3531320ՀԽԶ ( = 1407)։
րոլորգիր միջակ, հաստկեկ եւ կոթատ։
21, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք, ի բաց առեալ առաջինն եւ վերջինը։
թուղթ դեղնեալ եւ ողորկ։
փայտեայ սեւ կաշիով պատեալ եւ անզարդ, իսկ ներսէն սեւ եւ սպիտակածաղիկ լարով։
շատ յոռի։ Թղ. 44-56 արտաքին լուսանցքն - գրութեան մէկ մասով - մկնկեր եղած են կամ տղու մը ձեռքով բզկտուած։ Թղ. 1-11, 14-15, 66-69, 234-237 լուսանցք մաշած եւ հերեստած են, երբեմն ալ մէջտեղէն ճեղքուած։ Կողերը թէ՛ ներսէն եւ թէ՛ դուրսէն վնասուած են ու ետքը սեւ լաթով կարկտուած, վրայի մետաղէ պատեանն եւ ունելիքն եւս հանուած։ Կը պակսին գ թուղթք ընդմէջ Թղ. 3ր4ա. 4 թուղթք ընդմէջ Թղ. 9բ-10ա. 4 թուղթք ընդմէջ Թղ. 208բ-209ա, եւ 6-9 թուղթ ալ վերջը։
Շա) Բուրա# մԵի։ ապա խաչատուր քահանայ, ապա Միհրան որդի Չուպախճի Մկրտչի։
առջեւի կողմը մէկ թուղթ, մնացորդ հին բոլորգիր Սաղմոսարանի մը։
իւրաքանչիւր կանոնի սկիզբը միայն, եւ երկագոյն, այսինքն աղօտ կարմիր եւ կանաչախառն կապոյտ. թռչնագիր։
ցանցառ են եւ միջակ մեծութեամբ, նոյնպէս երկագոյն։ - ԴԱՏԱՐԿՔ Թղ. 237բ։
մէկ եատ միայն (Թղ. 2ա)։
կարմիր, այսպէս եւ տնագլուխք. իսկ խրատագիրները սեւ եւ մանբ։
1. Թղ. 236ա։ Կայ գրչէն, միեւնոյն դըրով, սկիզբէն պակասաւոր. «... ական, որով (ա)զատիմք յեւթն չափ մահու մեղացն ախտակրական, եւ սրբիմք եւ լինիմք տաճար սուրբ Երրորդութեան, ճաշակմամբ սուրբ մարմնոյ եւ արեան Որդւոյն Աստուծոյ մաքրական։ Որում փափադաւղ եղէ ես անարժանս եւ գրեցի զմաշդոցս ի լաւ եւ ի յընտիր աւրինակէ որ այլ պակաս չկայ։ Բայց գրեցաւ ի թվիս հայոց. ՋիԶ ( = 1497) ձեռամբ Յովանէս երիցու, Տիւրիկեցոյ, ի դուռն սուրբ Նշանիս տաճարիս։ «Արդ աղաչեմ զամենեսեան որք հանդիպիք սմա ուսմամբ կամ աւրինակելով յիշեցէք յաղաւթս ձեր զծնողսն մեր Զաւրվար էրէցն զփոխեցեալն առ Քրիստոս։ Արդ որ դայք մեր զկնի եւ հանդիպիք այսմ տառի ղձեղ աղաչեմք արտասուալի յիշման արէք ղիս արժանի թէ տէր Յիսուս քաղցր է եւ րարի թող զյանցանս իմ եւ զամենայն արեան մերձաւորացս ամէն եղից(ի)։ Այլ եւ յիշեսջիք դառաջնորդքն մեր զԿարապետ վարդապետն, եւ զՅովանէս եպիսկոպոսն. Այ, ես նուաստ Թուրան մելիքս զմտաւ ածի զայս ամենայն, եւ յիշեսցի զայն որ ասէ, թէ երանի որ ունիցի զաւակ ի Սիովն եւ ընտանեակ յԵրուսաղէմ, եւ գնեցի զսուրբ եւ ղկենսունակ Մաշտոցս, ի հալալ ընչից եւ արդար վաստակոց, դրի յիշատակ ի գեաւղս որ կոչի Խարասար ի դուռն» ... (մնացեալն փրթած է)։ 2. Թղ. 237ա։ Կայ անկիւնաւոր բոլորգրով նորոդողին յիշատակարանն այսպէս. «Արդ վերստին նորոգեցաւ աստուածախումբ տառս որ կոչի մաշթոց ձեռամբ բազմամեղ եւ անարհեստ գրչի Աստուածատուր Տիւրիկցի հողիս՝ հրամանաւ սրբասնունդ մեղսաքաւիչ եւ սրբարար տէր Խաչատուր քահանային, որ վասն իւրոյ հոգւոյն եւ նախնեաց նորին եդ նորոգել զգիրքս աստուածային. տէրն տա իւր արքայութիւն եւ առնէ զիւր աւարտն ի բարին, ի կարգս սրբոց դասէ զհոգին ընդ Մելքէսեդեկ քահանային, զբոլոր ծնողացն եւ զկողակցին, որ է աւրհնեալ տէր կենդանին»։
Ձեռագիրս 1877ին մտեր է հաւաքմանս մէջ. իսկ թէ որոուն ձեռքով եւ ոուր յայտնի չէ։ Մատեանս է Մաշտոց փոքրադիր, ընտիր եւ լաւ օրինակէ մը դաղափարուած, հաւանօրէն ԻԱ. Մաշտոցէն, վասն զի ասոր պէս բազմաթիւ շարականներով եւ սաղմոսներով կը ճոխանայ քան զայլս, դնելով միայն անոնց սկզբնատողերը։ Ասոր համար զանց կ'ընենք ընդարձակաբար ցուցակագրել, այլ կը րաւականանանք նշանակել համառօտիւ կանոններու խորագիրները միայն կարդաւ, որ 1. Թղ. 1ա։ Կայ (հին նոտրագրով եւ աշխարհաբար) Ողր վախճանելոյն. «Կարդային զօրհանապազ սաղմոսարան. որպէս ծաղիկ եկեղեց(ւ)ոյ վայելչական»։ - Վերջ Թղ. 1բ։ «Յայնժամ ասաց բարով կացէք, հայր եւ եղբարք բարով կացէք իմ սիրելիք, այս ճան»... (մնացեալն եղծուած եւ թերի)։ 2. Թղ. 2ա։ Կանոն մկրտութեան (առանց խորագրի)։ 3. Թղ. 12ա. «Կանոն պսակ դնելոյ»։ 4. Թղ. 19ա։ «Կանոն պսակ վերացուցոնելոյ»։ 5. Թղ. 19բ։ «Կանոն հաղորդ տալոյ» 6. Թղ. 23ա։ «Կանոն զամենայն վախնանեալս յուղարկել առ Քրիստոս» (ստ. լ. վրայ «Աշխարհաթաղ»)։ - Թղ. 29ա։ «Կանոն զամենայն վախնանեալոն յուղարկել ի Քրիստոս» (կրկնուած)։ 7. Թղ. 45ա։ «Յերկրորդումն աւուր (ստ լ. վրայ «Այգոյցն է» իմա՛ Այգալաց)։ 8. Թղ. 51ա։ Գանձ «Մինդ ի յէէն բանդ ի սկղբանէ» Մանվելս։ 9. Թղ. 55ա։ «Ողբ ննջեցելոց զոր ասացեալ է բաբունապետին մերոