտոցք։ Գ. Մաշտոցիս Ձեռնադրութեան մասին մէջ բնաւ յիշատակութիւն չկայ չորս փոքր աստիճանաց, այլ փոխանակ անոնց՝ կը դնէ ըստ Յունաց. «Ձեռնադրութիւն անագանոսաց՝ որ լինին Գրակարդացք»։ Դ. Սարկաւագի եւ քահանայի ձեռնագրութեան կանոնին մէ։ միայն ձեռք դնելը կը յիշուի, եպիսկոպոսի առանց տըւչութեան ակնարկութիւն մ'նելու։ Մինչդեռ Կիլիկեան այսինքն՝ ԺԲ-ԺԳ. դաբերուն գրուած բոլոր Մաշտոցները սպասուց տըւչութիւնն անվրէպ կը դընեն։ Ե. Երկաթագիր Մաշտոցիս մէջ (Թղ. 169ա1) Ոտնլուայի կանոնն ամենահամառօտ է, եւ Վկայասիրի թարգմանածէն բոլորովին տարբեր։ Զ. Թղ. 148ա1։ Մաշտոցիս գրիչը, յետ կարգելոյ զխորագիր Լ. կանոնին, այսպէս. «Կանոն խորհրդածութեան սըբբոյ իւղոյն զոր միռոնն կոչեն» զանց ըրած է գրել կանոնը, հետագայ ուշագրաւ յայտարարութեամբ. «այց մեք ոչ իշխեսք գրել զի մի՛ անենազանդ գտա նիցիմք սուրբ Լուսաւորչի աթոռոյն եւ մեծի հայրապետին մերոյ»։ Ո՞վ էր այդ հայրապետը կամ կաթողիկոսը, եւ ի՞նչ էր անկէ դրուած արգելքը։ Չի կրնար Յոհան Օձնեցիին վրայ առնուիլ, որովհետեւ սա իր Թ. կանոնին մէջ միւռոնի օրհնութիւնը կ'արգելու եպիսկոպոսաց եւ քահանայից, վերապահելով զայն կաթողիկոսին, բայց բնաւ արգելք չի դներ որ միւռոնի օրհնութեան կանոնն ընդօրինակուի մաշտոցներուն մէջ եւ տարածուի։ Ուստի շատ հաւանական է որ յիշուած կաթողիկոսն ըլլայ Անանիա Մոկացին, որուն Աղուանից կաթողիկոսին, Սիւնեաց Յակոբ եպիսկոպոսին՝ իբրեւ ապստամբի եւ Խոսրով Անձեւացեաց եպիսկոպոսի դէմ մղած խիստ պայքարները ծանօթ են մեզ, թէ՛ իր կրկին թուղթերէն եւ թէ՛ Սիւնեաց վահան եպիսկոպոսի թղթէն իսկ (հմմտ. Արարատ ամս. 1897 Թ. եր. 129-144 եւ 280-288), յորս ի միջի այլոց՝ միւռոնի օրհնութեան եւ գործածութեան մասին եւս խիստ արգելքներ կը դրուին եպիսկոպոսաց, եւն։ Հաւանօրէն այդ խռովայոյզ ժամանակին եւ Անանիա կաթողիկոսի ի գործ դրած ծանր միջոցներու վախէն՝ Մաշտոցիս գրիչը խոհեմութիւն համաբած է զանց ընել գրելու միւռոնի օրհնութեան կանոնը. եւ որովհետեւ այդ դէպքերը կատարուած են Փրկչ. թու. 941-958 տարիներուն մէջ - համաձայն Անանիայի յիշեալ թուղթերուն - հետեւաբար Մաշտոցս եւս այդ միջոցին կամ մի քանի տարի վերջ գրուած է, այսինքն 958-964ին եւ Անանիայի կենդանութեան ատեն(»»)։ Անշուշտ գրչի սոյն յայտարարութիւնն իսկ, թէ «Ոչ իշխեմք գրել զի մի՛ անհնազանդ գտանիցիմք... մեծի հայրապետին մերոյ» ժամանակակից կաթողիկոսը կ'ակնարկեն, եւ ոչ թէ Լուսաւորչի միւս յաջորդները։ է. Մաշտոցիս լեզուական յատկութիւնն եւ սուրբ Գրքէն մէջբերուած ընթերցուածոց մէջ աստ անդ եղած զգալի տարբերութիւնքն, ինչ ինչ անսովոր բառաձեւերը, բայերու խոնարհմանց նորօրինակ զարտուղութիւններն իսկ, այլովք հանդերձ կը ցուցնեն, թէ արդարեւ մատեանս կա՛մ յիշեալ ժամանակամիջոցին գրուած ըլլալու է եւ կամ անկից դարեր յառաջ գոյութիւն ունեցող ամենահին գաղափարէ մը ընդօրինակուած։ Դնենք սոյն կէտերուն վերաբերեալ մի քանի օրինակներ. Թղ. 40ա1 (Ղուկ. ԺԹ. 4) կայ «փութացաւ» փոխանակ տպ. «ընթացաւ»ին։ Թղ. 45ա2։ (Յովհ. ԺԹ. 17) «ի տեղին անուանեալն գագաթան» եւն, փոխ. տպ. «որ անուանէր»ին. - Անդ. (Յովհ. ԺԹ. 20). «եւ յունարէն դրով» որ չկայ ի տպագրութեան։ Թղ. 138բ1։ (Եզկ. Խէ. 45). «եւ անց ընդ ջուրն. եւ ջուրն ջուր (օօ) Ձեռագրիս թուականի մասին Հ. Գ. Սարգսեան կատարած է ուսումնասիրութիւն մը (Բազմ. 1949, թ. 5-6, էջ 114-115) ուր կ'ապացուցանէ թէ ամէնէն ուշ գրուած ըլլալու է 880-386ին, Իսկ Կոնիբիր աւելի հնագոյն կը համարի դրութեան թուայորդութեան... զուղխն... հեղեղաց բազմաց... տե։ որդի մարդոյ» փոխ. տպ. «տեսեոր»ին։ Թղ. 11բ1 «իւրապիտակազարդ սքօղիւք... եւթնապարզ կարգաւք, կրկնապարզ ճափորդամբն, քառակ հրաշակերտիւ»։ Թղ. 51բ1։ «Ահաուասիկ»։ Թղ. 57բ1։ «միակամայս» (փոխ. միամեայս-ի)։ Թղ. 76բ1. «խաչափոխ» Թղ. 103բ1. «Վայրալուծութիւն» (իմա՛ հրածարումն յաշխարհէ մոնոզոնի)։ Թղ. 109բ1. «դտակաւորեցուցանեն»։ Թղ. 112բ1։ «գճեալ»։ Թղ. 118ա2 «անաղափ»։ Թղ. 126ա1։ «ասղնաթոռոպ պարեգաւտիւքն անցուցին»։ Անդ. «պարտ է ագանել», «գադաթնատաշն»։ Անդ. բ2. «սախմանալի խորհրդով»։ Անդ. «Աղաբանոսաց»։ Թղ. 149ա1։ «ճոխարան» եւն։ Թղ. 149բ1։ «ախորժեսցիք, լուիսջիք». «զյորդան կարմիր»։ «Կերիսջիք, կամեսցիմ»։ Թղ. 150ա1։ «կատարեսցէք, բարեբանեցուք, աւրհնեցի, աւծցի, սրբիցի»։ «Շաւիւղք, շիւղջ, պիւղծ» փոխ. շաւիղքի, շեղջի, պիղծի։ «Հրշտակ, հրշտակապետք, հրշտակական» կլ գրէ միշտ։ Ե գիրը սովոբաբար գործածուած է փոխ. էի, բայց ոչ սակաւ անգամ ալ հակառակը, այսինքն անխտիր կը գրուի. «էթե, եթէ, եթե, միթե, թ1 եւ թէ»։ Աւետարանիս կիտադրութիւնն իսկ միւս հին Աւետարանաց նման պարզ է. վասն զի սովորաբար կը գործածէ կէտ (.) դնելով զայն մերթ տողէն վեր, մերթ տողին վրայ եւ մերթ ալ բառերու վերջի տառին վրայ։ Վերջակէտ (,) եւ նոյնը գծով ( = ) միայն խորագիրներու եւ մէն մի կանոնի վերջ գործածուած է, բայց ոչ բնագրին։ Շեշտը քանի մը անգամ գործածուած է միայն, եւ այն իսկ նման երկարի՝ հորիզոնական գծով։ Այսպէս ստորակէտ՝ միջակէտէն վար քանի մանգամ միայն։ Բացառութեամբ միւս հին երկաթագիրներուն՝ պատիւ (ւ) շատ անգամ գործածած է նաեւ թիւն, թեան թեամբ վերջացող գոյական անուանց վրայ, այսպէս. «փրկութեն», «սըրբութին», «քարոզութբք», «յանցաւորութբ» եւն։ Տողագարձի ժամանակ բնաւ բաժանման նշան չի գործածեր վանկի կամ տառի, այլ շարունակաբար բառեր եւ տողեր իրարու կը յաջորդեն. իսկ տողավերջը հասած պահուն երբ տեղ կը մնայ, յաջորդ բառի առաջին տառն անգամ հոն կը գծէ, ըլլայ այն ձայնաւոր, ըլլայ բաղաձայն. իսկ ընդհակառակն երբեմն երբ վերջին բառէն տառի մը կամ երկու տառի տեղ կը պակսի, այդ տառը փոքրկացնելով կամ նախորդ տառին վերեւ կը գրէ եւ կա՛մ անոր ստորոտը տողէն դուրս (տես Թղ. 178ա2. գրչութեան այս վերջին կերպը հնագոյն ուրիշ երկաթագիրներուն անսովոր է եւ ասոր յատուկ։
մեսրոպեան միջակ երկաթագիր, պարզ, յստակ եւ ընտիր. իսկ ԽՐԱՏՔ՝ նոյնպէս մանրագոյն երկաթագիր են։
30, իւրաքանչիւրն 8 թուղթք. հին թերթահամարներն որ վերի լուսանցաքղանցից վրայ էին. վերջին կազմողէն կտրուած են, իսկ նորին ստորին լուսանցից վրայ գրուած են սեւ մելանով և -տարբեր գրով։
մագաղաթ հաստկեկ, պինդ եւ դեղնեալ։
փայտեայ կաշեպատ՝ քԱրո նակագոյն եւ զարդարուն։ Առաջին կողին մէջտեղ մեծ խաչ մը դրուագեալ է լայն խարիսխով. իսկ վերջնոյն՝ երկայն քառակուսի մը մատենի ձեւով, որուն վրայ բազմաթիւ ուրիշ փոքր քառակուսիներ եւս դրուագեալ են, որոնց իւրաքանչիւրին մէջ կան մի մի փոքրիկ գնդակաձեւեր։ Թէ. մեծ խաչին եւ թէ քառակուուոյ շուրջը կրկին շրջանակներ քըրարեաց են։ գեղեցիկ Խորաքանդակներով։ - ՄԱԳ. ՊԱՀՊԱՆԱԿՆԵՐ չկան։
վատ. մեծագոյն մասամբ թերթերը սեւցած ու կծկուած են։ Թղ. 1-43 արտաքին լուսանցք եւ յատկապէս վերին լուսանցաքղանցքը. գրութեան մէկ մասով ի միասին՝ խոնաւութենէ կամ ճարպային հեղուկէ մը վարակուած եւ փտած են։ Թղ. 1, §, 118 ստորին լուսանցք թեթեւ կերպով, իսկ Թղ. 17, 18, 80, 82, 84, 85, 108, 119, 143, 147, 200 խորապէս կտրուած են մկրատով։ Սկիզբէն ինկած է ամբողջակա թերթ մը, եւ թուղթեր ընդ մէջ Թղ. 224-225. վերջը եւս պակասաւոր(2)։
հինք՝ անյայտ, ապա Համշէնցի տաճկացած հայ մը, ապա Հ. Պօղոս Վ. Մհերեան։
չկան ամենեւին, այյ մեծ երկարագիր տնագլուխներ. միայն իւրաքանչիւր Կա(.) Այս Մաշտոց Ա.ը 1956-1960ի շրջանին Փրալիայի քենեդիկտեան Հարց աշխատանոցին մէջ ամրողջապէս նորոգուեցաւ։ Ներկայիս այս ձեռագիրը ունի սքանչելի վիճակ մը՝ կոկուած, հականեխուած թուղթերով եւ զօրաւոր կաղմով նոնի առաջին տառի երբեմն վերին ու երբենմն ալ ըստորին ծայրը պարզունակ զարդեր ձեւացուած են, միեւնոյն մելանով։
եւն չկան ամենեւին։
սեւ եւ մանրիկ. նոյները, այսինքն իւրաքանչիւր Կանոն՝ համառօտարար կրկնուած են նաեւ իւրաքանչիւր թուղթի առաջի երեսի ստորին լուսանցից վրայ՝ հանդերձ իրենց համաբանիշով։
ԹՂ. չունի։
շատ քիչ եւ համառօտ, գլխաւորապէս 1. Թղ. 211ա2, Քահանայաթաղի կանոնին տակ եւ նոյն գրչութեամբ կայ այսպէս. «Աղաչեմ ես մեղուցեալ քահանայս Գիորգ զսրբասեր դասս քահանայից յայդմ վայրի ինձ մեղաց թողութիւն հայցեցեք յարդար դատաւորեն Քրիստոսէ, զի թերեւս սու մեսցի բաղմագութն Աստուած ինձ եւ ծնողաց իմոց եւ զաւակաց իմոց եւ գիւզակցի իմոյ։ Եւ որք յիշեք յիշեալ լիջիք ի Տէր ա2. Թղ. 1բ (ստորին լուսանցքին վրայ) կայ խոշոր եւ աղաւաղ գրութեամբ վերջին ստացողէ մը, կամ լաւ եւս նուիրատուէ մը, դաշնագրի ձեւով հետեւեալն. «(ա) Ես Ասլ(ա)ն տ(ո)ւի թուխթ իմ հայրայնեցն Սարգըսի որ զինչ իմ ակաւսն կու անցնի թէ բունէ թէ հերկէ թէ մարդէ նրա Սարգսի ըլնի Եպկ ու ես Սարգսի տուի իմ հայայնեցն որ Ասլանին ըլնի ուր իմ ակաւսն անցնի. ով որ յետ վազէ Դպկ զկէս ուտեմ եզմտուգանք տայ. ամէն զեղջես վկայութիւն»։
Ձեռագիրս յամի Տեառն 1775-1779 մտեբ է հաւաքմանս մէջ. գնուած 60 փարայի, ի Համշէն գաւառի, այսպէս. Մեր միաբան Հ. Պօղոս վարդապետ Առնջեցի 1775 թուականին երբ քարոզչութեամբ կը գտնուէր ի կարին, յանձնաբարած էր փերեզակ տիրացուի մը որ գաւառները շրջած ժամանակ եթէ ձեռագիրներու hանդիպի, զնէ զանոնք իր հաշուին եւ արժէքն ընդունի. սա Համշէն գաւառին մէջ յաւուր կիրակամտի այլազգոյ մը տունը իջեւանած պահուն, որ ծագումով հայ, 60 տարի յառաջ թրքաց բռնութենէն ստիպուած իսլամութիւն ընդունած էր, կը տեսնէ որ անդին կանթեղ մը կը վառի՝ կաւեղէն համբարի մը վրայ. կը հետաքրքուի հարցնել եւ իմանալ եղելութեան պատնառը. եւ կ'ըսուի իրեն, թէ ի պատիւ ինձիլին (Աւետարան կարծելով) զոր իրենց ճախնիքներէն ժառանգած են, կը վառեն այդ կանթեղը ամէն շաբաթ իրիկուն։ Տեսնելով տիրացու փերեզակը սոյն պատկառելի մատեանը՝ կ'ուզէ գնել. բայց նոքա չեն ուղեր վանառել, ըսելով որ իրենց տան բէրէքէրն է (այն է՝ որհնուրիւնն)։ Շատ թախանձելէն վերջ կը զիջանին ծախել 60 փարայի. եւ նա կը տանի ի Կարին առ յիշեալ վարդապետը, եւ գինէն ու ձանապարհի ծախքէն դուրս աւելի բան չ'ուզեր առնուլ։ Իսկ Միաբանութեանս վաղեմի բարեկամները Պր. Ղուկաս Դասպարեանց եւ Պր. Աղայեկ թոյլ չեն տար վարդապետին, այլ իրենք չօժարակամ կը վնարեն բոլոր ծախքը, ըսելով ըլլայ յիշատակ Մայրավանաց Ս. Ղազարու։ Նոյն տարին Տրապիզոնի հանապարհով կը ղրկէ մատեանս Հ. Պօղոս վարդապետ ի Կ. Պոլիս, ուստի ապա կուղարկուի ի Վենետիկ, Մատեանս է Մաշտոց մեծադիր, որ ազզային ծանօթ Մաշտոցներուն հնագոյնն է, հաւանօրէն Մաշտոց Կաթողիկոսի բարգաւաճած բնադրէն դաղափարուած հին օրինակներէն մին ըլլալու է, եւ եղական նոյն իսկ իւր պատկառելի մեծութեամբը։ Ուղղագրութեան հակառակ շատ վրիպակներ ունի, որոնք մեծապէս գրչի անուշադրութեան, եւ մասամբ ալ գաւառական արտասանութեան արդիւնք են անշուշտ։ Մաշտոցիս մէջ - չնայելով որ երկու քառածալ թերթերու պակաս կայ- կը պարունակուին ներկայումս 45 Կանոններ, հետեւեալ կարդաւ. 1. Թղ. 1ա1։ Ա. կանոն։ «Յովհաննու Մանդակուն(ւ)ոյ հայոց կաթողիկոսի. Հիմնարկութիւն սրբոյ եկեղեց(ւ)ոյ»։ Խորագրիս շարունակութեամբ կայ՝ միեւնոյն մանրիկ երկաթագրով, հետեւեալ խրատագիրը. «Ժողովեալ աստուածայնոյ եպիսկոպոսին զսրբասնեալ դասս պաշտաւնէից. եւ երթան ի տեղին ընդրեալ ըստ արժանի. եւ բերեն չափաւոր քարինս անտաշս եւ անկոփս ԺԲ։ Եւ ասեն սաղմոս ի թիւ ԽԵ. Մեծ է Տէր եւ աւրհնեալ է յոյժ։ ՉԳ. Իբրեւ ղի բարի են յարկք քո եւ դարձ։ ՉԶ. Հիմունք նորա ի լեառն սուրբ նորա։ Սարկաւագն քարոզե. Խնդրեսցուք հաւատով եւ միարանութեամբ։ Գ. Տէր ողորմեայ։ Եւ ապա հաստատեն վէմ մի ի հիմն եկեղեց(ւ)ոյն է միջոյ բեմբին, եւ այլ քարինս անկոփս ի յանկիւնս [շուրջանակի](?) չորեսին. առաջի երթալով ուխտին մոմեղին(աւք) վառելովք եւ բուրմամբ խնկոց»։ Թղ. 1ա2։ «Եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Բարեխօսութեամբ սուրբ Աստուածածնիդ եւ ամենայն սրբոց, լուր մեր Տէր Աստուած մեր. հաստատեայ զհիմունս սորա մեծաւ զաւրութեամբ քո(յ)ով» եւն։ Թղ. 1բ1։ Մանրագիր սոյն Խրատագիրս. «Եւ ապա հրամա(յ)է ճարտարապետին՝ առնուլ զգործի չափոյն եւ գծագրե զտեղին ըստ կամաց շինողին։ Ապա տեառնագրէ սուրբ իւղովն զքարինս. եւ զչորեսին անգիւնսն ասելով. Աւրհնե(ս)ցի աւծցի եւ սրբէ(ս)ցի քարինքս այս յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ո(յ) եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ։ Զայս ասե եպիսկոպոսն եւ իրիցունքն ի չորեսին անգիւնսն։ Յետ այսորիկ այս կանոն կատարի. Սաղմոս ՁԹ. Կըցուրդ. Զդործս ձեռաց մերոց ուղիւղ արա ի մեղ Տէր զգործս ձեռա(ց)»։ Անդ։ «Ընթերցուած Յառակաց. Աստրւած իմաստութեամբ հիմունս արկ երկրի» եւն։ - Թղ. 2ա1։ «Ընթերցուած. Բ. Յոբա(յ). Երկիր եւ ի նմանեն ելցե հաց» եւն։ - Վերջ Թղ. 3ա1։ - Անդ։ «Ընթերցուած յԵսա(յ)եայ մարգարէ(է). Այսպէս ասե Տէր, շինեսցեն տունս եւ ինքեանք բնակեսցեն ի նոսա» եւն։ - Թղ. 3բ1։ «Ընթերցուած Դ. Յեզեկիելէ մարդ. Եւ ահա այր մի եւ տեսիլ նորա իբրեւ զտեսիլ փայլուն պղնծոյ» եւն։ - Թղ. 4ա2։ «Ընթերց. ի Զաքարեայ մարգ. Ամբարձի զաչս իմ եւ տեսի»։ - Թ8, 4ր1։ «Դարձեալ ի Զաքարիա(յ) մարգարէէ. Ե. դարձաւ հրշտակն որ խաւսերն եւ զարթոյց զիս» եւն։ - Թղ. 6ա2։ «Սարկաւագն քարոցէ. Վասն ի վերուստ խաղաղութեան. Եւ եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած մեր որ հաճեցար ի վերա(յ) այսր վիմի շինել զեկեղեցի քո» եւն։ - Վերջ Թղ. 6բ1։ Ի վերջ աղօթքիս կայ հետեւեալ Խրատագիրը. «Քարոզէ սարկաւագն. Խնդրեսցուք հաւատով և միաբանութեամբ ի Տեառնէ զի զողորմութեան։ ԺԲ. Տէր ողորմեա։ Եւ աւրհնութիւն եւ փառս։ Ապա առնու եպիսկոպոսն զրրիչն ի ձեռնն. եւ հարկանե զերկիրն զոր ծրագրեալ ե արուեստաւորին Գ յարեւելս, Դ. յարեւմուտս, Գ ի հարաւ, Գ ի եիւսիսի. եւ տա(յ) ի գործողսն. եւ զքա(ս) Փակագծին մէջ առնուած բառերը եղծուած են բնագրին մէջ. այս նչումը կ'ընենք հոս նաեւ բոլոր յաջորդ էջերուն համար՝ րինս ԺԲ դնէ ի խորանին ի չորեսին անգիւնսն զոր եհար եպիսկոպոսն։ Եւ մտանեն ի ժամ յայնմ տեղ(ւ)ոջ ուր հաստատի սեղանն. Եւ այս կանոն կատարի»։ Թղ. 6բ2։ «Սաղմոս ՁԶ. Կցուրդ. Հիմունք նորա ի լեառն սուքք նորա. շինե Տէր զԵրուսաղէմ»։ - Անդ։ «Ընթերցուած յԵսա(յ)եա(յ) մարգ. Լուսաւորեաց լուսաւորեաց Երուսաղէմ» եւն։ - Թղ. 7ա2։ «Պետրոսի առաքելոյ ի կաթողիկեաց(ւ)ոց թղթոյն. Սիրելիք առ որս մատուցեալ ի վեմն կենդանի» եւն։ - Թղ. 7բ2։ «Ալելու. Իբրեւ սիրելի են յարկք։ Աւետարան ըստ Մատթեոսի. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Ամենայն որ լսէ ըզբանս իմ եւ առնէ» եւն։ - Թղ. 8ա2։ «Աղաւթ(ք) Դանիելէ մարգա. Տէր որ պահես ղուխտ եւ զողորմութիւն սիրելեաց քոց» եւն։ - Վերջ Թղ. 9բ1։ Այս եւ յաջորդ կանոններուն մէջ չկան ընթերցուածոց խճողումներ, որոնցմով կը ճոխանան ԺԲ եւ ԺԳ դարու Մաշտոցք. այս իսկ հնութեան նշան մը։ 2. Թղ. 9բ1։ Բ. Կանոն եկեղեցի աւրհնելոյ։ «իսկ ի նաւակատիս եկեղեց(ւ)ո, յերեկորեա(յ) հսկումն լինի միանգամայն ուխտին մինչեւ յառաւաւտն ի նմին տեղ(ւ)ոջ։ Եւ ապա Գ ժամուն ժողովէ եպիսկոպոսն ըզբազմութիւն ուխտին եւ կան ի մէջ եկեղեց(ւ)ոյ ամենեքեան միաբան եւ այս կանոն կատարի։ Սաղմոս ԻԶ. Տէր սիրեցի զվայելչու։ Ընթ. յԱռակաց. Իմաստութիւն շինեաց իւր տուն» եւն։ - Թղ. 10բ2։ «Ի յԵբր. թղթոյն Պաւղոսի առաքելոյն ընթ. Ուստի եղբարք սուրբք, երկնաւոր կոչմանն բաժանորդք» եւն։ - Թղ. 11ա2։ «Սարկաւագն քարոզե. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ։ Եպիսկսպոսն ասե զաղաւթս Դանիելի. Տէր Աստուած մեծ եւ սքանչելա.»։ Անդ։ Մէկ տող վար եւ մանր գրով կայ - ծանօթագրութեան նշանով մը - սոյն ընդարձակ Խրատագիրը. «Գտանես ի թիկանց ի Հիմնարկէսն։ Յետ այսորիկ դնեն զքար սրբոյ սեղանոյն արտաքոյ եկեղեց(ւ)ոյն առ դրանն եւ զհանդերձ սպասուն ի վերա(յ) փայտեղեն սեղանոյ կից նմին. եւ ամենեքեան արտաքս ելանեն։ [Եւ ձգէ եպիսկոպոսն զդուռն զկնի իւր եւ կայ առ դրանն. եւ քահանայքն եւ ամենայն դասք կղերիկոսացն և բոլորովին մանկունք եկեղեցւոյ ակումբ կացեալ։ Եւ դնեն զսեղանն ի վերայ պատուանդ(ան)ին եւ զհանդերձոն. եւ քահանայիցն համբառնայով զձեռոն հաստատուն հաւատով) (?)։ Իսկ եպիսկոպոսն որում հանդիպեցաւ փառաւորութեան(ջ) աւուրն սքողեն իւր սպիտակազարդ ոքողիւք եւթնապարզ կարգաւք եւ կրկնապարզ նափորտամբն եւ քառակ հրաշակերտիւն, միանգամայն պատուանդան ուտիցն, մոմեղինաւք վառելովք եւ բուրմամբք խնկոց. շուրջ կալով ահիւ եւ մեծայորդոր շնորհիւ հոգեկան սիրով եւ յորդաբուխ ձայնիւ եւ քաղցրալուր աւրհնութեամբ ասեն Սաղմոս Գ. առաջին սաղմոս ՃԺԹ. Ի նեղութեան իմում ես առ Տէր կարդացի. Կցուրդ. Լուր մեզ Տէր։ Երկրորդ սաղմոս ՃԻ. Համբարձի զաչս իմ ի լերինս. կցուրդ. Աւգնեա մեզ Տէր. Ուրախ եղէ ես որք ասեին ցիս ի տուն Տեառն. Կցուրդ. Ալելուի։ Եւ նախ եպիսկոպոսն սկսանի ձայնիւ եւ ըստ միում միում սաղմոսին փառս տան նովին Կցորդիւն։ Եւ առ մի մի սաղմոսն քարոզէ սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանո։ Եպիսկոպոսն եւ քահանայքն աւրհնութիւն եւ փառս հանեն եւ տեառնագրեն զսեղանն եւ զհանդերձսն։ Յետ այսորիկ ասեն զՃժէ սազմոսն. Խոստովան եղերուք Տեառն զի բարի է։ Եւ ի կատարած սաղմոսին Քարոզ նոյն. եւ աւրհնութիւն եւ փառս. Ապա ասեն զնոյն Սաղմոսն. Խոստովան եղերուք. Կցուրդ. Բաց մեզ Տէր զդուռն ողոք. եւ ասեն զսաղմոսն յայնվայրի՝ Բացէք ինձ զդրունս արդարութեան։ Զայս երիցս ասելով տեառնագրեն զդուռն։ Եւ բացեալ եպիսկոպոսն ասելով. Այս դուռն Տեառն ե եւ արդարք մտ։ Եւ մտեալ եպիսկոպոսն բառնալով քահանայիցն զսեղանն եւ զհանդերձսն իջուցանեն ի միջոց եկեղեց(ւ)ոյն։ Եւ փոխեն զՍաղմոսն. Կցորդ Ալելու։ Եւ կատարեալ՝ քարոզեն զնոյն։ Եւ տեառնագրեն եւ ապա ասեն զնոյն երիս սաղմոսն որ առ դրան նովին Կցերդիւն. եւ ըստ միոյ միոյ սաղմոսին քարոզ նոյն։ Եւ տեառնագրեն եւ ապա ասեն ի թիւ զՉԳ. սաղմոսն. Իբրեւ սիրելի են յարկք։ Եւ ի կատարմանն քարոզ նոյն եւ կարգ նոյն։ Դարձեալ ասեն զնոյն սաղմոս. Իրրեւ սիրելի են յարկք քո. Կցուրդ. Հոգի իմ եւ մարմին իմ ցնծա։ [Եւ Քարոզ նոյն եւ Աւրհնութիւն։ Եւ բառնան քահանայքն եւ ելանեն ի բեմն զսեղանն եւ զհանդերձսն եւ դնեն ի վերայ բեմին ասելով զնոյն սաղմոս նովին Կցորդիւ. եւ զնոյն Քարոզ եւ Աւրհնութիւն եւ փառք։ Եւ դարձեալ կրկնեն ըզսաղմոսն եւ զԿցուրդն եւ զԲարոզն](2)։ Այս ամենայն կարգաւորութիւնս կատարի մինչեւ ցայսվայր։ Յետ այսորիկ վերացուցանե եպիսկոպոսն զսեղանն եւ քահանայքն ընդ նըմա։ Եւ ասե եպիսկոպոսն Գ անգամ. Սեղան քո Տէր զաւրութեանց թագաւոր իմ եւ Աստուած իմ։ ժողովուրդն ասեն Ալելուիա։ ա(.) բառակուսի փակագծի մէջ դրուածները Դ. Մաշտոցէն լրացուցինք։ Դարձեալ ասեն. Սեղան քո Տէր զաւրութեան։ Եւ երիցս ասելով հաստատեն զսեղանն։ Ապա ասեն ի թիւ զԻԲ Սաղմոսն. Տէր հովձուՉեցէ զիս եւ ինձ ոչ պակ»։ Թղ. 12ա2։ «Եւ քարոզե զնոյն, եւ եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած ամենակալ որ հաստա(տեցեր զերկինս հաստատութեամբ իւրով, եւ արարեր միայն ղաւրութիւնս բազումս). Դու Տէր յամենայն աղգաց զաւրացուցեր զեկեղեցի քո սուրբ եւ հրամայեցեր ի սմա հաստատել սեղան» եւն։ - Վերջ Թղ. 12բ2։ Անդ՝ խրատ. «Եւ ապա մատուցեալ սարկաւագունք լուանան նախ ջրով եւ ապա գին(ւ)ով ասելով զիԵ Սաղմոսն. Դատ արա ինձ Տէր զի ես յանբծութեան իմո։ Եւ յետ այսորիկ ջնջեն սուրբ ջնջոցաւք. եւ ապա առեալ եպիսկոպոսն զսուրբ միռոնն աւծութեան դնէ ի վերայ սուրբ սեղանոյն, ասելով զՍաղմոսն ողբաձայն ԻԲ. Կցուրդ. Աւծեր իւղով զգլուխս իմ, բաժակ։ Եւ աւծցեն նախ զգլուխ սեղանոյն, ապա զանգիւնսն չորեսին. եւ զհարաւակողմն նակատ սեղանոյն, եւ զարեւմտիցն եւ զհիւսիսին։ Ապա զսիւնսն ասելով. Աւրհնե(ս)ցի աւծցի եւ սրբե(ս)ցի սեղանս այս յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ սրբոյ Հոգւոյն։ Եւ ժողովուրդն ասեն. Ամեն։ Ապա զարեւելից կողմն խորանին յետոյ սրբոյ սեղանոյն։ Ապա զհարաւա(յ)ինն եւ զճակատ խորանին ասելով. Աւրհնե(ս)ցի աւծցի եւ սրբե(ս)ցի խորանս այս յանուն Հ։ Եւ եթե խաչ լինի կամ ժամահար, եւ կամ այլ ինչ սպաս՝ ասելով զիւրաքանչիւր անունսն։ Ապա իջցե ի խորանեն ներքո(յ) բեմբին, շուրջ կալով քահանա(յ)իցն զեպիսկոպոսաւն եւ սարկաւագունքն քշոցիւք եւ բուրուառաւք. եւ դպիրքն առաջին մոմեղինաւք պարիսպ [կացեալ ի մէջ եկեղեցւոյն։ Եւ եպիսկոպոսն տեառնագրէ նոյնպէս, նախ զհարաւային կողմն, ապա զհիւսիսայինն, ապա զարեւմտիցն)։ Եւ յետ այսորիկ զսիւնսն՝ ասելով զիւրաքանչիւր անուն։ Ապա զդրաւանդսն բարեւոր խորանին, եւ զսեմսն եւ զդուռնն, զկոզակսն եւ զկամարսն. եւ եթէ սպասու տուն լինի՝ անդ մտցէ. եւ եթե սեղան լինի, եւ եթե աւազան, կամ այլ ինչ սպաս՝ նոյնպես արասցեն։ Եւ երթիցեն մանդունքն առաջի ուխտին մոմեղինաւք վառելովք, զկնի նոցա սարկաւագունքն խնկովք բուրելովք. եւ ապա եպիսկոպոսն եւ միռոնակիրն եւ որ զգաւազանն ունի. զկնի քահանայքն եւ ժողովուրդն. եւ զտեղիս խաչանիշ միռոնին համբուրեսցեն։ [Եւ եպիսկոպոսն յիշեսցե յորոյ անուն կանկնեալ ե եկեղեցին. ասելով այսպես). Անուանակոչութեամբ այս անուան՝ Աւրհնե(ս)ցի աւծցի եւ սրբե(ս)ցի տաճարս այս յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ սրբոյ Հոգւոյն։ Եւ ժողովուրդն միաբան ասեն՝ Ամեն. Ի տան քում վա(յ)ելե սրբութիւն եւ Տէր ընդ երկայն ա։ Եւ կատարեալ զամենայն առ ի ներքոյսն՝ ելցեն արտաքս. բայց երեք քահանայք կացցեն անդրեն ի բեմբին առ սուրբ սեղանովն եւ անդ սաղմոսե(ս)ցեն մինչեւ կատարեսցի տեառնագրութիւն։ Եւ ելեալ եպիսկոպոսն արտաքոյ երթիցե զհարաւակողմն արեւելից եւ անց յիշե(ս)ցե յոր յանուն կանգնեալ ե եկեղեցին Գ անգամ. մինն ի ներքո(յ) ի խորանին, մինն ի յեկեղեցին, եւ մինն արտաքոյ ի կողմ արեւմտից։ Յետ այսորիկ պատեալ զհիւսիսով եւ զարեւմտաւք գա(յ) մտանե յեկեղեցին ասելով զՍաղմոսն ՂԹ. Աղաղակեցեք առ Տէր ամենայն երկիր։ Եւ եկեալ առ սուրբ սեղանն ի կատարել սաղմոսին՝ զգեցուցանեն զսեղանն՝ ասելով ձայնիւ զՍաղմոսն ՂԲ. Տէր թագաւորեաց վայելչութիւն սգեցաւ. Շարականաւ՝ Սեղան քո Տէր զաւրութեան. ՁԱ. Յետ այսորիկ քարոզե Սարկաւագն. Վասն ուղղելոյ։ Եւ զարդ(ար)եալ զսեղանն եւթն հանդերձիւք»։ Թղ. 13բ2։ «Եւ եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած մեր՝ որ յանուն գլխաւորին սրբոյ առաքելոյն քո Պետրոսի անուանեցելոյն Վեմ. նմանապէս քեռէքք եկեղեցի քո անուանեցեր Վեմ. Դու Տէր զտաճարս զայս զոր յանուն քո շինեցաք՝ քո անբաւ զաւրութեամբտ աւրհնեա» եւն։ Թղ. 14ա2։ «Եւ յետ աւրհնութեանցն կատարման՝ արկանեն զվարագոյրն. եւ վինակեալքն լուցանեն զկանթեղսն. նախ եպիսկոպոսն զխորանին, եւ այլն արտաքոյ։ Եւ ապա մտանեն ի ժամ եւ այս կանոն կատարի Սաղմոս ԽԲ. Կցուրդ. Մտից առաջի սեղանոյ առ»։ «Ընթ. Ա. Յառկ. Որդեակ եթե ընգալեալ զպատգամս» եւն։ Թղ. 14բ2։ «Ընթ. ի Զաքարիա (Եզեկիէլէ) մարգարէ. Եւ ամբարձ զիս հոգին Տեառըն» եւն։ - Թղ. 15բ1։ «Ընթ. յԵս. մարգ. Ցնծասցե անձն իմ ի Տէր, զի սգեցոյց ինձ հանդերձ փրկութեան» եւն։ - Թղ. 16ա1, «Ի Կորնթաց(ւ)ոց (կաթողիկէից) թղթոյն Պետրոսի առաքել. Ի բաց թաւթափել» եւն։ - Թղ. 16բ2։ «Աւետր. ըստ Մատթէոսի։ Յայն ժամանակի պատասխանի ետ Յիսուս եւ ասէ. Գոհանամ։ - Թղ. 17ա1։ «Քարոզե ռարկաւագն. վասն ի վերուստ խաղաղութեան։ Եւ եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զա Խնդրեմք եւ աղաչեմք ցքը բազում առատ մարդասիրութիւնդ Տէր Աստուած» եւն։ Թղ. 17բ1։ Խրատ. «Դարձեալ այս կանոն կատարի. Սաղմոս ԻԶ. Կցուրդ. Տեսանել ինձ զվայելչութիւն տան Տեասն եւ Հրա ման։ «Ընթ. Ա. Յառակաց. Լուարուք ինձ զի զպարկեշտ բարբառիմ» եւն։ - Թղ. 18բ2։ «Աւետ. ըստ Մթ. Տէր մեր Յիսուս յայնժամ խաւսեցաւ ընդ ժողովուրդսն եւ եւ ընդ աշակերտսն իւր» եւն։ - Թղ. 19բ2։ «Քարոզէ. Վասն գտանելոյ մեզ զշն։ Եպիսկոպոսն ասե զաղաւթս զայս. Տէր տերանց եւ Աստուած աստուծոց. աղաչեմ զքեզ որ զմերժեալ և զհեռացեալ ազգս մարդկան ժողովեցեր» եւն։ Թղ. 20բ2։ «Դարձեալ այս կանոն կատարի. Սազմոս ՃԼԵ. Կցուրդ. Տէր ողորմութիւն քո յաւիտեան զգործս ձեռա»։ «Ընթ. Ա. յԱռակաց. Ես յիմաստութիւն բնակեցայց ի խորհրդեան» եւն։- Թը. 21ա1։ «Ընթ. Յերկրորդ Թագաւորութենէն. Եւ չոգաւ Դաւիթ եւ եհան զտապանակ ուխտին Տեառն» եւն։ - Թղ. 21բ2։ «Ի յԵբրայեց(ւ)ոյ թղթոյն Պաւղոսի առաքելոյ. Ունել ուներ եւ առաջին իրաւ» եւն։ - Թղ. 22բ2։ «Քարոզե. Վասն սուրբ տեղոյս շին։ Եպիսկոպոսն ասե զաղաւթս Սողոմոնի արքայի եւ ամենայն ժողովուրդն կան բազկատարած. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած Իսրայեղի որ այսաւր խաւսեցար բերանով քո սրբով» եւն։ Թղ. 26ա2։ Երկայն աղօթքիս վերջը կայ Խրատ։ «Եւ ապա սկիզբն առնեն Գ ժամու։ Եւ ապա Գովե(ա) Երուսաղէմ Շարականաւ։ Եւ Սուրբ Աստուած։ Զկնի ապա այս կանոն կատարի։ Սաղմոս ՃԺԵ. Կցուրդ. Այսաւր է զոր արար Տէր։ Ընթ. Ա. Յառակաց. Տէր ստացաւ զիս սկիզբն ճանապարհաց իւրոց» եւն։ - Թղ. 27ա1։ «Ընթ. յԵս. մարգ։ Եւ եղեւ յամին յորում մեռաւ Ոզիա արքայ» եւն։ - Թղ. 27բ2։ «Ի յԵբրայեց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաքել. Այլ Քրիստոս եկեալ քահանայապետ» եւն։ [Ապա Աւետ. ըստ Յոհ. Ամենայն որ լսէ ի հաւրէ եւ ուս)։ Թղ. 28բ2։ Կայ հակիրճ խրատս. «Եւ պատարագ մատչի. եւ ութ աւր նաւակատիս կատարեն ուրախութեամբ»։ 3. Թղ. 28բ2։ Գ. «Կանոն յորժամ նոր դուռն դնեն եկեղեց(ւ)ոյ։ Հաստատի ի տեղ(ւ)ոջ իւրում. Եւ ասեն զՃԺԵ Սաղմոսն. Խոստովան եղերուք Տեառն. ի թիւ։ Սարկաւագն քարոզե. Առաքելական եկեղեցեաւս աղաչե(ս)ցուք զՏէր զի նա փրկե(ս)ցե ի մեղաց. եւ կեցու(ս)ցե շնորհիւ ողորմութեամբ իւրով ամենա։ Տէր ողորմեա ԺԲ։ Եպիսկոպոսն ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած արարիչ եւ զարդարիչ քո արարածոց» եւն։ Թղ. 29բ1։ Խրատ. «Եւ ապա Տեառնագրե միռոնովն զդուռն եւ զսեմսն եւ զբարաւորսն Խաչապես ասելով. Աւրհնե(ս)ցի աւծցի եւ սրբե(ս)ցի դուռնս այս յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ»։ 4. Թղ. 20բ1։ Դ. «Կանոն աւացան աւրհնելոյ որ ունի սկիզրն աստուածային շնորիսն վերածնելոցն. վասն զի չե կատարե(ա), եկեղեցի սր ոչ ունի զծնունդս որովայնի իւԽրատ. «Արդ այս է կարգաւորութիւն։ Հաստատեն զաւազանն ի տեղ(ւ)ոջ իւրում և լուանան ջրով ներքո(յ) եւ արտաքոյ եւ ապա խառնեն ջուր (եւ գինիյ ի կոնքն եւ դնեն րնդ աջմէ աւազանին զջուրն սրբութեան եւ զիւղն աւծութեան։ Եւ ապա եպիսկոպոսն կա(յ) հանդերձ քահանայիւքն շուրջ եւ դընեն զաջս իւրեանց ի վերայ շրթանց աւազանին եւ ասեն միաբան գՍղ. ԻԸ. Մատուցեք Տեառն որդիք Աստուծոյ։ Քարոզե սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ ի Տեառնէ զի զողորմ։ ԺԲ Տէր ողորմե։ Եւ Տեառնագրեն եւ կրկնեն զնոյն սաղմոսն եւ զկարգն, եւ երեքկնեն զնոյն սաղմոսն»։ Թղ. 29բ2։ «Եւ քարոզէ. Միաբան խընդրելով ի Փրկշեն մերմե զի առաքե(ս)ցէ զշնորհս Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ ի մեզ եւ յառաջիկա(յ) ժողովուրդս եւ յաւազանս» եւն։ Թղ. 30ա1։ «Գ. Տէր ողորմ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած մեծ եւ փառաւորեալ յամենայն արարածոց» եւն։ Թղ. 30ա2։ Խրատ. «Ապա լուանան ջրով եւ գին(ւ)ով զաւազանն։ Եւ առնու եպիսկոպոսն զիւղն աւծութեան եւ դնեն ի մեջ աւազանին. եւ մատամբն տեառնագրե զչորեսին անկիւնսն եւ քահանայքն արտաքո(յ) զոյգ ընթացք եւ յաւծանելն ասեն. Աստուած մեր ապաւեն. ի բուն։ Եւ սգեցուցանեն կտաւս եւ ածեն գաւտի։ Եւ տեառնագրեն փառս տալով։ Եւ ապա այս կարգ կատարի»։ Թղ. 30բ1։ «Սղ. ՃԺԴ. Կցուրդ. Լերինք ցնծասցեն որպես խոյք եւ բլուրք որ»։ Անդ։ «Ընթ. Ա. ի Ծննդոց. Եւ առ Յակոբ դաւազան շերտ դալար ընգուղի եւ սաւսոյ։ եւն։ - Թղ. 30բ2։ «Ընթ. Ի չորրորդ Թագաւորութենէ. Եւ եկն Նեման որ եր իշխան ղաւրուն ասոր(ւ)ոց» եւն։ - Թղ. 31ա2։ «Ընթ. Գ. յԵս. Ուրախ լեր անապատ ծարաւի, ցնծասցե.» եւն։ - Թղ. 31բ1 (տարբեր դրչաւ եւ անցման գրով) «Սղ. ԻԲ. Կց. Տէր Հով(ու)եսցէ։ Ի Գաղ. թղթ. Պողոսի. Ապաքեն աւրենքն դաստիարակ եղեն» եւն։ - Թղ. 31բ2։ «Ալելու Սղ. ՂԸ. Կց. Արդարքն որպես զարմաւենիս ծ։ Աւետ. ըստ Յոհ.Ի սկղբանե եր բանն.» եւն։ - Թղ. 32բ1։ «Քարոզէ. Վասն ի վերուստ խաղաղութեան եւ։ Կպիոկոաոսն ասէ զաղաւքս զոյս. Աստուած բարձրեալ եւ ահաւոր, Աստուած անքնին եւ սքանչելագործ, Աստուած ողորմած եւ բարեդութ» եւն։ - Վերջ Թղ. 33ա1։ 5. Թղ. 33ա1։ Ե. «Կանոն նաւակատեաց եկեղեց(ւ)ոյ եւ պղծելո(յ) յանաւրինաց եւ զշարժեալ սեղանն վերստին հաստատել։ «Մտանե եպիսկոպոսն քահանայիւքն եւ սարկաւագաւքն եւ համաւրեն ժողովրդաւք, եւ հրամա(յ)է զգետինն եւ զորմն եկեղեց(ւ)ոյն որչափ եւ ձեռնն հասանէ լուանալ, եւ զդրունսն եւ զսեմսն։ Եւ սգենուն քահանայքն եւ հսլանի առնեն զսեղանս եւ զվարագոյրն եւ զայլ սպասն զոր պիւղծ ձեռաւք են շաւշափեալ։ Եւ դիցեն ի վերայ փայտեղեն սեղանոյ. եւ առաջի դնեն զսեղանն եւ ասեն. Աստուած մտին հեթանոսք. զգոբողայն ի բուն։ Քարոզե սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ։ ԺԲ. Տէր ողորմեայ»։ Թղ. 33ա2։ «Եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Որ ընդունողդ ես աղաւթից ժողովըրդեան քո Քրիստոս Աստուած» եւն։ Թղ. 33բ1։ Խրատ. «Ապա բառնալով զսեղանն երթան յեկեղեցին ասելով. Ընդէր մերժեցեր Աստուած ի սպառ. ի թիւ։ Քարոզե սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ ի Տեառնէ։ ԺԲ. Տէր ողորմեայ»։ Թղ. 33բ2։ «Եւ ասէ (եպիսկոպոսն) զաղաւթս զայս. Բարեբանեմք զամենաւրհնեալ անուն քո բազմագութ եւ ողորմած Աստըւած» եւն։ Թղ. 34ա1։ Խրատ. «Եւ ապա ասեն ըզՀարցն մինչեւ ի փոքր հարցն։ Ապա ի բեմբն ելանեն։ Եւ քարոզե սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք։ Եւ եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած փառաւորեալ յամենայնի զքեզ բարեբանեմք յամենայն ժամ» եւն։ Թղ. 36բ1։ Խրատ. «Եւ զհանդերձ սրրրութեանն եւ զսեղանն առաջի եդեալ ասեն ողբաձայն Սղ. Ծ. Ողորմեա ինձ Աստուած։ Եկեղեցին իբրեւ յիւրմե երեսաց ասէ զայս։ Անդ։ «Ընթ. Յես. մարգար. Հակառակորդք մեր կոխեցին զսրբութիւնս քո. եղաք իբրեւ զառաջինն» եւն։ Թղ. 37ա2։ Խրատ. «Եւ մատուցեալ սարկաւագունքն լուասցեն զսեղանն ասելով զՍղ. ԻԵ. Դատ արա ինձ Տէր զի ես յամբծութեան. Կց. Ալելու։ Եւ լուասցեն նախ ջրով եւ ապա գին(ւ)ով։ Եւ ասէ եպիսկոպոսն. Սեղան քո Տէր զաւրութեանց թագաւոր իմ եւ Աստուած իմ. Ալելուիա։ Զայս երիցս ասելով հաստատեն զսեղանն։ Յետ այսորիկ ասեն զսաղմոսն ողբաձայն. ԻԲ. Աւծեր իւղով զդլուխ իմ։ Եւ դնեն զմիռոնն ի վերայ սեղանոյն մինչեւ ասեն զսաղմոսն։ Ապա տեառնագրէ զսեղանն ըստ առաջին աւրինակին, զբոլոր եկեղեցին սոյնպես եւ զաւազանն, եւ զանդիւնսն. եւ էրե խաչ լինի կամ այլ ինչ սպաս. ասելով զիւրաքանչիւր անուն. Աւրհնե(ս)ցի աւծցի եւ սրբե(ս)ցի լանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոդ(ւ)ոյն սըքբոյ։ Ժողովուրդն՝ ասեն. Ամէն. Տան քու վայելե սրբութիւն։ Եւ զամենայն ինչ նոյնպես տեառնագրեսցէ որպես լիով պայմանաւորեալ կարգեցաք յառաջնումն։ Եւ մտեա, յեկեղեցին սկսանին զփոքր Հարցն հանդերձ գործովքն. եւ սգեցուցանեն զսեղանն։ Քարոզե սարկաւագն. Վասն սուցք տեղոյս չինութեան։ Եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս Դանիելի մարգարէի. Տէր Աստուած մեծ եւ ըոքանչ. Գտանես ի Հիմնարկեսն։ Ապա ի ժաւ մտանեն. եւ այս կարգ կատարի»։ Թղ. 37բ2։ «Սղ. ԻԵ. Դարձոյց զսուգ իմ յուրախութիւն։ - Անդ։ «Ընթ. Յես. մարգարէ. Այսպես ասե բարձրեալն որ ի քարձունս բնակեալ է» եւն։ - Թղ. 38ա2։ «ի Հռսմա(յ)եց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաք. Իսկ արդ ասեմ միթե մերժեաց Աստուած ըզժողովուրդ իւր» եւն։ - Թղ. 38բ1։ «Սղ. 3Զ Ձայնիւ իմով ես առ Տէր կ։ Աւետ. ըստ Մաթէոսի. Տէր մեր Յիսուս եւ մտեալ ի տաճարն.» եւն։ - Թղ. 39ա1։ «Քարոզե սարկաւագն. Վասն սուրբ տեղ(ւ)ոյս շինութեան։ Եպիսկոպոսն ասե զաղաւթս Սողոմոնի արքայի. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած Իսրայեղի։ Յեկեղեցաւրհնեսն կարդա զաղա։ Ապա ըսկիզբն առնեն երրորդ ժամուն. եւ ասեն. Գովէ(ա) Երուսաղէմ. Շարականաւ։ Եւ այս կանոն կատարի. Սղ. ՃԺԵ. Կց. Այսաւր ե զոր արար Տէր։ Ընթ. Յես. Մարգարէ. Ասաց Տէր հաշտեալ եմ ընդ քեղ տառապեալդ» եւն։ - Թղ. 39ա2։ «Ի Հռոմա(յ)եց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի Առաքելո. Ոչ կամիմ եղբարք եթէ տգետք իցեք խորհրդոյս այսմիկ» եւն։ Թղ. 40ա1։ «Ալելու Սղ. ԼԳ. Աւրհնեցից զՏէր յամենայն։ Աւետ. ըստ Ղուկասու. Տէր մեր Յիսուս եւ մտեալ շրջեր ընդ Երիքով» եւն։ Թղ. 40բ1։ Կայ՝ Խրատ. «Եւ ապա պատարագ մատչի անխիղն։ Իսկ եթե նոր սեղան դնեն, կարգ առաջնոյն կատարեսցի եւ զխոտեալ սեղանն յաջակողմն դիցեն ի պետս ինչ։ Եւ ութ աւր նաւակատիս կատարի ուրախութեամբ» 6. Թղ. 40բ1։ Ձ. «Կանոն զնկարե(ա), եկեղեցի աւրհնել։ Յերեկորեայ հսկումն լինի եւ Գ. ժամուն կան ի մեջ եկեղեց(ւ)ոյն եւ ասեն ի թիւ զՃժԸ Սաղմոսն. Երանեալ են ամբիծք ի ճանապարհի։ Եւ ելանեն ի բեմբն եւ ասեն զՏէր երկինսն ի բուն։ Ապա ասեն զՃԺԲ Սաղմոսն. Եղիցի անուն Տեառն աւրհնեալ. եւ աւրհնութիւն եւ փառս։ Եւ տեառնագրեն զբոլոր եկեղեցին միռոնով։ Քարոզէ՝ Վասն ի վերուստ խաղաղութեան եւ փ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Սուրբ ես Տէր եւ ի սուրբս բնակեալ. որբեայ զպատկերքս վկա(յ)ից զայսոսիկ» եւն։ - Թղ. 41ա1։ «Եւ իսկոյն ի ժամ մտանեն եւ ութ աւր նաւակատիս կատարի»։ 7. Թղ. 41ա1։ Է. «Կանոն զհանդերձեցեն սպաս աւրհնելոյ։ Տանին յեկեղեցին առաջի բեմբին։ Քարոզե սարկաւագն. Վասն ի վերուստ։ Ասեն սաղմոս ԺԵ. Սիրեցի զքեզ Տէր զաւրո. եւ Աւրհնեայ անձն իմ զՏէր Տէր Աստուած մ. Եւ Յիշեայ Տէր զԴաւիթ։ Քարոզե սարկաւագ. Աղաչե(ս)ցուք զմարդասերն Աստուած զի ընկալցի զսպասս զայս ի հաճութիւն կամաց եւ ի գովեստ անուան իւրոյ եւ կեցու(ս)ցե շնորհիւ ողորմութեամբ իւրով ամենակալ Տէր։ Գ. Տէր ողորմեա։ Եւ քահանայն ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած բարձրեալ որ սդեցուցեր զեկեղեցի քո լուսով փառաց քոց» եւն։ - Վերջ Թղ. 41ա1։ 8. Թղ. 41բ1։ Ը. «Կանոն սկի եւ մաղզմա աւրհնել։ Լուանան ջրով եւ ապա գին(ւ)ով յեկեղեց(ւ)ոջն եւ ջնջեն սուրբ ջնջոցաւք։ Ե։ ասեն ձայնիւ. Տէր հով(ու)է(ս)ցե։ Եւ քարոզէ սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով։ Գ Տէր ողոր։ Քահանայն ասէ զաղաւթս զայս. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած որ ետուր մեզ զնիւթս զայս եւ զանաւթս մեզ առնել ըստ հանճարոյ առ ի քեն տուելոյ մտաւորութեան» եւն։ - Վերջ Թղ. 41բ2։ 9. Թղ. 41բ2։ Թ. «Կանոն աւրհնութեան նորակերտ գրոց։ Տանին յեկեղեցին եւ հանեն ի բեմբն ունելով սարկաւագունքն ի վերայ բազկացն ասեն սաղմոս ի թիւ ՀԵ. Նայեցարուք ժողովուրդք. ցայնվայր՝ Հորդան ետ։ Քարոզե սարկաւագն. Եւ եւս խաղաղութեան։ Տէր ողորմե։ Կեցո եւ ողորմե։ Կեցոյ Տէր։ Գ Տէր ողորմեա։ Քահանայն ասե զաղ. Աւհնեալ ես Տէր Աստուած մեր որ ետուր մեզ պատուիրանս քո ի լուսաւորութիւն աչաց մերոց» եւն։ 10. Թղ. 42բ1։ Ժ. «Կանոն ժամահար աւրհնելոյ։ Լուանան ջրով եւ ապա գին(ւ)ով եւ ջնջեն եւ ունին առաջի սրբոյ սեղանոյն։ Եւ ասեն Սղ. Ը. ի թիւ. ՂԵ Աւրհնեցէք զՏէր յաւրհնութիւն ի նոր զի սքանչելիս արար. ՃԳ. Աւրհնեա անձն իմ զՏէր Տէր Աստուած մ. ՃԼԵ Խոստովան եղերուք Տեառն զի բարի է. Խոստովան եղեց քեզ Տէր բոլորով սրտիւ իմով առաջի հրչտակաց. ձեև ձայնիւ իմով ես առ Տէր կարդացի ձ. ՃԽԵ Աւրհնեայ անձն իմ զՏէր, աւրհնեցից զՏէր ի կեանս իմ։ Քարոզե սարկաւագն. Խընդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ։ Գ Տէր ողորմեայ։ Քահանայն ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած զաւրութեանց եւ արարիչ ամենայն արարածոց» եւն։ Թղ. 43բ2։ «Եւ ապա հանեն ի բեմբն առաջի սրբոյ սեղանոյն ունելով սարկաւագացն ի վեր։ Եւ քահանայն մեռոնե զչորեսին ծակսն. եւ առնու զժամահարն եւ կոփէ երիցս. եւ տա(յ) ց(ս)պասաւորս եկեղեցչւլայն եարկանել։ Եւ իսկայն է ծամ մտա-11. Թղ. 44ա1։ ԺԱ. «Կանոն խաչ աւրհնելոյ։ Բերեն յեկեղեցին եւ լուանան նախ ջրով եւ ապա գին(ւ)ով եւ ասեն ի թիւ Սաղմոս Կ. Լուր Աստուած աղաւթից իմոց եւ նա(յ)եա Տէր աասաւթս իմ։ Եւ դարձեա, լուանան գին(ւ)ով եւ ասեն զսաղմոսն ԿԳ. Լուր Աստուած աղաւթից իմո յաղա։ Քարոզե Սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միա. Եւ աւրհնութիւն եւ փառս։ Ապա այս կանոն կատարի Սղ. ՂԵ. Կց. Տեսին ամենայն ծագք երկրի զփրկութիւն։ Ընթ. Ա. Յառակաց. Երանեալ է այք ցք եգիտ զիմաստութիւն»։ - Թղ. 44բ1։ «Ընթ. Բ. յԵս. մարգ. Այսպես ասե Տէր Երթայք մտեք ընդ դրունս իմ»։ - Թղ. 44բ2։ «Ալելու. Սղ. ԾԹ. Աստուած մերժեցեր եւ աւարեցեր։ Աւետ. ըստ Յոհանն. Յայնժամ ետ Պիզատոս զՅիսեւս, ի ձեռս նոցա զի ի խաչ ելանիցէ»։ - Թղ. 45բ1։ «Քարոզե սարկ. Վասն բարերար լինելոյ Տեառն Աստուծոյ ի վերայ ժողովրդեան իւրոյ»։ - Թղ. 45բ2։ «Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած անսկիզբն որ ես միշտ ի յեութեան Աստուած զաւրութեանց» եւն։ - Թղ. 49ա2։ «Քարողե սարկաւագն. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ ի Տեառնէ զի զ։ Գ Տէր դոքըմեա։ Եւ ասե զաղաւթո. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած արարիչ ամենայն արարածոց» եւն։ - Թղ. 50ա2։ «Եւ առեալ քահանայն զսուրբ միռոնն կա(յ) (առ)ընթեր խաչին եւ ասե զաղաւթս զայս. Որ տարածեցեր զաշխարհաստեղծ եւ զանարատ բազուկս քո ի վերա(յ) փրկաւետ խաչին» եւն։ Թղ. 50բ2։ «Եւ ապա տեառնագրե սուրբ իւղովն հախ զակն խաչին. եւ ապա զթեւսն չորեսին. եւ ի տեառնագրելն ասասցէ. Աւրհնե(ս)ցի աւծցի եւ սրբե(ս)ցի խաչս այս յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ սրբոյ Հոգ(ւ)ոյն։ Եւ ապա ասէ զաղաւթս զայս. Տէր զաւրութեանց Քրիստոս Փրկիչ մեր, դիր զարարչական ձեռն քո զոր տարածեցեր ի վե րա(յ) սորին նշանի խաչիս. աւրհնեայ ըգխաչս զայս» եւն։ - Թղ. 51ա1։ «Եւ դնէ զաջն ի վերայ խաչին. Դիր Տէր զսուրբ ձեռն քո ի վերայ նշանի խաչիս այսորիկ» եւն։ - Անդ։ «Դարձեալ ասէ այսպես. Ձդեայ Տէր զկենագործող եւ զբարձրացեալ աջ քո զոր սփռեցեր ի վերա(յ) սորին»։ - Թղ. 51ա2։ «Եւ ապա այս կանոն կատարի. Սղ. ՂԶ. Պատմեսցեն երկինք զարդարութիւն նորա։ Ընթ. ի Ծնընդոց. Եւ ել Յակոբ ի ջրհորոյ անդի երդման» եւն։ - Թղ. 52բ2։ «Ընթ. ի Բ. Թագաւորութենեն. Եւ աքաց սեղան եղեւնափայտէ» եւն։ - Թղ. 53բ2։ «Ի Գաղատաց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաքել. Այլ ինձ քաւ լիցի պարծել»։ - 54ա1։ «Սղ. Գ. Նշանեցաւ առ մեզ լ։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Եւ ապա երեւեսցի նշան»։ - Թղ. 54բ1։ «Քարոզէ սարկաւագն. Եւ եւս գոհացարուք զամենակեցոյց դալստենե նրդ(ւ)ոյն Աստուծոյ որ կամաւքն իւրովք յանձն էառ ղչարչարանս խաչի. եւն։ ԺԲ։ Տէր ողորմի։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած զաւրութեանց եւ արարիչ ամենայն լինելութեան» եւն։ Թղ. 55բ1։ «Եւ ապա երկրպագութիւն մատուցանելով համբուրեն կարգաւ ըստ պատուի։ Եւ միաբանութեամբ պաշտեն ըզնուագս ասելով. Խաչի քո Քրիստոս երկիր պագանեմք եւ ղթաղումն քո մեծացուցանեմք. սուրբ զյարութիւնտ քո փառաւորեմք։ Եկայք ամենեքեան երկրպագե(ս)ցուք Քրիստոսի սուրբ խաչին վասն զի եկն ի ձեռն խաչի իւրում շնորհեաց պարգեւս աշխարհի։ Զայս Գ. անգամ ասելով Սաղմոսիւ. և փառս տալով պաշտեն մինչեւ ամենեքեան համբուԹղ. 55բ2։ «Եւ քարողե սարկաւագն. Սուրբ խաչիւս աղաչեսցուք զՏէր զի փ։ Գ Տէր ողորմ։ Ասէ զաղաւթս զայս. Գոհանամք եւ փառաւորեմք զքեզ Քրիստոս Փրկիչ մեր» եւն։ - Վերջ Թղ. 57բ1։ 12. Թղ. 57բ1։ ԺԲ. «Կանոն Տէրունական աւրհնելոյ»։ նրատ. «Ածեն զխոստացեալն ի դուռն եկեղեց(ւ)ոյն եւ առաջի խաչին դնեն կարմիր եւ բամբակ. եւ ծածկեն հանդերձիւք. բայց մատուցանեն զանարատն. և մի ակամայս ինչ զի ընդունելի լիցի Աստուծոյ։ Եւ ի դրան եկեղեց(ւ)ոյն Սղ. ի թիւ Գ. ԼԱ. Երանի որում թողութիւն. ԼԳ. Աւրհնեցից զՏէր յա. Մ. Ողորմեա ինձ Աստուած։ Քարոզէ սարկաւագն. Ենդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միա։ Եւ աւրհնութիւն եւ փառս։ Ապա այս կանոն կատարի»։ Թղ. 57բ2։ «Սղ. ԺԹ. Եց. յիշեսցն Տէր զամենայն պաատր. Ընթ. ի Ղեւտաց(ւ)ոց։ Եւ կոչեաց զՄովսես Տէր և խաւսեցաւ ընդ», - Թղ. 58բ2։ «Ընթ. Բ. Թագաւորութեան Եւ մատոյց Դաւիթ ողջակեզս եւ խաղաղականս առաջի Տեառն» - Թղ. 59ա1։ «Ընթ. Գ. Յես. մար. Եւ զամենեսեան որք պահեսցեն զշաբաթս իմ» եւն։ - Թղ. 59ա2։ «Պետրոսի առաքելս(յ) ի Կաթողիկեից թղ. Ունիմք մեք սեղան»։ Թղ. 59բ1։ «Ալելու Սղ. ԻԲ. Մատուցեք Տեառն որդիք Աստուծոյ մատուցէ։ Աւետ. ըստ Ղուկասու. Տէր մեր Յիսուս եւ ասէ ցկոչնատերն. Յորժամ առնես ճաչ կամ ընթրիս» եւն։ 13. Թղ. 62ա2։ ԺԳ. (Կանոն) «Աւրհնու թիւն աղի։ Նախ ասի Սղ. Աստուած ողորմեա մեզ եւ ա։ Քահանայն ասե զաղաւթս զայս. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած արարի, ամենայն արարածոց» եւն։ 14. Թղ. 62բ2։ ԺԴ «Կանոն ոգեհանգիստ առնելոյ կամ յիշատակ մեռելոց։ Ասեն Սղ. ի թիւ. Երանի որում թողութիւն։ Եւ աւրհնութիւն եւ փառս։ Ապա ասեն գորողայս Գ. Մի՛ նախանձիր. Տէր մի՛ սրտմբտութեան Երանի որ խորհի յաղ. Աւրհնութիւն Ես ասացի։ Քարոզ. Վասն ի վերուստ։ ԺԲ Տէր ողորմեա։ Աղաւթ(ք). Անկեալ եմք առաջի քո։ Ապա ասեն Սղ. ԾԳ.. Ահա Աստուած աւգնական իմ եւ Տէր ըն։ Ընթ. Ա. Յառակաց, Պատուեայ զՏէր իքոց արդար վաստակոց եւ հան նմա աուք ի քո(յ)ոց արդարութեան արմտեաց»։ - Թղ. 63ա1։ «Ընթ. ի Գործոց առաքելոց. Այնպէս պաշտեմք զհայրենի Աստուածն» եւն։ - Թղ. 63ա2։ «Ի Կաթողիկեից թղթոյն Պետրոսի առաքելոյ ընթերց. Սիրելիք զսոյնս իսկ եւ մեռելոց խոստացեալ է։ եւն։ - Թղ. 63բ1։ «Ալելու. Սաղմ. ԻԶ. Աստուած Ողորմեայ մեզ ե։ Աւետ. ըստ Ղուկասու. Եւ մտեալ շրջեր ընդ Երիքով»։ Թղ. 63բ2։ «Քարոզե. Վասն ի վերուստ խա։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Հայր երկնաւոր բարեմութ եւ ողորմած» եւն։ - Վերջ Թղ. 15. Թղ. 65ա2։ ԺԵ. (Կանոն) «Աւրհնութիւն սեղանոյ տէրունականի և պատարագի։ Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած ամենակալ Հայր Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի որ առիի սիրոյ պատրաստեցեր քո ծառայիցս բարեզաշտել առ քեզ սեղանովք բարութեան»։ է16. Անդ. ԺՔ. (Կանոն) «Աւրհնութիւն հատի պատարագի։ Գոհանամք եւ փառաւորեմք զքեզ բարերար եւ բաղմադութ Տէր։ եւն։ - Վերջ Թղ. 67բ1 17. Թղ. 67բ1։ ԺԷ. (Կանոն) «Աւրհնութիւն հատի (մարտիրոսաց)։ Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած արարիչ ամենայն արարածոց որ լցուցեր զամենայն երկիր պտղով վելոււ պարարտութեամբ»։ - Վերջ Թ. լ 18. Թղ. 68ա1։ ԺՐ. «Կանոն մկրտութեան (եւ կնունք տալոյ) յորժամ քրիստոնեա(յ) առնեն։ Նախ չե պարտ յեկեղեցին թողուլ. այլ ձեռնադրեսցե յառաջ երիս շաբաթաւք կամ աւելի նախ քան զմկրտութիւնն. որով եւ զհաւատս եւ զմկրտութիւնն եկեղեց(ւ)ոյն բաւականասցի ուսանել ի վարդապետեն։ Յառաջ նախ զաստուածութիւն սրբոյ Երրորդութեանն եւ զարարչութեան եւ զլինելութիւն արարածոց։ Եւ ապա զընդրութիւն արանց արդարոց։ Յետոյ զծնունդն Քրիստոսի. եւ կարգաւ զամենայն տնտեսութեանն և զխաչին մեծ խորհուրդն եւ զթաղումնն եւ զյարութիւնն, եւ առ հայր զհամբարձումնն, եւ զմիւսանգամ զգալուստն եւ զյարութիւնն ամենայն մարմնոց, եւ զհատուցումնն ըստ իւրաքանչիւր գործոց։ Զայս ուսուցանելով խրատեսցե աղաւթից ստէպ կալ։ Այս կարգաւորութիւն չափահասակացն է։ Նախ երախա(յ) ձեռնադրեսցի զկատարեալ հասակն եւ զտղայսն»։ Թղ. 68ա2։ «Ասի սաղմոս ի թիւ. Տէր ոչ բարձրացաւ սիրտ իմ։ Աղաւթք ի վերայ եբեխային նախ քան զմկրտութիւնն. այս ե մկրտութեան սկիզբն։ Տէր Աստուած մեր Աստուած բարերար որ զվրիպեալս եւ զհեռացեալս ի քեն զացգս մարդկան զմերժեալս եւ զանգեալս ի դրախտեն փափկութեան զոր ոչ կարացեր անտես առնել» եւն։ Թղ. 68բ2։ «Եւ ապա յաւուրս մկրտութեան առ դուռն եկեղեց(ւ)ոյն կատարելոց և քահանայն զայս կարգ հանդերձ միաբան ուխտիւն ի վերայ տղայոց եւ չափ(ա)հասակաց։ Ասի Սղ. ի թիւ Գ։ ԻԴ. Առ քեզ Տէր համբարձի. ԻԵ. Դատ արա ինձ Տէր. Ծ. Ողորմեայ ինձ Աստուած ըստ մեծի ողորմ։ Սարկաւագն քարոզե. Եւ եւս վասն երեխայիս աղաչե(ս)ցուք զմարդասէրն Աստուած ղի ողորմեսցի սմա ըստ մեծի ողորմութեանն իւրում» եւն։ - Թղ. 69ա1։ «Գ Տէր ողորմեայ։ Քահանայն ասե զաղաւթս զայս ի վերայ. Ընգալ մարդասեր Տէր զընծայեալս ի քեզ զերեխայս» եւն։ - Թղ. 69ա2։ «Քարոզե սարկաւագն. Եւ եւս վասն քաւութեան մեղաց իջանելով ողորմութեան յԱստուծոյ ի վերայ երեխա(յ)իս զՏէր աղաչե(ս)ցուք։ Գ Տէր ողորմե։ Քահանայն ասե զաղաւթս. Տէր Աստուած մեծ եւ փառաւորեալ յամենայն արարածոց. ի քո յահաւոր անունդ ապաւինելով ծառայս քո, խոնարհեցոյց զգլուխս իւր անուանղ «ացցա Թղ. 70ա2։ «Եւ ապա հրամա(յ)ե երախա(յ)ին դառնալ յարեւմուտս եւ երդմնեցուցանե երիցս անգամ ասելով այսպես. Հրաժարեմք ի քեն սատանա(յ). եւ յամենայն խաբեութենէ քումմե եւ ի պատրանաց քըց, եւ ի պաշտամանե քումմէ, եւ ի գնացից քոց եւ ի հրեշտակաց քոց։ Եւ դարձուցեալ հարցանէ քահանայն. Հրաժարես. հրաժարես. հրաժարես։ Եւ ըստ միոյ միոյ հարցմանն ասասցէ՝ Հրաժարեմ։ Ապա դարձուցանե յարեւելս. խոստովանելով զմի աստուածութիւնն սրբոյ Երրորդութեանն. երիցս անգամ ասէ այսպէս»։ Թղ. 70բ1։ «Հաւատաս յամենասուրբ Երրորդութիւնն ի Հայր եւ յՈրդի եւ ի Հոգին սուրբ։ Հարցանե քահանայն այսպես. Հաւատա՞ս ի Հայր, հաւատա՞ս յՈրդի, հաւատա՞ս ի սուրբ Հոգին։ Եւ ըստ միոյ միոյ ասա(ս)ցե երեխայն. Հաւատամ հաւատամ հաւատամ։ Եւ դարձուցեալ հարցանե երիցս անգամ. Հաւատա՞ս հաւատա՞ս հաւատա՞ս։ Եւ առ միոյ միոյ ասասցե երեխայն՝ Հաւա«Եւ պաշտեն զՀաւատամն Նիկիտ ի բուն։ Ապա ասեն Սղ. ի թիւ ՃԺԵ. Խոստովան եղերուք Տեառն զի բարի է. մինչեւ ցայն վայրն՝ Բացեք ին(ձ) զդրունս։ Եւ բացեա, զեկեղեցին մտանեն ի ներքս, երթալով առաջի աւազանին պատրաստ ունելով զիւղն սուրբ»։ Թղ. 70բ2։ «Քարոզե սարկաւագն. Եւ եւս վասն իջանելոյ ի յիւղս յայս շնոր(հ)ք ամենասուրբ Հոգւոյդ զՏէր աղաչե(ս)ցուք։ Պ Տէր ողո։ Քահանայն ասե զաղաւթս զ. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած մեր որ ընդրեցեր քեղ ժողովուրդ ի քահանայութիւն եւ թադաւորութիւն» եւն։ Թղ. 71ա2։ «Եւ ապա զջուրն յաւազան արկանե խաչանման։ Սաղմոս ԻԸ. Չայն Տեառն ի վերայ ջրոց։ Ընթ. ի Յեզեկիելե մարգ. Այսպես ասէ ադովնիա Տէր. ցանեցից ի վերայ ձեր ջուր սուրբ եւ սրբեսջիք յամենայն պղծութեանց ձերոց»։ - Թղ. 71բ1։ «Ի Գաղատաց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաքելոյ. Ապա աւրենքն դաստիարակ եղեն մեզ ի Քրիստոս Յիսուս»։ - Թղ. 71բ2։ «Ալելու Սղ. ԻԶ. Տէր հով(ու)եսցե զիս եւ ինձ ոչ ի։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Եւ եր այր մի ի փարիսաց(ւ)ոց անդի Նիկոդեմոս անուն նմա»։ - Թղ. 72ա2։ «Քարոզութիւն ի վերայ մկրտութեան ջրոյն. Վասն խաղաղութեան ամենայն աշխարհի զՏէր աղա»։ Թղ. 72բ1։ «Եւ կացուցանէ զնորածնեալն մաւտ յաւազանն եւ ասե զաղաւթս զայս. Դու Տէր զաւրութեամբ քո մեծաւ արարեր զծով եւ զցամաք եւ զամենայն որ ի նոսա արարածք իցեն»։ Թղ. 73ա2։ «Ապա ածցե ի սուրբ յի(ւ)ղոյն յաւազանն խաչանման ասելով Ալելու։ Եւ հրամայե մերկանալ զերախայական սգեստըն եւ լինել կազմ ի լուացումն սուրբ։ Եւ քահանայն ասե զաղաւթս զայս ի վերա(յ). Որ կոչեցեր զծառայս քո Տէր ի լուսաւորութիւն մկրտութեան, աղաչեմք զքեղ, Տէր, արա զսա արժանի մեծի շնորհաց, մերկեայ ի սմանէ զհնութիւն մեղաց եւ նորոգեայ ի կեանս նորս»։ Թղ. 73բ1։ «Եւ իջուցանե յաւազանն. Եւ խնդրեսցե քահանայն զանունն եւ արկեալ ի սուրբ ջրոյն ի վերայ գագաթանն Գ անգամ ասելով այսպես. Այս անուն մկրտեսցի յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ, գնեալ արեամբն Քրիստոսի ի ծառա(յ)ութենե մեղաց, ընդունելով զազատութիւն որդեգրութեան Հաւրդ երկնաւորի, լեալ ժառանղակից Քրիստոսի և տաճար Հոգ(ւ)ոյդ սրբոյ այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս։ Զայս Գ անգամ ասելով եւ Գ անգամ ընկղմեցուցանե ջրովն, որ նշանակե զերեքաւրեայ թաղումն Քրիստոսի եւ կցորդութիւն։ Եւ լուանալով զբաւանդակ մարմինն ասելով այսպէս»։ Թղ. 73բ2։ «Որք ի Քրիստոս մկրտեցարուք զՔրիստոս սգեցեալ եք. Ալելուիա։ Սաղմոս. Բազում նեղութիւնք են ա։ Որք ի Հայր յուսաւորեցարուք՝ սուրբ Հոգին բերկրեսցի ձեւք. Ալելուիա։ Տուն առ տուն սաղմոսեն սաղմոս նոյն։ Եւ փիառս տան նովին կցուրդիւն. եւ հանե յաւազանէն եւ տա(յ) ցկնքահայրն։ «Եւ ընթեռնու Աւետարան (ըստ) Մաթեռս. Յայնժամ գայ Յիսուս ի Գաղիղէ ի Յորդանան առ Յովաննես մկրտել»։ - Թղ. 74ա2։ «Հայր մեր որ յերկինսդ ես։ Եւ ապա ասե զաղաւթս զայս. Որ լուսաւորեցեր զարարածս քո Քրիստոս Աստուած, ծագելով գլոյս Աստուածութեան քո ի ծառայս քո, ազատեցեր զսա եւ սրբեցեր»։ Թղ. 74բ2։ «Յետ այսորիկ աւծանե սուրբ իւղովն նախ զճակատն ասելով. Իւղ անոյշ հեղեալ յանուն Քրիստոսի կնիքն երկնաւոր պարգեւացն։ Ապա զաչոն. Կնիքս որ յանուն քո (Քրիստոսի) լուսաւորեսցե զաչս քո, զի մի՛ երբեք ն(ն)ջեսցես ի մահ։ Եւ զականջոն. Աւծումն սրբութեան եղիցի քեզ ի լսելութիւն աստուածային պատուիրանացն։ Զհոտոտելիսն. Կնիքս Քրիստոսի եղիցի քեզ ի հոտ անուշութեան ի կենաց ի կեանս։ Զրերանն ասելով. Կնիքս այս եղիցի քեզ ի պահպանութիւն եւ դուռն ամրութեան շրթանց րոց, Զափսն՝ կիցս ունելով. Կնիքս Քրիստոսի եղիցի քեզ ի պատճառս բարեգործութեան առաքինի գործոց և վարուց։ Զսիրտն Կնիքս աստուածային սրբութեան՝ սիրս սուրբ հաստատեսցե ի քեզ եւ զհոգի ուղեղ նորոգեսցե ի փորի քում։ Զքամակն. Կնիքս այս որ յանուն Քրիստոսի եղիցի քեզ վահան ամրութեան որով կարասցես զամենայն նետս մուխս չարին շիջուցանել։ Եւ զոտսն Կնիքս աստուածա(յ)ին ուղղեցե զգնացս քո ի կեանսն յաւիտենից։ Եւ յետ այսորիկ ասասցե. Խաղաղութիւն ընդ քեզ փրկեալդ յԱստուծոյ։ Եւ մկրտեալն ասե. Ընդ հոգ(ւ)ոյղ քում»։ Թղ. 75ա1։ «Ապա սգեցուցանէ եւ ասե զաղաւթս զայս. Աւրհնեալ ես բարեխնամող Աստուած որ սգեցուցանես ծառա(յ)ի քում հանդերձ փրկութեան եւ պատմուճան ուրախութեան» եւն։ Թղ. 75ա2։ «Յետ այսորիկ հանե ի բեմն եւ երկրպագեցուցանե առաջի սրբոյ սեղանոյն՝ եւ երիցս անգամ համբուրիւ յերեսին կողմանսն։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած ամենակալ Հայր Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի՝ քեզ խոնարհեցուցանեն հաւատացեալք զգլուխս իւրեանց» եւն։ Թղ. 75բ1. «Եւ հաղորդեցուցանե սուրբ խորհրդոյն եւ յ(ու)ղարկեն մինչեւ ի դուռն եկեղեց(ւ)ոյն սաղմոսելով. Երանի որում թողութիւն եղեւ մեղաց։ Քարոզէ սարկաւագն. Վասն ի վերուստ աւգնականութեան եւ փրկութեան նորակնքիս մերոյ զՏէր աղաչեցուք։ Գ Տէր ողորմ։ Եւ ասե (քահանայն) զաղաւթս զայս. Փառք քեզ թագաւոր յաւիտենական, որ աճեցուցանես եւ լցուցանես սուրբ զեկեղեցի քո լուսով հաւատոյ։ Թղ. 70ա1։ «Եւ ողջունեալք ի ժողովըըդոցն յուղարկին ի տունս իւրեանց։ Եւ ութ աւր յեկեղեց(ւ)ոջն կացցէ, սպիտակասգեստ լիցի եւ գլուխն ծածկե(ս)ցե սպիտակ փակեղամբք, զգոյշ կացցե աղաւթից եկեղեց(ւ)ոյն պարապելով յամենայն ժամ, հաղորդելով մարմնոյ եւ արեանն Քրիստոսի»։ «Եւ յետ ութ աւուր, վերացուցանե քահանայն զպսակն ասելով զաղաւթս զայս ի վերայ նորա. Որք մկրտեցան եւ լուսաւորեցան, եւ ետուր զսրբութիւն քո, Տէր, տուր եւ հաստատուն կալ ի սրբութեան քում» եւն։ - Վերջ Թղ. 76բ1։ Մաշտոցիս մէջ - ըսս ընագրին կնիս տաղս։ կանոնը Մկրտութեան կանոնէն լաւ զատուած չէ վասն զի նախ որ Թղ. Յ9ա-էն սկսեալ մէն մի թուղթի առաջին երեսի լուսանցքին վրայ «ԺԸ. կնուք տալ» նշանակուած է, մինչդեռ մինչեւ Թղ.74բ1 բոլոր արարոգութիւնք մկրտութեան շուրջը կը դառնայ։ Կնքոյ պաշտօնեայն դարյեալ քահանայն ներկայացուած է, եւ ոչ թէ եպիսկոպոսը։ 119. Թղ, 76բ1, ԺԹ. «Կանոն խաչփաոխ առնելոյ։ Ասի սաղմոս Գ. Նշանեցաւ առ մեզ լոյս երեսաց քոց։ Գ Տէր ողորմ։ Ընթ. յԱռակաց. Երանեալ է այր որ եգիտ զիմաստութիւն եւ մահկանացու որ ետես զհանճար»։ - Թղ. 76բ2։ «Ի Գաղատաց. թղթոյն Պաւղոսի առաքել. Այլ ինձ քաւ լիցի պարծել»։ - Թղ. 77ա1։ «Ալելու. Սղ. Երանեալ ե այր որ երկնչի ի Տեառնե։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Եւ ապա երեւեսցի նշան որդ(ւ)ո(յ) մարդոյ յերկինս»։ - Թղ. 77ա2։ «Քարոզե սարկաւագն. Սուրբ խաչիւս աղաչե(ս)ցուք զՏէր զի նա փրկեսցե զ»։ - Թղ. 77բ1։ «Քահանայն ասե զաղաւթս զայս. Աստուած յաւիտենական եւ արարիչ ամենայնի, զքեզ աղաչեմք»։ 1 20. Թղ. 78ա2։ Ի. «Կանոն պսակ աւրհնելոյ։ Սաղմոս Ի. Կցուրդ. Տէր ի քեւնոա թիւն քում ուրա։ Ընթ. ի Ծննդոց. Եւ ասաց Աստուած աքասքքւք մարդ ըստ պատկերի մերում եւ ըստ նմանութեան»է - Թղ. 78բ1 «Դարձեալ ի Ծննդ. Եւ արկ Տէր Աստուած թմբրութիւն ի վերայ Ադամա(յ) եւ նը(ն)ջեաց»։ - Թղ. 78բ2։ «Ընթ. Յես. մար. Եւ ծանիցի ի մէջ ազգաց զաւակ նոցա»։ - Թղ. 79ա2։ «Ի յԵփեսաց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաք. Կանայք՝ իւրեանց արանցն հնազանդ լիցին յամենայնի»։ - Թղ. 79բ2։ «Ալելու Սղ. Կ. Լուր Աստուած աղաւթից իմոց։ Աւետ. ըստ Մաթէ. Տեառն մերոյ Յիսուսի. Եւ գնացին զհետ նորա ժողովուրդք բաղումք»։ - Թղ. 80ա2։ «Քարոզէ. Վանն իլը ղելոյ։ Եւ քահանայն աւրհնե զպոակն եւ պսակէ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած զաւրութեանց եւ աքաքեք ամենայն արարածոց որ առեր հող յերկրն եւ ստեղծեր զմարդն»։ 1 Թղ. 81բ2։ «Պսակ վերացուցանելոյ։ Ասի Սաղմոս ԽԴ. Բղխե(ս)ցե սիրտ իմ զ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած ամենակալ ի քեն աւրհնեսցեն պսակք ծառայից քոց, նոյն աւրհնութեամբ Տէր եւ արարիչ աւրհնեա ղսոսա. եւ հրամա(յ)եայ ինձ առնուլ զպսակ ի գլխոց սոցա»։ 21. Թղ. 82ա1։ ԻԱ. «Կանոն հաղորդութեան տալո(յ)։ Առնու քահանայն զփրկական խորհուրդն եւ զխաչն եւ զրուրուառն, առաջի երթան ա(ռ) հիւանդ. եւ յերթալն ասե զԱմբիծսն ի բուն եւ աւրհնութիւն Ի նեղութեան։ Քարոզ. Վասն ի վերուստ։ Բայց արժան ե հիւանդին նախ խաւսս առնել առ րնդանիսն իւր եւ առ ամենայն ոք՝ ամենայն լրջմտութեամբ։ Եւ առնու քահանայն խոստովանութիւն պարզմտութեամբ եւ մեծ յուԱնդ։ «Եւ ասե զաղաւթս զ(այս). Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած ամենակալ արարիչ ամենայն արարածոց. որ արժանի արարեր զամենայն հաւատացեալս արժանաւորութեամբ, արժանաւորեայ զծառայսքը բաս անուն լինել արժանի յետին թոշակիս»։ Թղ. 82բ1։ «Եւ ասեն Սղ. ողբաձայն. Կց. Ծ Ողորմեայ ինձ Աստուած։ Ընթ. յԵս. մարգ. Յուշ լիցիք այդ (ձեզ) Յակովբ եւ Իսրայէղ»։ - Թղ. 82բ2։ «Յոհաննու առաքելոյ ի կաթողիկեից թղթոյն ընթերցուած. Մարմին եւ արիւն Որդ(ւ)ոյն Աստուծոյ սրբե զմեզ յամենայն անաւրենութենէ։ - Թղ. 83ա2 «Ի Կորնթաց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաքե. Ոչ կամիմ յա եթե տգետք իցետե հըրդոյս այսմիկ»։ - Թղ. 83բ1։ «Ալելու. Աւրհնեցից զՏէր յամենայն ժամ։ Աւետ. ըստ Յոհանն. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Ամենայն որ լսե ի Հաւրե եւ ուսանի»։ Թղ. 84ա2։ «Եւ ապա ասեն զՀաւատամն եւ զնորին աղաւթսն եւ զՀայր մեր որ ի յերկինսն, եւ զնորին աղաւթսն։ Եւ ապա ասե զՔրիստոս պատարագեալն, եւ Ճաշակեցեք։ եւ տա(յ) զփրկական խորհուրդն եւ ասե զազաւթս զայս. Գոհանամք զքեն Հայր Տեառըն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի, որ արժանի արարեր զծառայս քո երկնա(յ)ին պարգեւացս այսոցիկ, հաղորդել մարմնոյ եւ արեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի»։ -. 22. Թղ. 84բ1։ ԻԲ. «Կանոն համաւրեն ամենայն վախճանելոցն առ ի թաղումն։ Ասեն գոբողայս Գ, զկարգեալն. Առ քեզ Տէր համբարձի. Առ քեզ Տէր կարդացի Աստուած իմ. Ի քեզ Տէր յուսացա. Աւրհնութիւն. Ես ասացի։ Սարկաւագն քարոզե. Վասն ի վերուստ։ Խ. Տէր ողորմեայ»։ Թղ. 84բ2։ «Եւ ասե զաղաւթս զայս. Աստուած յաւիտենական, անսկիզբն, անեղ, անիմանալի, անհասանելի խորհուրդ»։ Թղ. 86բ2։ «Եւ ապա ասեն Սղ. ողբաձայն. Կցուրդ. Ահա չափով եդիր զաւուրս իմ։ 1 Կորնթաց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաք. Աւրհնեալ ե Աստուած եւ Հայր Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի»։ - Թղ. 87ա2։ «Ալելու ՃԽ. Ձայնիւ իմով ես առ Տէր կար»։ - Թղ. 87բ1։ «Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Ամէն ամէն ասեմ ձեզ, ոչ կարէ որդի մարդոյ առնել յանձնե եւ ոչ ինչ»։ Թղ. 88ա2։ «Քարոզե. Վասն ի վերուստ խա։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Աստուած հոգւոց եւ ամենայն մարմնոց, որ զմահ խափանե Թղ. 89ա1։ «Եթե ի դպրաց իցէ կամ յապաշխարողաց կամ յաւագ տանուտերաց, տանին ի դուռն եկեղեց(ւ)ոյն, եւ ասեն Սղ. ՉԴ. Կց. Երանելիք են որ բնակեալ են ի տուն Տեառն»։ Ի Թեսաղովնիկեց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաք. Ոչ կամիմ եղբարք էթե տգետք իցեք»։ - Թղ. 89բ1։ «Ալելու. Բարձր առնեմ զքեղ Տէր զի։ Աւետ. ըստ Մատթեռսի. Յայնժամ ցնծացաւ Յիսուս Հոգւովն սրբով»։ - Թղ. 89բ2։ «Քարոզէ սարկաւագն. Վասն հրաժարելոյ անձանց եւ ննջեցելոց ի Քրիստոս զՏէր աղաչե(ս)ցուք»։ - Թղ. 90ա1։ «Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Որ թագաւորդ ես յաւիտենից եւ եւս»։ Թղ. 90բ2։ «Եւ սկսանին զԱմբիծսն եւ զԱրարիչն շարականաւ մինչեւ ածեն ի դուռն գերեզմանին։ Եւ ապա ասեն ողբաձայն սաղմոս. ՃԺԶ. Դարձ անձն իմ ի հանգիստ քո»։ Անդ։ «Ի Կորնթաց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղոսի առաքել. Ապա եթե Քրիստոս քարոզի, եթէ ի մեռելոց յարուցեալ է»։ - Թղ. 91ա2։ «Ալելու ՃԱ. Տէր լուր աղաւթից իմոց։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Ամէն ամէն ասեմ ձեզ, եթե ոչ հատն ցորենոյ անգեալ յերկիր մեռանիցի»։ - Թղ. 91բ1։ «Քարոզե. Վասն գտանելոյ մեզ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Աստուած հոգւոց եւ ստեղծիչ մարմնոց, Տէր ես կենդանեաց եւ յարութիւն մեռելոց»։ Թղ. 93բ1։ Խրատ. «Եւ ապա իջուցանեն ի գերեզմանն, ասելով՝ Հաւատ ունելով շարականաւ. Հաւատ ունելով հոգի խաղ։ Սղ. Սիրեցի զի լուիցի։ Զկնի Փառք ի բարձունս, զի մխիթարեսցեն զվշտացեալքն։ Զկնի քարոզէ. Վասն ի վերուստ պահպանութեան ի Տեառնէ անձանց մերոց»։ Թղ. 94ա1։ «Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած մեր, որ ստեղծեր զմարդն հող յերկրէ եւ փչեցեր յերես նորա շունչ կենդանի»։ Թղ. 96ա1։ «Եւ աւրհնին ժողովուրդն եւ գնան խաղաղութեամբ։ Դառնան ի տուն վախնանելոյն։ Եւ ասեն. Այս ամենայն եկն ի վերա(յ) մ։ Եւ ասեն զաղաւթս զայս. Հայր գթութեանց եւ Աստուած ամենայն մխիթարութեան որ մխիթարես զմեզ յամենայն նեղութիւնս մեր»։ 23. Թղ. 96ա2։ ԻԳ. Այգալաց։ «Իսկ յերկրորդում աւուրն յորժամ յայգալացն ժողովին, եւ ասեն Սղ. ՃԽԴ. Կց. Հոգի քո բարի առաջնորդեսցե ինձ ի յեր»։ - Անդ։ «Ի Թեսաղովնիկեց(ւ)ոց թղթոյն Պաւղ. Այլ մեք պարտիմք գոհանալ զԱստուծոյ»։ - Թղ. 96բ1։ Աղեղու. ԻԸ. Բարձր առնեմ զքեզ Տէր ղի ընգալար գիս եւ ոչ ո»։ - Թղ. 96բ2։ «Աւետ. ըստ Ղուկասու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Զգոյշ լերուք անձանց դուցէ ծանրանայցեն սիրտք ձեր շուայտութեամբ»։ - Թղ. Ս7ա1 «Քարոզե սարկաւագն. Վասն գտանելոյ մ Աղաւթք սրբոյն Բարսղի հայրապետի Կեսարու Կապուտկացւոյ. Գոհանամք զքեն Հայր Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի, որ յայց ելեր»։ - Վերջ Թղ. 100ա2։ «Եւ ապա դառնան ի տունս իւրեանց» 24. Թղ. 100ա2. ԻԴ. «Կանոն մոնոզոն առնել ըստ հերակտրութեան եգիպտաց(ւ)ոցն եւ սուրբ լերինն Պաղեստին, արանց եւ կանանց, որք զկուսութիւնն յանձն առնուն ի Քրիստոս. կարգ այս է»։ «Ածեն զնուիրեալն ի դուռն եկեղեց. (ւ)ոյն եւ ասեն Սղ. Առ քեզ Տէր համբարձի զգոբողայն ի բուն։ Եւ առնեն հոլանի և գաւտելոյծ, ի ծունբ իջուցանեն, ունելով մոմեղեն յերկուսին ձեռսն։ Քարոզէ. Խնդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ ի Տեառնէ զի զողորմ։ Գ Տէր ողորմ։ Եւ Աւրհնութիւն եւ փառս։ Յետ այսորիկ գա(յ) որ հայր լինելոց ե հերոց նորա, եւ առաջնորդե ի փրկութիւն, խոնարհ ունելով որպես երկնա(յ)ինքն։ Հարցանէ նմա զպատնառսն վասըն որոց ընդրեաց զայն. մի արդեւք ի հարկե եկն յայն, եւ եթե կամաւորապես համբերե նգնաւորական աշխատութեանց, առհամարհելով զամենայն ինչ որ յաշխարհիս է։ Եւ յետ յանձն առնլոյ եւ զամենայն ինչ կատարելոյ ասէ ցնա. եթե Այսպես՝ մուտ ի խաղաղութիւն։ Եւ մտանեն յեկեղեցին սաղմոսելով ի թիւ. Բարձր առնեմ զքեզ Տէր զի ընկալար զիս։ Լ. Ի քեզ Տէր յուսացա(յ)։ ԼԱ. Երանի որում թողութիւն։ Եւ ի մտանելն յեկեղեցին, ընդենու զինքն առաջի սրբոյ սեղանոյն. լինելով կտրոցին եւ հանդերձին ներքո(յ) սեղանոյն։ Թղ. 100բ2։ «Քարոզէ սարկաւագն. վասն բարեկարգութեան եւ խաղաղութեան ամենայն աշխարհի» եւն։ - Թղ. 101ա1։ «Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած ամենակալ, ամենազաւր եւ ամենախնամ»։ - Թղ. 101բ2։ «Նոյնպէս եւ այլ քահանայքն աւրհնեն։ Ապա յարուցանէ որ հայրն լինելոց է հերաց նորա եւ խրատե այսպէս. Որդեակ ահա խոստացար գալ առաջի եւ ծառայել Տեառն»։ - Թղ. 102ա2։ «Եւ յորժամ առեա տացէ, դարձեալ խրատե այսպես. Եղբայր զպատուեր հարցն կատարեմ։ Ես դնեմ ձեռն ի վերայ՝ բայց դու զգոյշ լեր յամենայնի, հայեաց ի քեզ ամենայն հնազանդութեամբ եւ խոնարհութեամբ։ Եւ ընկալեալ զայսոսիկ խոստովանութիւնս, սկսանի նախ ի նակատն կտրել, ապա ի գլուխն խաչապես ի Ե տեղի Յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սըրբոյ։ Մերձ կալով որ ունի զհերս նորա, եւ տանի ի ծածուկ ե(ւ) սափրեն։ Եւ ուխտն սկսանին Զամբիծնն ի բուն, տուն առ տուն Ալելուիա։ Զերծուն զհանդերձսն զոր ունի. եւ սգեցուցանեն պարեգաւտս, եւ ածեն գաւտի։ Եւ արկանեն բանկոն չսրեքկուսի եւ ագուցանեն կաւշիկ»։ Թղ. 102բ1։ «Քարոզէ սարկաւագն. Վասն ի վերուստ խաղաղութեան եւ փրկութեան զՏէր աղա»։ - Թղ. 102բ2։ «Եւ հայրն զաջն ի վերայ դնէ. եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր եւ զեղբաւրս մերոյ զանունս գրեայ ի դըպրութիւն կենաց»։ - «Եւ ապա սկիզբն առնեն ժամու. եւ այս կանոն կատարի. Սղ. Ճ. ողբաձայն. Կց. Սիրտ սուրբ հաստատեա յիս Աստուած եւ զհո։ Ընթ. Յես. մարգ. Այսպես ասե Տէր զգոյշ կացեք իրաւանց»։ Թղ. 104ա1։ «Ալելու. Տէր ոչ բարձրացաւ սիրտ իմ եւ ոչ։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Տէր մեր Յիսուս. Յայնժամ պատասխանի ետ եւ ասն. Գոհանամ զքեն հայր Տէր երկնի եւ երկրի զի ծածկեցեր զայս յիմաստնոց եւ ի գիտնոց եւ յայտնեցեր տղայոց»։ - Թղ. 104բ1։ «Քարոզէ սարկաւագն. Վասն ուղղել։ Եւ հայրն ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած բարերար եւ բաղումողորմ ողորմեայ ծառայիս քո այս անուան ի քեղ յուսացելոյ»։ Թղ. 105ա2։ «Եւ ապա փառս տան եւ ողջունեն ուխստն։ Եւ Ը աւր յեկեղեց(ւ)ոջն կայ ի խորերդեան»։ 25. Թղ. 105բ1։ ԻԵ. (Կանոն) «Ձեռնադրութիւն կրաւնաւորութեան արժանացելոցն, ի չափ հասակի կատարման տիոցն, եւ նմանակցութեան ի Քրիստոս միացելոցն»։ «Ածեն զնուիրեալն ի դուռն եկեղեց(ւ)ոյն որպես զողջակեզ բանական աստուածա(յ)ին խորհրդովք, եւ ըստ ի բարծունս աստուածահանոյ որոնումն որոճել խորհրդակցութեամբ մեծամեծաց, անպատումն գեղեցկութեամբ, ուր Քրիստոս նստի ընդ աջմե Աստուծոյ. որպես զի արհամարհեաց զառ ի ներքոյս ամենայն, որ ե վայրալուծութիւն բաղձանաւք առ ի Քրիստոս խաչակցութիւն, ըստ այնմ որ քրիստոսեանքն են՝ զմարմինս իւրեանց ի խաչ հանեն կարեաւք եւ ցանգութեամբք, զմարմնոյ զկամս արտամերժեալ։ Եւ յետ այսր խոստովանողական վկա(յ)ութեան եւ յաւժարութեան, իջուցանեն զնուիրեալն ի գունք ինքեան ծածկութեամբ։ Եւ միակամ ուխտին ձեռս համբարձեալ ասեն սաղմոս ըստ հրաժարման կոչման յաշխարհէս. եւ ըստ խաչանման խորհրդոյ տարածեալ ի վերայ խաչի բեւեռեալ ի վերայ թեւոց սուրբ Խորերդոց, հսգեծնունդ հրաւիրական բանից աւգտաբան սաղմոսացն. եւ պայմանեալ աղաւթիցն սուրբ խոստովանութեամբ։ Ա. Երանեալ ե այր։ ԺԵ. Պահեա, զիս Աստուած իմ։ ԻԲ. Տէր հով(ու)եսցե զիս։ ԻՋ. Տէր լոյս իմ եւ կեանք»։ Թղ. 105բ2։ «Քարոզէ սարկաւագն. Վասն ի վերուստ։ Եւ հայրն ասէ զաղաւթս զայս. Աղաչեմ զքեզ Տէր Քրիստոս Միածին Որդի եւ բանս Աստուած»։ - Թղ. 106բ2։ «Ապա ասեն Սղ. ողբաձայն. ԻԳ. Առ քեզ Տէր Համբարձի զաչս իմ։ Ընթ. Յես. մարգ. Զաւրացարուք ձեռք լքեալք եւ ծունկք կթուցեալք»։ - Թղ. 107ա1։ «Ի յԵփես. թղթոյն Պաւղոսի առաքելո. Այսուհետեւ քաւսասա րուք Տերամբ»։ - Թղ. 107բ1։ «Ալելու Սղ Ծ. Ողորմեա ինձ Աստուած։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Տէր մեր Յիսուս. Եւ տեսեալ ըցժողովուրդսն ել ի լեառն»։ - Թղ. 108ա2, «Քարողե սարկաւագն. Վասն եղբաւրս մերոյ այս անուն, որ հանդերձեալ ե առնուլ զձեւ ուխտի Աստուծոյ, զի ընկալցի շնորհս ի Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ, արդարութեամբ եւ անմեղութեամբ պահեսցե մինչեւ ի վախճան եւ կեցու(ս)ցե շնորհիւ ողորմութեամբ իւրով ամենակալ Տէր Աստուած մեր։ Գ Տէր ողորմեայ»։ - Թղ. 108բ1։ «Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած մեր, որ միայն ունիս զնախախնամութիւն» եւն։ Թղ. 109բ1։ «Այս ամենայն կարգաւորութիւն արտաքո(յ) եկեղեց(ւ)ոյն կատարի, ի տեղի աղաւթից մինչեւ ցայովայր։ Յետ այսորիկ առաջի մատուցանեն զնուիրեալն, առնելով զնա հոլանի եւ գաւտելոյծ, եւ զայլ սգեստն հանեն արտաքո(յ) ի բաց եդեալ վասն ոչ բերել յինքեան զաշխարհական ըսգեստ ինչ պաճուճանաց պաճուճելոց։ Եւ եթե հերովք լինի արտաքո(յ) նոյնպես կըտրեն խաչանման ի վերայ գլխոյն։ Եւ ապա գտակաւորեցուցանեն յառաջագոյն առնու, զկերպարանս նմանութեան. եւ զայլ եւս նրւիրեալ զանձն իւր աւրինակին, ի նովիմբ ի կենդանական ի շնորհեն։ Ապա յարուցեալ երթա(յ) յեկեղեցին սուրբ աւետարանաւն եւ խնկովք բուրելովք։ Եւ նուիրեալն ունելով զմոմեղենն ի ձեռսն մտանե յեկեղեցին՝ ասելով. զՏէր ապաւենն զգուբղայն ի բուն»։ Թղ. 109բ2։ «Քարոզե սարկաւ. Խընդրե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ ի Տեառնէ զի զողորմու։ Գ Տէր ողորմեայ։ Եւ հայրն ասե զաղաւթս զայս. Աւգնական եւ յոյս մեր Յիսուս Քրիստոս որ ի ներքո(յ) ամրածածուկ զաւրութեան քո պահպանես զամենիսեան որ ապաւինին ի քեզ»։ Թղ. 110ա2։ «Ապա բառնան սարկաւագունքն զմոմեղենսն ի ձեռացն եւ յառաջ մատուցանեն զնուիրեալն հոլանի եւ գաւտե լոյծ, ընդենլով առաջի որբոյ սեղանոյն ահիւ եւ պատրաստութեամբ։ Ասեն սաղմոս Դ. ի թիւ. ԻԱ. Որպես փափաքի եղջերու։ ԻԴ. Դատ արա ինձ Աստուած իմ։ ՃԽԵ. Խոստովան եղեց քեղ Տէր բոլորով սրտիւ իմով։ ՃԽԷ. Տէր լուր աղաւթից վերին»։ Թղ. 110բ1։ «Քարոզէ. Վասն բարեկարգ. Ի մոնոզոնն գիտ։ Եւ հայրն դնե զաջն եւ ասե զաղաւթս զայս. Ողջակեզ բանական, խունկ խորհրդական, պաշտաւն կամաւորական մատուցանեմք քեզ Տէր»։ Թղ. 112բ1։ «Յոտն կանգնի գճեալն ընդ աղաւթիւք, եւ ընդ ձեռամբ գլխաւորին։ Եւ զձեռս համբառնալով ի վեր, հառաչմամբ եւ արտասուաւք տալ վկա(յ)ութիւն զանձն խոստովանելով երիցս անգամ։ Ի սադրելոյ քահանային ասէ. Ահայ հրաժարեցի յաշխարհէ եւ յամենայն կենցաղավարութեան սորա. ապաւինիմք ի քեզ Քրիստոս»։ Թղ. 112բ2։ «Եւ զայս մեծ եւ զաստուածահաճոյ խոստովանութիւնս ասացեալ երիցըս անգամ որով հրաժարեաց յաստեացս։ Յետ այսորիկ այս կանոն (սքեմառութեան) կատարի»։ Թղ. 113ա1։ «Սաղմոս ողբաձայն. ԻԶ. նցուրդ. Լուր Տէր ձայնի իմոյ զի կարդացի։ Ընթ. Յես. մարգա. Այսպէս ասե Տէր. զգոյշ կացեք իրաւանց»։ - Թղ. 113ա2։ «Պաւղոսի (Պետրոսի) առաքելոյ ի կաթողիկեից թըղթո(յ). Սիրելիք խոնարհեցարուք ընդ հզաւր ձեռամբն Աստուծոյ. եւ բարձրացուսցե ի ժամանակի»։ - Թղ. 113բ2։ «Ալելուիա. Սղ. ԻԲ. Ընդեր խռով։ Աւետարան ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասե. Զայս խաւսեցա(յ) ընդ ձեզ զի ընդ իս խաղաղութիւն ունիցիք»։ - Թղ. 114ա2։ «Քարոզե սարկաւագն. Վասն խոստովանողական վկա(յ)ութեան եւ հաստատութեան հաւատոյ եղբաւր մերոյ որ ի Քրիստոս զՏէր աղա.»։ - Թղ. 114բ1։ «Եւ հայրն ասե զաղաւթս զայս. Տէր ղաւրութեանց Աստուած յաւիտենական»։ Թղ. 115բ1։ «Եւ ապա յարուցանե զառաջի անկեալն, զոր հանդերձ(եալ) է կնքել եւ իբրեւ վերստին երկրորդ կնքաւորութիւն. զի յայտնապես շնորհք սուրբ Հոգ(ւ)ոյն իջանէ ի վերայ նորընծա(յ)ին իբրեւ ի լուսաւսրութեան աւուրն։ Եւ դարձեալ յուշ առնե հայրն խրատելով այսպես»։ Թղ. 115բ2։ «Ահա որդեակ, դու քո կամաւորութեամբ եկիր յաստուածային կոչումնս յայս, եւ ի կատարել ժամ խոստմանս այսորիկ»։ Թղ. 118ա1։ «Եւ յետ այսորիկ ամենայն վարդապետութեանցս եւ հարցմանց եւ խրատուց, յարուցանեն զնա բառնալով զմոմեղենսն ի ձեռացն. եւ հանդերձին ամենայն յերեկորեայ յեկեղեց(ւ)ոջ գոլով յանդիման առաջի սրբոյ սեղանոյն. մաքուր յաղտոյ լուացեալ սրբիկ։ Եւ յառաջ բերեն զհանդերձսն։ Տեառնագրեն քահանայքն զմի մի ի նոցանէ, ոմն զայծսն, ոմն զգաւտին, ոմի զկնկուղն, ոմն զանաղափն, ոմն զհողաթափսըն, այսպես հաղորդելով աստուածային շընորհին»։ Թղ. 118ա2։ «Եւ ձայնիւ ասասցեն այսպես. Ջգենու եղբայրս մեր այս անուն ըցկերպարանս ձեւոյ սրբութեան զայծես հաւատոյ պատմուճան արդարութեան յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ»։ Թղ. 118բ1։ «Եւ ասեն. Գ. Տէր ողորմե։ Շուրջ պատե եղբայրս մեր այս անուն մաշկեղեն գաւտով ձեւոյս առ ի պատրաստութիւն քաջութեան յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ»։ - «Ասասցուք ամենեքեան վասն սորա, եւ ասեն. Գ Տէր ողորմեայ։ Ընդունի եղբայրս մեր այս անուն զկնկուղ ձեւոյս»։ - Թղ. 118բ2։ «Ասասցուք ամենիքեան։ Առնու եղբայրս մեր այս անուն ղանաղափ ձեւոյս։ Շուրջ զիւրեաւ արկանէ եղբայրս մեր այս անուն զնափորտ ձեւոյս ի սգեստ անապական յանուն»։ - Անդ։ «Ասասցուք ամենիքեան։ Զգենու եղբայրս մեր այս անուն զհողաթափ ձեւոյս ի փոյթ եւ ի պատրաստութիւն աւետարանին խաղաղութեան»։ - Թղ. 119ա1։ «Ասասցուք. Քարոզ(է) սարկաւագն. Վասն խոստովանողական վկա(յ)ութեան եւ հաստատութեան հաւ.»։ Թղ. 119ա2։ «Եւ հայրն ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած մշտնջենաւոր եւ անսկիզբն»։ - Թղ. 121բ1։ «Եւ յետ այսորիկ նաւակատիս ի վերա(յ) գլխաւորին կատարի. Սղ. ՁԴ. Երանի ե բնակողաց ի տուն Տեառն։ Ընթ. յԵրիմիա մարգարէ. Ողորմութիւնք Տեառն անսպառ են»։ - Թղ. 122բ2։ «Ի Տիմոթեի թղթոյն Պաւղոսի առ. Վասն որոյ յիշեցուցանեմք քեզ արծարծել զշնորհսն Աստուծոյ»։ - Թղ. 123ա2։ «Ալելու. Ասացի թե պահեցի զճանապարհ։ Աւետ. ըստ Ղուկա. Դարձան եւթանասունք եւ երկուքն խնդութեամբ»։ Թղ. 123բ1-124ա1։ «Քարոզէ. Վասն ուղղելոյ զգն։ Եւ հայրն ասե. Տէր Յիսուս Քրիստոս, հայեաց ի ստեղծուածս ձեռաց քոց»։ Թղ. 125ա2։ «Եւ այսր աստուածաւրհնութեանց եւ շնորհաց ամենայն կատարման փառս տան. եթէ կուսան լինի՝ հանեն ի բեմբն, եւ երկրպագեցուցանե առաջի սրբոյ սեղանոյն. եւ ողջունեն զնա համբուրիւ ամենիքեան որք կցորդ եղեն նորա յաւրհնութեան եւ կարգին։ Եւ աւրհնեալ յամենայն եղրարցն մնայ անդրեն յեկեղեց(ւ)ոջն որպես զնորոգ փեսա(յ) յաստուածային առագաստին, զարդարեալ աստուածա(յ)ին կրաւ շրիւանուրել, ուր ։ ոաա պնդութեամբ, պահաւք եւ աղաւթիւք, ճըգնութեամբ եւ ամբոխ ծնդրադրութեամբ զգլուխն ծածկեալ լի արտասուաւք եւ անԳենայն զաւրութեամբ իւրով ի մարտ ընդդեմ ամենաբոյծ շարժմանց, ի բաց իլել զստահրեշտակական վարել աստուածեղեն իմաստութեամբ, որպես եւ վայելուչ իսկ է Ասեւ զհողեղեն խորհուրդս յինքեան բերելով։ Այլ նշմարտիւ յերկինս գումատել բոլորել զանձն որպես առաջին սուրբ հարքն բնաւ իսկ եթէ գուցէ աշխարհ չգիտելով բնաւորեալ, միացմամբ եւ անդադար աւրհնութեամբ, անձկալի սրտիւ ակն ունել գալստեան Քրիստոսի յերկնից։ Սիրել զնոյն Տէր Աստուած մեր ամենայն զաւրութեամբ, սուրբ եւ անախումն բարութեան։ Կուսան հոգ(ւ)ով եւ կուսան մարմնով, զի Տէրն զայս երիս պահանջե յամենայն մարդոյ հաւատացելոյ. ըզ լ.է բրւուրդս «ըխեալ միշտ ի խորհուրդս բարիս. զբաղմամբ հանոյիցն Աստուծոյ արդարութեամբ և ուղ- յանձնէ առ Աստուած եւ առ մարդիկ» ղութեամբ։ Եւ այսու ամենա(յ)նիւ վայելհութեամբ լիցի անտրտունջ յամենայնի։ Եւ համբերեալ խոնարհութեամբ, որպես ասաց Տէր հաստատուն կալ ի բան նորա։ իսկ վասն հանդերձի, որպես աւանդեցին մեզ եգիպտական սուրբ հարքն հոգեկրաց, խոշորահանդերձ, գծուծ, անարգ, խոնարհ, զի նոքա մեծքն ասրղնաթոռոպ պարեգաւտիւք անցուցին զնշտեհական վայրալուծութիւնս, եւ խարազնաւոր կրաւնիւք մերկ եւ բոկ։ Եւ ամենայն կարաւտիւք որպես սուրբ առաքեալքն եւ մարգարեքն լեշկամաշկովք, քաղցով եւ ծարաւով եւ ընդովք եւ բանճարահաշակ կերակրովք։ Եւ սոքա քնօաստա ւոր շաւիւղսն հետեւեցին ամենայն առաքինութեամբ։ Վասն այսորիկ պարտ ե ագանել այծես. կամ այլ ինչ խարազնասգեստ նեղաստորոտ, զի մի պետս ինչ շաւշափեսցի եւ մեծաքայլեսցե։ Եւ թե կարասցե ժուժկալել խոշորութեան վարուցն, թեզանատ լիցի եւ ուի նոյն։ Գաւտի մաշկեղեն ընդ մեջ, որ նշանակե զարիական պատրաստեալ ի պատերազմ ընդդեմ թշնամ(ւ)ոյն։ Այնոքի(ւ)կ պնդեալ եւ դնել կնկուղ առանց խաւոյ որ նշանակի։ է նահատակութեան՝ որպես զաւրականացն կոչեն, այսինքն գագաթնադաշն. եւ առանց խաւոյ որ նշանակէ զԱստուծոյ պատուիրագով։ Եւ արկանեն բանկոն չորեքկուսի, խըրացիւք պնդեալ զլանջսն, որ նշանակե զչորեքժամանակեան տարժանմունս եւ զգձութիւնս։ Արդ պարտ ե մեզ ամենայն նգնական փութով ոչ խնդրել կամս եւ ստանալ փափուկ ինչ հանդերձ բարակս եւ ողորկս եւ այծենիս կրկնավերտ սախմանալի նա խորհըրդով որ թշնամութիւն ե առ Աստուած եականս աւելիս, զը պհնումն հահգերձից իխանաց է, աղաբանոսաց, վարդապետաց եւ կրկնոցաց քաղաքացեաց։ Իսկ կրաւնաւոկայելու, պտտա ։ ա։հ. թեամբ, անբամբաս յաշխարհէ եւ անխիղն Թղ. 126բ2։ «Իսկ կանա(ն)ց պարտ ե սքեմ սարկաւագուհիքն արասցեն, սեւ փակեղամբ ծածկե(ս)ցեն զճակատն մինչեւ յաւնսն։ Իսկ եթէ յարուաց ոք իցէ ի կղերիկոսաց, յառաց ընդ ձեռամբ անկելոց, այսինքն երեց, կամ սարկաւագ, այս կարգ մի՛ կատարեսցի ի վերայ նորա. բայց միայն զձեւն եւ զվարսն յանձն առցե։ Եւ յետ փառս տալոյն մտանեն ի ժամ ճաշոյ, եւ մարմնոյ եւ արեան Տեառն հաղորդե(ս)ցի։ Եւ Ը աւր յեկեղեց(ւ)ոջն կաց(ց)է, սաղմոսելով ի տուէ եւ ի գիշերի։ Եւ հաւրն չե պարտ մեկնել ի նմանէ, այ խրատելով զնա եւ քաջալերել աստուածա(յ)ին պատուիրանացն եւ ամէնայն աւր աւետարան կարդալ։ Եւ յետ Ը աւուրն, հայրն զկնկուղն վերացուցանէ, եւ զգաւտին լուծանէ, եւ բնակեցու(ս)ցե զնա ընդ արդիւնաւոր կրաւնաւորի, եւ ընդ հոգեւոր ճգնաւորի, յանձն առնելով շնորհաց սուրբ Հոգ(ւ)ոյն, մանն ի Քրիստոս Յիսուս ի Տէր մեր որում փառք յաւ.»։ - Վերջ Թղ. 127ա2։ Յոյմ գեղեցիկ, խորհրդալից եւ միանգամայն սրտաշարժ կանոնս, - որ յաջորդներէն յապաւումներով եւ յաւելուածներով փոփոխուած է, - եգիպտական Հարց դանձարանէն պահուած հնագոյն եւ թանկագին յիշատակարան մ'է, ինչպէս ցոյց կու տան նտեւ մէջի օտարոտի բառերն եւ լեզուն իսկ. եւ ահա քէր Յառ ճառով եւս ամէն տեսակէտով ուշադրութեան արժանի։ - 26. Թղ. 127ա2։ ԻԶ. «Կանոն հայր առնել. Ժողովին ուխտն եւ առաջի կացուցանեն զոր ընդրեալն են։ Եւ ասեն սաղմոս ի թիւ ԻԴ. Առ քեզ Տէր համբարձի։ ՃԻԴ. Որ յուսա(յ) ի Տէր որպես ի լեառն Սիովն։ ՃԼ. Տէր ոչ բարձրացաւ սիրտ իմ։ Քարոզե. Վասն ընդունելոյ զխնդրուածս մեր ամենեցուն եւ առաքելոյ զշնորհս ողորմութեան ի մեզ։ Աղաչե(ս)ցուք հաւատով եւ միաբանութեամբ ղփրկիչն մեր Քրիստոս, զի որպես ետ յոյս և համբերութիւն ծառայից իւրոց եւ ասաց եթէ Խնդրեցեք եւ տացի ձեզ, հայցեցեք եւ դտջիք, բախեցեք և բաց(ց)ի ձեզ. շնորհե(ս)ցե մեզ մարդասիրութեամբ իւրով զհաճոյսն իւր եւ զաւգուտն մեր, զամենայն պետս բարեաց եւ զամենայն բաւականութիւն ընգալեալ, գոհանալով փառաւորեսցուք զպարդեւատուն բարեաց կենաց եւ փրկութեան մերոյ, զընդունող աղաւթից եւ զկատարիչ խնդրուածաց մերոց ճշմարիտն Աստուած Յիսուս Քրիստոս Տէր մեր կեցոյ եւ ողոսմեա։ Լ Տէր ողորմեա»։ - Թղ. 127բ1։ «Հայրն ասէ զաղաւթս զայս. Անգեալ եմք առաջի քո բարերար եւ բազումողորմ Աստուած»։ - Թղ. 128բ1։ «Ի յԵբր. թղթոյն Պաւղոսի առաքելռ. Ունգնդիր լերուք առաջնորդաց ձերոց եւ հպատակ կացեք նոցա»։ Թղ. 128բ2։ «Ալելու ԺԴ. Տէր ով կաց(ց)է ի խորանի քում։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Ես եմ հովիւ քաջ. հովիւ քաջ զանձն իւր դնե ի վերայ ոչխարաց»։ 129ա2։ «Քարոզե սարկաւագն. վասն գտանելոյ։ Եւ գլխաւորն ասէ զաղաւթս. թագաւոր խաղաղութեան եւ փրկիչ անձանց մեԹղ. 130ա2։ Խրատ. «Եւ ասեն կցուրդ ըստ խորհրդեանն։ Եւ նստուցանեն յաթոռն, եւ խաչն եւ Աւետարան եւ բարսիւղն ի գիրկսըն։ Եւ ուխտն ողջունեն ի փառս ԱստուԱնդ։ «Բարողի հայրապետի բան խրատու ասացեալ. Արդ յառաջ ընտրեալ միոյն խափանեսցին ամենայն կողմնաւոր կամք առ յառաջ ունողսն»։ Թղ. 132ա2։ երատ. «Ապա մտանեն ի ժամ ճաշոյ եւ պատարագ հայրն մատուցանէ եւ ուխտն հաղորդին ըստ արժանեացն ի փառս Աստուծոյ», - 27. Թղ. 132ա2։ ԻԷ. (Կանոն) «Աղաւթք ի վերայ տնտեսի. Աստուած կենդանի եւ ամենայն կենդանեաց կերակրիչ որ տաս կերակուր ամենայն մսեղեաց» - Վերջ Թղ. 132բ1։ - 28. Թղ. 132բ2։ ԻԸ. «Կանոն յորժամ կրաւնաւոր վախճանի (ստ. լուս. վր. «Կրաւնաւորաթաղ»)։ Խրատագիր. «Այսպես յղարկեն ի հանգիս(տ)ն։ Զսպեն զնոյն տիպն, բոլորով (որն) սքեմովն եւ այծէովքն, բանկոնովն կնկղովն, կոշկովն։ Եւ սաղմոսեն. Երանեալ են ամբիծք. Աւրհնութիւն՝ Ես ասացի։ Քարոզ. Վասն ի վերուստ։ Խ. Տէր ողորմեայ»։ Անդ։ «Եւ ասեն զաղաւթս զայս. Բարերար Աստուած եւ ամենայն բարեաց առաջնորդ»։ - Թղ. 133բ2։ «Ապա ասի Սղ. ողբաձայն. ՃԻԲ. Կց. Աղաղակեցի առ քեզ Տէր։ Ի կորնթ. թղթոյն Պաւղոսի Առաքելոյ ը Զի թեպետ եւ արտաքին մարդս մեր ապականի, այլ ներքին մարդն մեր նորոգի»։ Թղ. 134բ2։ «Քարոզէ. Վասն ուղղելոյ զգընացս մեր ի ճ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Փառաւորեմք զանճառ բարերարութիւն քո Որդի Աստուծոյ»։ - Թղ. 135ա2։ «Եւ ապա տանին ի հանգիստ, սաղմոսելով զվերին Կանոնն։ Աւրհնութիւն՝ ի նեղութեան։ Քարոզ. վասն գտանելոյ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս Ամենազաւր Տէր որ իշխանդ ես կենաց եւ մահու»։ - Թղ. 136ա2։ «Ապա ասի Սղ. ողբաձայն. Կց. ՃԺԴ Դարձն (անձն) իմ ի հանգիստ։ Ի Թեսաղ. թղթոյն Պաւղոսի առաք Եղբարք դուք ինքնին դիտեք զմուտն մեր առ ձեզ»։ - Թղ. 137ա1։ «Ալելուիա. Հաւատացի զոր եւ խաւսեցա։ Աւետ. ըստ Յոհ. Տէր Յիսուս ասէ. Փոքր մի ժամանակ ընդ ձեզ եմ»։ - Թղ. 137բ1։ «Քարոզէ. Վասն հրաժարելոյ անձանց եւ ննջեցելոց ի Քրիստու ղՏէր աղ։ Խ Տէր ողոր»։ - Թղ. 137բ2։ «Ե։ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած հոուքք եւ ստեղծ։ Գիտ յԱշխարհաթաղին կարգի եւ կարդա։ Եւ քարոզէ. Վասն գտանելոյ. եւ Փառք ի բարձունս։ Աղաւթք. Տէր մեր եւ փրկիչ Յիսուս Քրիստոս»։ - Թղ. 138ա1։ «Եւ փառս տան. եւ այգալացն հասարակացն - 29. Թղ. 198ա1։ ԻԹ. «Կանոն չուր աւրենելոյ յաւուր Յայտնութեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի։ Առնու քահանայն ըզխաչն եւ զԱւետարանն եւ կց(ո)րդիւ, երթան ի շուրն՝ հանդերձ ուխտիւն։ Եւ այս կանոն կատարի։ Սղ. ԻԸ. Կց. Ձայն Տեառն ի վերա(յ) ջրոց։ Ընթ. Ա. Ի չորրորդ թագ. Եւ ասեն արք քաղաքին ցԵղիսէէ. Ահաւասիկ բնակութիւն քաղաքիս բարի է»։ - Թղ. 138ա2։ «Ընթ. Յես. մարգ. Այսպես ասե Տէր. Եւ առէք ջուր ուրախութեան յաղբեւրացն փրկութեան»։ - Թղ. 138բ1։ «Ընթ. Յեզեկ. մարգ. Եւ եհան զիս ընդ ճանապարհ դրանն հիսիւսոյ»։ - Թղ. 139բ1։ «Ի Կորնթ. թղթոյն Պաւղոսի առաք. Ոչ կամիմ եղբարք եթէ տգետք իցեք»։ - «Ալելու ՂԲ. Տէր թագաւորեաց վայելչ։ Աւետ. ըստ Մապարհ դրանն հիւսիսոյ»։ - Թղ. 139բ1։ «Ի թեոսի. Յայնժամ գա(յ) Յիսուս ի Գաղիղիէ(է) ի Յորդանան առ Յովհաննես մկրտել ի նմանէ»։ - Թղ. 140ա1։ «Քարոզե սարկաւագն. Վասն ի վերուստ խաղաղութեան եւ փրկութեան զՏէր աղա»։ - Թղ. 140ա2։ Աւրհնութիւն ջրոյ զոր ասացեալ ե Բարողի հայրապետի Կեսարու Կապուդկաց(ւ)ոց. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած ամենակալ յամենայնի»։ - Թղ. 148ա1։ «Եւ ապա տեառնագրէ խաչիւն եւ միռոնաւն ասելով. Աւրհն(ե)սցի աւծցի եւ սրբեսցի ջուրսբս աանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սըր = 30. Թղ. 148ա1։ Լ. «Կանոն խորերդածութեան սուրբ իւղոյն (ստ. լուս. վրայ. ՀՄիւռոն աւրհնել») զոր միռոն կոչեն»։ Մորագրիս անմիջապէս կը յաջորդէ (Թղ. 148ա2) հետեւեալ ծանօթագրութիւնը. «Բայց մեք ոչ իշխեմք գրել զի մի՛ անհնազանդ գտանիցիմք սուրբ Լուսաւոբչի աթոռոյն եւ մեծի հայրապետին մերոյ»։ -31. Անդ։ ԼԱ. «Կանոն ապաշխարող առնելոյ։ Առնու քահանայն զեկեալն յապաշխարութիւն. եւ տարցե ի դուռն եկեղեց(ւ)ոյն եւ կացուցանե հանդեպ դռանն ընդ աջմէ։ Եւ ասէ Սղ. ի թիւ ԽԱ. Որպես փափաքի եղջերու։ ՃԻԱ. Ուրախ եղե ես որք ասեին ցիս։ ՃԻԲ. Առ քեզ Տէր համբարձի զաչս իմ։ ՃԻԵ. Խոստովան եղեց քեզ Տէր քըտրե ԻԳ. Առ քեզ Տէր համբարձի զանձն(իմ։ կեՏէր մի սրտմտութեամբ քո։ ԼԱ. Երանի ում թողութիւն եղեւ։ Եւ ապա ասէ Սղ. ողրաձայն. Ողորմեա ինձ Աստուած։ Եւ քարոզե. Եկեալքս ամենիքեան յապաշխարութիւն»։ Թղ. 148բ1։ «Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած բարերար եւ ողորմութեանց պարգեւիչ»։ - Թղ. 149ա1։ «Ընթ. Յես. մարգ. րոյն ի վերայ նորին եղիցի»։ - Թղ. 149բ2։ «Ընթ. Յեզեկ. մարգ. Արդարութիւն ացքարոյն ի վերայ նորին եղիցի»։ - Թղ. 147բ2։ «Ի յԵբր. թղթոյն Պաւղոսի առ. Եղբարք այսուհետեւ զաւրացարուք Տերամբ եւ կարողութեամբ» - Թղ. 150ա2։ «Ալել(ու)իա. Ի խորոց կարդացի առ քեզ։ Աւետ. ըստ Ղուկա ՃՂ. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Առն միոջ էին երկու որդի։ Եւ քարոզէ. Եկեալքս ի խոստովանութիւն ապաշ։ ԼԵ Տէր ողորմեա։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. ժաաաատք եւ կանայք և որք սերմանեսցիք յանդ(ա)ստանս սրտից ձերոց զսերմ հոգեւոր»։ Թղ. 152ա1։ Խրատ. «Եւ ապա դարձուցանէ յարեւմուտս եւ հրաժարեցուցանէ։ Եւ ապա դարձուցանէ յարեւելս եւ տա(յ) հաւատալ զերիս անձնաւորութիւնն։ Եւ ասէ ըզՀաւատամն ի բուն։ Եւ ասէ Սղ. ողբաձայն. Կց. Բացեք ինձ քոքաւնս արդարութեան եւ մտից։ Եւ մտանե յեկեղեցին։ Ընթ. Յես. մարգ. Եւ արդ այսպես ասէ Տէր դարձարուք առ իս ամենայն սցտեւք ձերովք»։ - Թղ. 152բ1։ «Պետրոսի Առաք. ի Կաթողիկէից թղ. Ի բաց թաւթափել այսուհետեւ զամենայն չարութիւն»։ - Թղ. 153ա1։ «Ընթ. Յես մարգ. Ենդրեսցէք զՏէր»։ - Թղ. 153բ2։ «Կողոս. թղթոյն Պաւղոսի առաք. Զգեցարուք այսուհետեւ իբրեւ զընդրեալք Աստուծոյ սուոսք եւ սիրեցեալք»։ ց Թղ 154ա1։ «Աղեղուիա. Դարձոյց զիս Տէր ի մեղաց իմոց զ։ Աւետ. ըստ Ղուկա. Եւ էին մերձ առ նա ամենայն մաքսաւքոք եւ մեղաւորք»։ - Թղ. 154բ2։ «Եւ քարոզէ. Աստուած խաւսեցաւ բերանով իւրով։ Եւ ասէ զնորին Աղաւթքն. Աստուած բարձրեալ։ Եւ ագուցանէ փիլոն կարգ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աւրհնութեամբ բարեբանե(ս)ցուք զամենակալն Աստուած»։ Թղ. 155ա1։ Խրատ. «Եւ ապա երկրպագեցուցանէ որպես նորակնիք. նոր սգեցուցանելով անուն. Այս անուն եկեալ ի մկըրտութենէ յերկրպագութիւն. երկրպագութիւն մատուցանէ Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ։ Զի զառաջին հաւատն այլո(յ լեզուով խոստովանեցաւ ի տղա(յ)ութեան հասակին, իսկ այժմ իւրով լեզուով։ Ե։ հրամա(յ)է ի ծունկս իջանել։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած բարձրեալ, գովեալ եւ փառաւորեալ»։ - Թղ. 157բ1։ «Եւ ապա հրամա(յ)է երթալ մերձ առ աշտիճանն ընդդեմ սրբոյ սեղանոյն, ընդդեմ երիս անձնաւորութեանն, ի բարեաւք խոստովանութեանն արասցե թողութիւն. Աստուած զաւրութեանց եւ Տէր ողորմութեանց հայեաց ի ծառայս քո որ կայ առաջի աստուածութեանդ քո եւ առաջի սրբոյ սեղանոյ քը։ Այլ ես ծառայս քո, ըստ անսուտ հրամանի քո համարձակիմ առ ի թողութիւն մեղաց զի դու ես Տէր թողութեան մեղաց սորա եւ մեր ամենեցուն, եւ չիք այլ Աստուած բայց միայն ի քեն։ Այլ զոր ինչ մեղուցեալ ե սորա յանցանաւք աշխարհիս այսորիկ բանիւ կամ գործովք կամ մտածութեամբ, գիտութեամբ եւ անգիտութեամբ կամ ի մոռացմանէ, եւ յամենայն բոլորովիմբ ի բնութենէ, ըստ հրամանի Տեառն թողեալ եմ յերկրի եւ Աստուած ի յերկինս թողեալ զմեղս սորա եւ զմեր ամենեցուն» եւն։ Թղ. 158բ1։ Խրատ. «Եւ ապա կարգաւորէ որպես եւ կամի եւ ուսուցանէ որպես եւ արժանն է։ Եւ խրատէ որպես զաշակերտ զի մի՛ ի նոյնն դարձցի, եւ այլ ոչ գտանէ ըզբժշկութիւն։ Եւ այս է դեղ ապաշխարութեան։ Պարտ է ապաշխարողին սրտաբեկ լինել մինչեւ յաւրն մահու իւրոյ, եւ ընդ մեղացն՝ ընդդեմ դնել զարդարութիւն, ոխակալութեանն՝ զսեր, ստոյն՝ զճշմարտութիւնն, անժուժկալութեանն՝ զժուժկալութիւն, քնոյն՝ զարթնութիւն, որովայնամոլութեան՝ զպարկեշտութիւնն, զոտսն կրթել յեկեղեցին ընթանալով, զաչսն յարտասուս, արագ աղաչել զԱստուած, զլսելիսն՝ յունգնադրութիւն պատուիրանացն Աստուծոյ հանապազ։ Եւ այս կարգ է որ խառնէ ի գունդըս հրշտակաց բարերարին Աստուծոյ մերոյ որում վա(յ)ելէ փառք իշխանութիւն եւ պատիւ այժմ եւ միշտ»։ 32. Թղ. 159ա1։ ԼԲ. «Կանոն մեծի Հինգշաբաթին զապաշխարողսն արձակելոյ։ Ժողովեալ քահանայն զապաշխարողսն ի դուռն եկեղեցոյն. Եւ ասեն Սղ. Զ։ ԻԳ Առ քեզ Տէր համբարձի։ ԻԷ Առ քեզ Տէր կարդացի։ Լ Ի քեզ Տէր յուսացայ։ ԼԶ Մի նախանձիր ընդ չարս։ ԼԷ Տէր մի՛ սրտմտութեամբ։ Խ Երանի որ խորհի։ Աւրհնութիւն՝ Ի նեղութեան. եւ Տէր ամենակալ շարականաւ։ Եւ քարոզէ. Վասն խոստովանողաց։ Աղաւթք. Տէր Աստուած փրկութեան մերո(յ)։ Ապա ասի Սղ. ողբաձայն. Կց. Ծ. Ցաւղեա յիս մշտկաւ։ Ընթ. Յես. մարգ. Եւ կատարեսցին աւուրք զգոյ քո»։ - Թղ. 159ա2։ «Ընթ. Յեզ. մարգ. Այսպես ասե ադովնա Տէր. Եւ առից զձեզ ի հեթանոսաց»։ - Թղ. 159բ2։ «Ի յԵբր. թղթոյն Պաւղոսի առաք. Ունիմք այսուհետեւ եղբարք համարձակութիւն»։ - Թղ. 160բ1։ «Ալելուիա ԽԱ. Որպես փափաքէ եղջեր։ Աւետ. ըստ Ղուկա. ԶՏէր մեր Յիսուս աղաչեր ոմն ի փարիսեց(ւ)ոյցն զի կերիցէ ճաշ ընդ նմա»։ - Թղ. 161ա2։ «Աղաւթք ի վերայ ապաշխարողաց. Տէր Աստուած հայր ամենակալ, արարիչ երկնի եւ երկրի»։ Թղ. 167ա2։ «Եւ ապա առեալ քահանայն զապաշխարողսն մտանէ յեկեղեցին ասելով զսաղմոսն ՃժԷ. Խոստովան եղերուք Տեառն ղի բարի է. մինչեւ ցայնվայրն՝ Բացեք ինձ զդրունս արդարութեան։ Եւ բացեալ զդուռն մտանե յեկեղեցին։ Եւ քարոզէ. Խնդրեսցուք հաւատով եւ մի։ Ճ Տէր ողորմեա։ Եւ դնե զԱւետարանն առաջի բեմբին, եւ համբուրեն զաջ գլխաւորին եւ զմիմեանս։ Եւ տացեն զչորեքդրամեանն որպես եւ հրամայեաց Մովսես Ղեւտաց(ւ)ոցն։ Աւրհնութիւն զոր աւրհնէ քահանայն զժողովուրդն ըստ խորհրրդե(ա)ն. Աւրհնեալ ամենաբաւ մարդասիրութիւնն Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ ոց արժանաւորեաց զմեզ խաղաղութեամբ հասանել ի փառաւորութիւն մեծապատիւ եւ խորհրդական մեծի աւուրս»։ 33. Թղ. 169ա1։ ԼԳ. (Կանոն) «Նորին աւուր երեկո(յ)ին. Ոտնլուային այս Կանոն կատարի. Սղ. ԻԸ Կց. Ձայն Տեառն ի վերայ ջրոց։ Յոհաննու առաքելոյ ի Կաթողիկէից թղթոյն. Սիրելիք սիրեսցուք զմիմեանս»։ Թղ. 169բ2։ «Ալելու. ԻԲ. Տէր հով(ու)եցէ զիս։ Աւետ. ըստ Յոհ. Յառաջագոյն քան զտաւն զատկին գիտաց Յիսուս»։ - Թղ. 170բ1։ «Աղաւթք զկնի. Տէր Աստուած մեր որ ըստ բազում սքանչելագործութեանց քոց»։ - 34. Թղ. 171ա1։ ԼԴ. (Կանոն) «Քարոզ պատուիրանի (ստ. լուս. վը. Բեմբասաց զոր քահանայն զեկուցանէ ժողովրդեանն նախ քան զսկիզբն խորհրդոյն։ Առեալ ըզսուրբ Աւետարանն ի գիրկսն եւ կարկառեա, զձեռս իւր ասէ. Լուարուք ինձ որդեակք իմ եւ զերկիւղ Տեառն ուսուցանեմ ձեզ, աննախանձաբար իբրեւ հարազատ որդ(ւ)ոց։ քանզի հարկ ի վերա(յ) կա(յ). եւ վայ ինձ եթե ոչ աւետարանեմ»։ - Վերջ Թղ. 175ա1։ «Եւ որ անարժանութեամբ հաղորդեսցի կրկնակի ի խաչ հանէ զՈրդին Աստուծոյ, եւ որ լրբենի երեսաւք անարժան հաղորդի մասն եւ բաժին ընդ Յուդա(յ)ի մատնչի եւ ընդ խաչահանուացն եղիցի։ Զաւգուտն ձեր դուք տեսեք»։ Ուշագրաւ է բեմբասացութիւնս Ոսկեր. Մեկ. Եփ. Գ. ճառին, Յոհան Մանդակունւոյ ԻԲ. ճառին, Շահապիվանի ժող. ԺԵ. Կանոնին եւ Եւագրի (էջ 137 եւն) հետ ունեցած սերտ աղերսներով։ -35. Թղ. 175ա1։ ԼԵ. «Կանոն խունդ աւրհնելոյ։ Ի վեր ունելով քահանայն ասէ զաղաւթս. Ամենակալ Տէր որ ընկալար ըզխունկն ի ձեռացն Ահարոնի և որդ(ւ)ոց նորա»։ - Վերջ Թղ. 175բ1։ «Առնուլ շահ աստուածութեանն քո շնորհաւք եւ մարդասիրութեամբ Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի որում վայելէ փառք իշխանութիւն և պատիւ այժմ եւ միշտ»։ 36. Թղ. 175բ1։ ԼԶ. «Կանոն զարմտիս սերմանեաց զշիւղջ եւ զհնծան աւրհնելոյ։ Սղ. ԿԴ. Կց. Հովիտք բազում արասցեն ցորեան աղա։ Ընթ. Յառակաց. Պատուեայ ըղՏէր ի քոց արդար վաստակոց»։ - «Ընթ. Յովել. մարգ. Քաջալերեաց երկիր խնդա եւ ուրախ լեր»։ - Թղ. 176ա1։ «Ի Կորնթ. թրղթոյն Պաւղոսի առաքելոյը. Այլ այն որ պարգեւէ սերմ սերմանողի եւ հաց ի կերակուր»։ - Թղ. 176ա2։ «Ալելու Գ. Ի կարդալ իմում։ Աւետ. ըստ Մարկոսի. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Այսպես է արքայութիւն Աստուծոյ. որպես այր մի որ արկանէ սերմանիս յերկիր»։ - Թղ. 170բ1։ «Քարոզէ. Լուիցէ Տէր (զ)ձայն խնդրուածաց մերոց, ընգալցի զաղաչանս մեր ամենեցուն զՏէր։ Գ Տէր ողորմեա։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած ամէնակալ վասն ամենայն սքանչելի բարերարութեանց քոց»։ - Վերջ Թղ. 178ա1։ 37. Թղ. 178ա2։ «Աղաւթք ի վերայ երաշտութեան անձրեւ լինի։ Տէր Աստուած մեր որ յաղագս առ քեզ նախանձուն լուար Եղիայի մարգարէին, ըստ ժամանակի երկրի անձրեւակուլ անձրեւախափան լինել հրամայեցեր»։ - Վերջ Թղ. 178բ1. «Եւ քեղ փառս մատուցանեմք Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եզ Հոդ(ւ)ոյդ սրբոյ այժմ եւ մ»։ 38. Թղ. 178բ1։ ԼԸ. «Կանոն խաչալրւա(յ) առնելոյ։ Ասեն Սղ. Գ Նշանեցաւ առ մեզ լոյս։ Ընթ. ի չորրորդ թագաւորութենեն. Եւ ասեն արք քաղաքին ցԵղիսէէ. Ահաւադիկ բնակութիւն քաղաքիս բարի է»։ Թղ. 178բ2։ «Ի Գաղատ. թղթոյն Պաւղոսի առ. Այլ ինձ քաւ լիցի պարծել բայց միայն ի խաչ Տեառն մերոյ»։ - Թղ. 179ա1։ «Ալելու Աստուած ողորմեայ մեզ եւ աւրհնեա զմ. Աւետ ըստ. Յոհաննու. Ի վերջնում աւուր մեծի տաւնին կայր Յիսուս»։ - Թղ. 179ա2։ «Քարոզէ. Աղաչեցուք զմարդասերն Աստըւած, որ ետ յոյս եւ ապաւեն ծառա(յ)ից իւրոց զյաղթող սուրբ զխաչն, որ է զեն անպարտելի ընդդեմ ներգործութեանց սատանա(յ)ի, զի յամենայն ինչ յոր եւ մերձեսցե զջուրս եւ զամենայն արարածս. եւ բժշկութիւն եւ ողորմութիւն շնորհեսցէ սովաւ ամենակալ Տէր Աստուած մեր կեցո եւ ող։ Լ Տէր ողորմեայ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած արարիչ ամենայն արարածոց՝ որ ղամենայն յանգոյութենէ ի գոյութիւն ածեալ»։ - Թղ. 180բ1։ «Եւ ապա զխաչն անցուցեալ զջուրն երիցս ասելով. Աւրհնե(ս)ցի եւ սրբեսցի ջուրս այս յանուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ»։ 39. Թղ. 180բ1։ ԼԹ. «Աղաւթք որ պիւղծ ինչ կերեալ է. Տէր Աստուած մեր, որ ի սուրբս ես հանդուցեալ եւ գովեալ յԻսրայելէ, խոնարհեցոյ եւ այժմ դունգն քո եւ լուր 40. Թղ. 181ա1։ Խ. (Կանոն) «Որ ի կերակուրս միայն պղծի. Տէր Աստուած մեր որ գլխաւորի առաքելոյն Պետրոսի, ի ձեռն տեսլեանն»։ - Վերջ Թղ. 181ա2։ «Քանղի աւրհնի եւ փառաւորի ամենապատիւ եւ մեծ անուն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սըրբոյ այժմ ե»։ -41. Թղ. 181ա2. ԽԱ. «Աղաւթք ի վերայ երդմնասխալաց. Աստուած որ զմարդոյ բընութիւնս փոփոխական եւ տկար գիտես, եւ զառ ի մտածութենէ մերմէ խորհուրդս Տըշմարտապես հանաչես»։ - Վերջ Թղ. 181բ1։ «Քանզի աւրհնեալ է անուն քո եւ փառաւորեալ թագաւորութիւն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյդ սրբոյ այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս ա»։ 42. Թղ. 181բ1։ ԽԲ. «Կանոն ձեռնադրու թիւն Աւ(ն)ագանոսաց որ լինին գրակարդացք։ Սղ. ՃԺ(Ը). Երանեալ են ամբիծք։ Եւ քահանայն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած հաստատիչ եւ արարիչ բոլորից եղելոցս, ստեղծիչ ազգի մարդան, որ փառաւորեալդ ես յամենասուրբ զուարթնոց»։ 43. Թղ. 182ա1։ ԽԳ. «Կանոն ձեռնադրութեան կես սարկաւագաց. ՍՂ. ՃԺԱ. Ուրաի եղե ես ըքք ասեին ցիս ի տուն։ Քարոզէ Ենդրեցուք՝ հաւատով եւ մ։ Եղիսկոպոսն դնե զաջն եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած ամենայնի եւ Տէր քաւքաք եւ կարգաւորիչ եղելոց, ընդունող փառատրութեան»։ 44. Թղ. 182ա2։ ԽԴ. «Կանոն ձեռնադրութեան սարկաւագաց։ Սղ. ԺԴ. Տէր ով կաց(ց)է ի խորանի։ Եպիսկոպոսն տեառնագրէ զգլուխն, եւ սափրեն՝ որչափ ձեռն եպիսկոպոսին հասանէ։ Դարձեալ ասեն սաղմոս ԻԴ. Առ քեզ Տէր համբարձի։ Եւ սարկաւագն կոչէ ի վերայ բեմին երիցս անգամ. Դարձուցեալ յարեւմուտս. կոչեն զայս անուն ի դպրութենէ ի սարկաւագութիւն Տեառն ի ծառայութիւն, ըցքռլ եկեղեց(ւ)ոյ ի սպասաւորութիւն ըստ վկայութեան անձին իւրում եւ ժողովրդեանս։ Արժանի է։ Եւ ապա ի ծունկս լինի ի վերայ ահեկին. եւ դնեն սարկաւագունքն զձեռսն ի վերայ ձեռաց նորա. Եպիսկոպոսն դնէ զաջն ի վերայ գլխոյն եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուածային եւ երկնաւոր շնորհն որ միշտ եւ հանապազ լնու զպետս սրբոյ սպասաւորութեան կաթողիկե եկեղեց(ւ)ոյս, կոչեն զայս անուն ի դպրութենե ի սարկաւադութիւն, Տեառն ի ծառայութիւն, եւ սրբոյ եկեղեց(ւ)ոյ ի սպասաւորութիւն ըստ վկայութեան անձին իւրում եւ ամենայն ժողովրդեանս։ Ես դնեմ ձեռն ի վերայ. աղաւթս արարէք ամենիքեան զի արժանի լիցի զաստիճան սարկաւագութեան անարատ պաշտել առաջի Աստուծոյ, և սրբոյ սեղանոյս զամենայն աւուրս կենաց իւրոց»։ Թղ. 183բ2։ «Քարոզէ սարկաւագն. Միաբան ամենիքեան աղաչեսցուք հաւատով զմարդասերն Աստուած յաղադս երանելի եպիսկոպոսիս մերոյ այս անուան, որպես զի շնորհեսցե զսա եկեղեց(ւ)ոյ իւրում քացում ժամանակս ուղիւղ վարդապետութեամբ եւ առաքինի գործովք հով(ու)ել իմաստութեամբ զժողովուրդ Տեառն, արժանաւոր ձեռնադրութիւնս առնելով ի պետս սրբոյ սեղանոյս կեցցե անխիղճ մտաւ եւ անարատ վարիւք կալ առաջի Տեառն զամենայն աւուրս կենաց իւրոց։ Ենդրեսցուք յաղագս այս անուան սարկաւագութեան զի սրբութեամբ եւ անբամբաս աջողեսցի ի գործս սպասաւորութեան սրբոյ սեղանոյս. առ այս եւ վիճակ ժառանգութեան ընկալցի ըն դ ամենայն սուրբս յարքայութեանդ երկնից։ Եւ եւս յաղադս երանելի եպիսկոպոսիս մերոյ այս անուան հաւատոց կենաց եւ փրկութիւն մերոյ ամենեցունց ի Տեառնէ խնդրեսցուք. Կեցոյ եւ ողորմ։ Գ Տէր ողորմեայ։ Եպիսկոպոսն ասե զաղաւթս զայս. Ընկալ Տէր զաղաչանս մեր զամենեցուն եւ զծառայս քո զոր ընդրեցեր եւ կոչեցեր ի սպասաւորութիւն սրբոյ եկեղեց(ւ)ոյ քո»։ - Վերջ Թղ. 184ա2, 45. Թղ. 184ա2։ ԽԵ. «Կանոն Չեռնադրութիւն քահանայութեան։ Սաղմոս ՃԼԱ. Յիշեայ Տէր զԴաւիթ։ Եւ կոչէ քահանայն ի վերայ բեմին, դարձուցեալ յարեւմուտս որպես սարկաւագն. բայց միայն զանուն փոփոխեն՝ թէ ի սարկաւագութենէ ի քահանա(յ)ութիւն։ Ապա լինի ի ծունգս առաջի սրբոյ սեղանոյն. եւ դնեն քահանայքն զձեռս ի վերայ ձեռաց նորա, Եպիսկոպոսն դնէ զաջն ի վերայ եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուածային եւ երկնաւոր շնորհք. որ միշտ լնուս ըզպետս սպասաւորութեան սրբոյ առաքելական եկեղեց(ւ)ոյ, կոչեն զայս անուն ի սարկաւագութէնէ ի քահանայութիւն, ըստ վըկա(յ)ութեան անձին իւրոյ եւ ամենայն ժողովրդեան։ Ես դնեմ ձեռս ի վերայ, աղաւթս արարէք ամենիքեան, զի արժանի լիցի զաստիճան քահանայութեան անարատ պաշտել առաջի Տեառն զամենայն աւուրս կենաց իւԹղ. 186ա1։ «Սարկաւագն քարոցէ. Միա բան աղաչե(ս)ցուք հաւատով յաղագս երանելի եպիսկոպոսիս մերոյ այս անուան, գց պես զի շնորհեսցե զսա եկեղեց(ւ)ոյ իւրում բազում ժամանակս ուղիւղ վարդապետութեամբ»։ Մնացեալն - ի բաց առեալ օծումյ - ճիշտ նոյն է սարկաւագի ձեռնադրութեան քարոզին հետ. հմմտ. Թղ. 183բ1-1841 Թղ. 186բ1։ «Եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած ամենակալ ամենայն լինելութեանց, որ նստիս յաթոռս անարուեստս և անտես յանմահ սուրբ զուարթնոցն գովեալ բարեբանիս»։ - Թղ. 187ա1։ «Եւ սզեցուցանեն ասելով. Քահանայք քո սգեց(ց)ին ղարդարութիւն։ Ընթ. Յես. մարգ. Հողի Տեառն ի վերայ իմ, վասն որոյ եւ աւծ իսկ զիս»։ - Թղ. 187բ1։ «Պետրոսի առաքելոյ ի Կաթողիկեից թղթոյն. Ջերիցունս այսուհետեւ աղաչեմ»։ - Թղ. 188ա2։ «Եպիսկոպոսն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած հզաւր եւ անիմանալի»։ - Վերջ Թղ. 188բ2։ 46. Թղ. 183բ2։ ԽԶ. «Կանոն զնշխարս սրբոցն ի հանգիստ փոխարկելոյ։ Տանին ի տեղի արժանի դնելոյ եւ ասեն ի թիւ զՃԼԲ. Սաղմոսն. Յիշեա Տէր զԴաւիթ։ Ապա ասեն զՃԺե. Պատուական է ա։ Ընթ. ի Չորրորդ թագաւորութեան. Եւ ելին ամենայն ծերքն Իսրայելի»։ - Թղ. 189ա2։ «Ի Կորնթ. թրղթոյն Պաւղոսի առաքելոյ Ը. Զի Աստուած որ ասաց ի խաւարէ յցա ծադեալ»։ = Թղ. 189բ2։ «Ալելու. Տէր ով կաց(ց)ե ի խորանի քում։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Որ զձեզ ընդունի զիս ընդունի»։ - Թղ. 190ա1։ «Քարոզե. Սուրբ ճգնաւորաւքս աղաչէ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած մեր որ փառաւորեցեր զսուրբ վըկայսն քո»։ -47. Թղ. 190ա2։ Խի. «Կանոն յորժամ քահանա(յ) վախճանի (ստ. լուս. վրայ «Քահանա(յա)թաղ») կամ եպիսկոպոսն առ ի թաղումն։ Այսպես յուղարկեն։ Առնու եպիսկոպոսն զբազմութիւն ուխտին եւ երթան ի տեղին ուր զհանգիստն կամին պատրաստել։ Ասեն Սղ. ՁԹ. Կց. Զգործս ձեռաց մերոց։ Ընթ. Յառակաց. Իմաստութիւն շինեաց իւր տուն եւ կանգնեաց սիւնս եւթն»։ - Թղ. 190բ2։ «Ընթ. Յեզեկ. մարգ. Այսպես ասե Տէր. Ոյր քէցուք տեսեալ իցէ զտունս զայս ի փառաւորութեան իբրեւ զառաջինն»։ Թղ. 191ա1։ «Յեբր. թղթոյն Պաւղոսի առաքե. Եղբարք նա(յ)եցարուք ընդ առաքեալ եւ ընդ քա»։ - Անդ։ «Ալելու. Իբրեւ սիրելի են յարկ քո Տէր զաւրութ։ Աւետ. ըստ Ղուկառու։ Իբրեւ եկն ի տեղին՝ հայեցաւ ի վեր Յիսուս»։ - Թղ. 191ա2։ «Քարոզե. Վասն ի քեզ թագաւոր փառաց, յոյս եւ ակնկալութիւն ամենեցուն»։ Թղ. 191բ1։ Երատ. «Ապտ առեալ քահանայն զբրիչն խաչանման նշէ զտեղին եւ տա(յ) ցժողովուրդն, եւ արասցեն զխորութիւնն վիրապին Զ թիզ։ Եւ ապա երթան ուր սուրբն ննջեցեալն է եւ լուանան քահանայքն ծածուկ ի ժողովրդենեն. եւ կին մի մերձեսցի։ Եւ ասեն Սղ. Ծ. Կց. Ցաւղեա յիս մշտակաւ եւ սուրբ եղ»։ Անդ։ «Ընթ. Յեզեկ. մարգ. Այսպես ասե Ադովնա Տէր. Եւ ցանեցից ի վերայ ձեր ջուր սուրբ, եւ սրբեսջիք» եւն։ Թղ. 192ա2։ Խրատ. «Եւ ապա ագուզանեն պարեգաւտս սպիտակս եւ փիլոն ոպիտակ, եւ կնկուղ սպիտակ, եւ գաւտի մաշկեղեն, եւ անդրավարտիս սպիտակ եւ խողոխի մի ածել. եւ գուրպայս յոտսն. եւ բուրուառ յաջու ձեռինն. եւ փոքր դաստառակաւ խունկ ի ձախոյ ձեռինն. եւ խաչն եւ աւետարանն ի գիրկսն. եւ գլուխն յետ բազմեալ յարեւմուտս. վասն զի անդի անդաւ Ադամ։ Եւ ասեն զվերին կանոնն եւ Աւրհնութիւնն շարականաւ, եւ Աւրհնութիւն եւ փառս»։ Թղ. 192բ1։ «Ալելու Սղ. ԻԶ. Տէր լոյս իմ եւ ես յում(մ)է երկեայ(ց), Տէր ապաւեն կ։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Ամեն ամեն ասեմ քեզ, մինչ մանուկն էիր անձամբ անձին դաւտի ածեիր»։ - «Քարոզէ. Վասն ուղղելոյ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Մատիցուք ճշմարիտ սրտիւ, լրութեամբ հաւատոց»։ - Թղ. 193ա2։ «Եւ ապա ասեն զԵրկինք պատմել եւ աւրհնութիւն Ես ասացի շարականաւ։ Եւ քարոզէ. Վասն հրաժարելոյ քահանայիս յերկրաւոր կենցաղոյս եւ արժանաւոր լինել երկնից արքայութեանն զՏէր աղաչե(ս)ցուք։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած արարիչ ամենայն արարածոց, դու զաւրութեամբ քո(յ)ով մեծաւ իջեր ի սանդարամետս»։ - Թղ. 194ա1։ «Ապա կան շուրջ զվախճանելովն եւ ասեն Գուբղայս. Դ. զկարգեալն. Աստուած Աստուած իմ նա(յ)եաց առ իս. Առ քեզ Տէր համբարձի. Առ քեզ Տէր կարդացի. Ի քեզ Տէր յուսացա. Աւրհնութիւն. Ծաներուք շարականաւ։ Եւ քարոզե սարկաւագն. Վասն խոստովանողական հոգ(ւ)ոյս որ հրաժարեցաւ ի մենջ զՏէր աղաչ»։ - Թղ. 194ա2։ «Եւ ասե զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած յոյս ամենեցուն, որ նստիս յաթոռս քերոբեից» Թղ. 195ա1։ Խրատ. «Եւ տեառնագրեն զդին ամենայն քահանայք. Ապա այս կանոն կատարի «Ընթ. Ա ի ծննդոց. Եւ այս են ամք աւուրց կենացն Աբրահամու զոր եկաց. ՃՀ եւ Ե ամ»։ - Թղ. 195բ2։ «Ընթ. Ա Յառակաց։ Բերան խոնարհաց խոկայ զիմաստութիւն»։ - Թղ. 196ա2։ «Ընթ. Յես. մարգ. Բայց դուք քահանայք Տեառն կոչեսջիք եւ պատաւնեայք Աստուծոյ»։ - Թղ. 196բ1։ «Պետրոսի առաքելոյ ի Կաթ. թղթոյն Ը. Վասն որոյ սիրելիք առաւել փութասջիք զբարի գործոցն, հաստատուն զձեր կոչումն եւ զընդրութիւնն պահիցեք»։ - Թղ. 197ա1։ «Ալելու ՁԳ. Իբրեւ սիրելի են յարկք քո։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Այժմ փառաւորեցաւ Որդի մարդոյ»։ - Թղ 197բ2։ «Եւ քարոզէ. Վասն ի վերուստ խաղ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած յաւիտենական, անսկիզբն, անեղ»։ Թղ. 199բ2։ Մրատ. «Եւ դնեն ի դարգաղս եւ բառնան քահանայքն եւ տանին ի դուրսն. Եւ այս կանոն կատարի. Սաղմոս ողբաձայն ՃԼԷ. Կցուրդ. Տէր ողորմութիւն քո յաւիտեան։ Ընթ. ի Թուոց. Եւ խաւսեցաւ Տէր ընդ Մովսիսի եւ ընդ Ահարովնի ի Հովր լերինն»։ - Թղ. 200բ2։ «Ընթ. Յառակաց. Արդարն էթե հասցէ ի վախճանել»։ - Թղ. 201ա2։ «Ընթ. Յերեմ. մարգ. Աստուած հրզաւր հայեաց յաղքատութիւնս մեր»։ - Թղ. 201բ1։ «Ի Կորնթ. թղթոյն Պաւղոսի առաքելոյ Ը. Զայս գիտեմք էթե որ յարոյցն զՅիսուս, զմեզ ընդ Յիսուսի յարուսցէ»։ - Թղ 202ա2։ «Ալելու. Հաւատացի ցըք եւ խաւսեցա(յ) և ես խ։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Էթէ սիրէք զիս զպատուիրանս իմ պահեսջիք»։ - Թղ. 203ա1։ «Քարոզե. Վասն դտանելոյ մեզ շնոր։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աւրհնեալ ես արդարադատ եւ ողորմած Աստուած որոյ ճշմարտութիւնդ անպատում է»։ Թղ. 204ա1։ «Եւ բառնան քահանայքն եւ բերեն ի դուռնն ի սրահի եկեղեց(ւ)ոյն՝ բայց ի ճանապարհի ի պատեհ տեղ(ւ)ոջ կարդան առանց Ալելուի աւետարան»։ «Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Յայնժամ ցընծացաւ Յիսուս Հոդ(ւ)ովն սըքոմ եւ ասէ»։ - Թղ. 204ա2։ «Աւետ. ըստ Մարկոսի. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Այլ վասն աւուրն այնորիկ եւ ժամու ոչ ոք գիտէ»։ - Թղ. 204բ2։ «Աւետ. ըստ Ղուկա. Տէր մեր Յիսուս ասէ, Զգոյշ կացէք անձանց»։ - Թղ. 205ա1։ «Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ Ես եմ լոյս աշխարհի»։ Թղ. 205ա2։ Խրատ. «Եւ բառնան քահանայքն եւ բերեն ի սրահ եկեղեց(ւ)ոյն. Եւ ի դրանն այս կանոն կատարի»։ Անդ։ «Սղ. ԼԵ. Այս աղքատ կարդաց առ Տէր եւ Տէր լ։ Ընթ. Յեսուա որդ(ւ)ոյ Նաւեայ. Եւ պաշտեաց Իսրայէլ զՏէր զամենայն աւուրս կենաց Յեսուա»։ - Թղ. 206ա2։ «Պետրոսի ի կաթողիկէից թղթոյն. Աւրհնեալ է Աստուած Հայր Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի»։ - Թղ. 206բ2։ «Աղեղու. Տէր լոյս իմ եւ կեանք իմ ես։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Զայս խաւսեցա(յ) ընդ ձեզ մինչ առ ձեզս եմ»։ - Թղ. 207ա1։ «Քարոզէ. Վասն ուղղելոյ զգ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած մարդասեր փրկիչ մեր կարդամք առ քեզ»։ Թղ. 207բ2։ «Եւ բառնան քահանայքն եւ մուծանեն յեկեղեցին եւ դնեն առաջի խաչին։ Եւ այս կանոն կատարի։ Սղ. ԻԵ. Կց. Տէր սիրեցի զվայելչութիւն տան քո։ Ընթ. յերկրորդ թագաւորութենէն. Եւ մերձեցան աւուրք Դաւթի մեռանելոյ»։ - Թղ. 208ա2։ «Ընթ. Յեզեկ. մարգ. Եւ տարաւ զիս ի սրահ ներքին»։ - Թղ. 208բ1։ «Դարձեալ Յեզեկիելէ մարգարէէ. Եւ եղիցի ի մտանել քահանայիցն ընդ դուռն ներքին սրահին»։ - Թը. 208բ2։ «Ի յԵրր. թղթոյն Պաւղոսի առաք. Ունգնդիր լերուք առաջնորդաց ձերոց»։ Թղ. 209ա2։ «Աղեղու ԻԴ. Առ քեզ Տէր համբարձի զա։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Զայս խաւսեցա(յ) ընդ ձեզ զի ուրախութիւն իմ ի ձեղ իցէ»։ - Թղ. 210ա2։ «Քարոզե. Վասն գտանելոյ։ Եւ ասե զաղաւթս զայս. Հովուապետ բարի Քրիստոս գտակ կորուսելոց եւ խնդրող մոլորելոց»։ Թղ. 211բ1։ «Եւ բառնան քահանայքն եւ մուծանեն յեկեղեցին եւ դնեն առաջի բեմին։ Եւ այս կանոն կատարի»։ Անդ։ «Սղ. ՃԺԷ. Բացեք ինձ զդրունս ար[դարու)թեան։ Ընթ. ի Ծննդոց. Եւ ել Յակովբ ի ջրհորոյ անդի երդման եւ գնաց ի Խառան»։ - Թղ. 212ա1։ «Ընթ. Յես. մարգարե. Իբրեւ զի գեղեցիկ են ի վերայ(յ) լերին ոտք աւետարանչացն բարութեան»։ Թղ. 212ա2։ «Ի Մաղաքիա մարգարէէ. Այսպես ասէ Տէր. Ուխտ իմ որ ընդ նոսա իցէ»։Թղ. 212բ1։ «Պետրոսի առաքելոյ ի կաթողիկէից. Ջերիցունս այսուհետեւ աղաչեմ»։ Թղ. 212բ2։ «Աղեղու Ծ. Ողորմեայ ինձ Աստուած։ Աւետ. ըստ Յոհան. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Բայց ացք երթամ ես աք առաքիչն իմ»։ - Թղ. 214ա1։ «Եւ քարոզէ սարկաւագն. Վասն քաւութեան մեղաց եւ թողութեան յանցանաց հոգ(ւ)ոյ հանգուցելոյն ըցՏէր աղաչէ։ Ծ Տէր ողորմեա»։ - Անդ (ա2)։ «Եւ ելանեն քահանայքն ի բեմբն եւ մինն ասէ զաղաւթս զայս. Տէր Աստուած ձրկիչ մեր. Աստուած յաւիտենական, արարիչ եւ իշխան»։ Թղ. 215բ1։ «Եւ բառնան քահանայքն ե։ հանեն ի բեմն. եւ դնեն առաջի սրբոյ սեղանոյն եւ ասեն Սղ. ողբաձայն ԻԲ. Կց. Պատրաստ արարեր առաջի իմ։ Եւ առնու քահանայն զսուրբ միռոնն եւ հեղու նախ ի նակատն որպես եւ սուրբ Դենեսոս աթենացի պատուիրէ, աշակերտ սուրբ առաքիլոյն Պաւղոսի. քանզի կարգաւ մեկնէ զխորհուրդն զոր մի՛ ի յայսպիսի կարգ քրիստոնէութեան հեթանոսական գարշանաւք աղարտեսցէ. զի առաքելական է կանոնս։ Եւ համբուրեն զսեղանն որպես յերեսաց վիճակելոյն եւ ըզվախճանեալն. եւ զխորանն եւ զամենայն սրբութիւնսն. եւ զսուրբ աւետարանն որ ի գիրկսն»։ Թղ. 215բ2։ «Եւ ի համբուրելն ասեն Ողջոյն քեզ սուրբ եկեղեցի. Ողջոյն քեզ սեղան սրբութեան. Ողջոյն ձեղ դասք քահանայութեան. ես վերստին ճանապարհորդեսցի առ արարիչն երկնից»։ Թղ. 216ա1. Խրատ. «Սաղմոս. Ուրախ եղէ ես որք ասէին ցիս ի տուն Տեառն ե։ Եւ տուն առ տուն զողջոյնն։ Եւ իջուցանեն ի բեմեն եւ համբուրեն զբոլոր եկեղեցին։ Եւ ի համբուրելն երթան առաջի սեղանոյն. եւ համբուրեն զմիմեանս քահանայքն կարգաւ եւ երկրպագելով վախճանելոյն։ Համբուրեն նախ զխաչն եւ զաւետարանն եւ զաջ քահանային. եւ իջուցանեն ի բեմեն. փոխեն զսաղմոսն եւ զողջոյն»։ Անդ։ «Եւ ասեն Սաղմոս. Հիմունք նորա. [փոխ) Ողջոյն ձեզ մանգունք սուրբ եկեղեց(ւ)ոյ. Ողջոյն ձեզ հաւատացեալ եղբարք ի Քրիստոս. Ողջոյն ձեզ համաւրեն ժողովուրդք, ես վերստին ճանապարհորդեսցի առ արարիչն երկնից»։ - Թղ. 216ա2։ «Սաղմոս. Տէր փորձեցեր զիս եւ ծան։ [Փոխ1 Ահա հրաժարեմ ի քեն սուրբ եկեղեցի. Ահա մեկնիմ ի ձենջ սիրելի եղբարք ի կոչումն վերանորոգողին իմոյ Քրիստոսի. [փոխ] Աղաւթս արարէք վասն իմ հարք իմ եւ եղբարք և որդիք, եւ աւրհնեսցէ զձեզ Քրիստոս արքայն երկնից. [փոխ) Պահեսցէ զձեզ հաստատուն ի հաւատս իւր մինչեւ յաւր սահմանեալ կետ կոչման իւրոյ. եւ խաղաղութիւն Տեառն եղիցի ընդ ձեզ յաւիտենից յաւիտեանս ամէն»։ Թղ. 216բ1։ «Կց. Հրաժարելով քարոզէ սարկաւագն. Վասն գտանելոյ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Արարչագործ Աստուած որ ի ձեռն աստուածային խորհրդոյ քո»։ Թղ. 219ա2։ «Եւ յետ այսորիկ ասեն Կցուրդ զԱհեղ եւ զՄիւսանգամ գալուստն։ Եւ ամենայն ժողովուրդքն համբուրեն որպես եւ քահանայքն։ Եւ բառնան քահանայքն եւ հանեն ի դուրս։ Եւ եթե եպիսկոպոս ոք իցէ զաթոռն եւ զգաւազանն յեկեղեցին թո ղուն մինչեւ այլ յաջորդէ (յաջողեսցէ) Աստուած։ Եւ ասեն այլ կցուրդ. Ուրախ լեր հայր քահանայապետ։ Եւ առ դրանն այս կանոն կատարի»։ Անդ։ «Սղ. ՃԽԲ. Կց. Յոյց ինձ ճանապար(հ)ս յոր եւ գնա(ց)ի։ Թղ. 219բ1։ «Ընթ. ի Գործոց առաքելոց. Եւ (ի) Մեղիտէ յղեալ յԵփէսոս կոչեաց զերիցունս եկեղեց(ւ)ոյն»։ - Թղ. 220բ2։ «Աղեղու ՃԲ. Աւրհնեա անձն իմ զՏէր։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Զայս խաւսեցա(յ) ընդ ձեզ զի ընդ իս խաղաղութիւն ունիցիք»։ - Թղ. 222բ1։ «Եւ քարողէ. Վասն ի վերուստ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Եկեալ եմք երկիր պագանել առաջի սուրբ փառաց աթոռով քո»։ - Թղ. 223ա2։ «Եւ բառնան քահանայքն եւ տանին ի նակատ խորանին յարեւելս. եւ ասեն Սղ. ՃԻԲ. Աւգնութիւն ե մեզ յանուանէ Տեառն։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Յայնժամ ծագեսցին արդարքն»։ - Թղ. 224ա1։ «Եւ քարոզէ. Վասն ի գիշերի։ Եւ տեառնագրեն զդին եւ բառնան քահանայքն եւ տանին ի կո(ղ)մն հարաւոյ. Եւ ասեն Սղ. ՃԽԵ. Կց. Երանի աղդի որում Տէր Աստուած Յակոբա(յ)։ Աւետ. ըստ Մարկոսի. Տէր մեր Յիսուս կոչեցեալ առ ինքն զժողովուրդն»։ - Թղ. 224ա2։ «Եւ տեառնագրեն զդին։ Եւ բառնան քահանայքն եւ տանին ի կողմն արեւմտից. եւ ասեն Սղ. ՃԼԲ. Տէր անդ պատրաստեաց զաւրհ։ Աւետ. ըստ Ղուկասու. Եւ եղեւ հակառակութիւն ի մէջ նոցա էթէ ո ի նոցանէ»։ - Թղ. 224բ2։ «Եւ տեառնագրեն զդին եւ տանին ի կողմն հիւսիսոյ։ Եւ ասեն Սղ. ՃԼԲ. Աւրհնեսցէ ըզմեզ Տէր ի Սիովնէ, այն որ արար զերկ։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Եւ յորժամ եկեսցէ որդի մարդոյ փառաւք Հաւր իւրոյ»։ - Թղ. 225բ1։ «Ընթ. Յես. մարգարէէ. Այսպես ասէ Տէր. Եւ կատարեսցինաԹղ. 226ա1։ «Ընթ. Յերեմին մարգարէէ. Յիշեսցի յաղքատութենէ իմ(մ)է»։ - «Ի կորընթ. թղթոյն Պաւղոսի առաք. Արդ խորհուրդ մի ասեմ ձեզ»։ - Թղ. 227ա1։ «Ալելու Սղ. Լ. Ի քեզ Տէր յուսացա(յ)։ Աւետ. ըստ Յոհաննու. Տէր մեր Յիսուս ասէ. Ես եմ հացն կենաց իջեալ յերկնից»։ - Թղ. 227բ1։ «Եւ քարոզէ. Վասն դտանելոյ։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած մեր»։ Թղ. 228բ2։ «Եւ տեառնագրեն զդին ամենայն քահանայքն եւ իջուցանեն ի հանգիստն եւ խփեալ զտապանն ասեն Սղ. ողբաձայն. Եդին զիս ի գրին ներքնումն ի։ Ի Տիմոթիա թղթոյն Պաւղոսի առաք. Զայս վկա(յ)ութիւն դնեմ առաջի Աստուծոյ եւ Յիսուսի Քրիստոսի»։ - Թղ. 229բ1։ «Աղեղու արուեստի։ Աւետ. ըստ Մաթեոսի. Տեառըն մերոյ Յիսուսի պատասխանի տուեալ Պետրոսի»։ - Թղ. 229բ2։ «Եւ քարոզէ. Վասն գտանելոյ։ Եւ զկնի ընթեռնու զաղաւթս եւ զՀանգիստն երանելոյն Տեառն Յոհտննու եւ աւետարանչի Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի. Էր ընդ եղբարսն երանելին Յոհաննես մեծաւ ուրախութեամբ ի Տէր»։ - Վերջ թղ. 230բ2 (մեծաւ մասամբ պակասաւոր)։ նանկագրած սոյն 47 կանոններէն 10-12բ նորադոյն դրչագիրներու մէջ Մաշտոց Կաթողիկոսին վերագրուած են, որպիսիք են Ա. Ե. ԺԱ. ԺԴ. ԺԹ. ԻԱ. ԻԲ. ԻԳ. ԻԹ. ԼԳ. ԼԶ. եւ եէ, Իսկ կարգաւորութիւն օրհնութիւնաբեր ցուցակին կոչուած հնագոյն յիշատակարտնին մէջ ընդհակառակն, այս կանոնները՝ մասամբ երանաշնորհ թանգմանիչներու օրով, մաս մ'ալ հաւանօրէն նովհան Մանդակունւոյ ժամանակ ի Հայզ բերուած կ'աւանդուին։ Դիտմամբ Մաշտոցս բոլոր իր մանբամասնութեամբը եւ ընդարձակօրէն ցանկագրեցինք, որպէս զի թէ՛ բանասէրներու ճշգրտօրէն ներկայացնենք դայն եւ թէ՛ միւս Մաշտոցներու բաղդատութեանց համար իրբ հաստատուն հիմնաքարը դրած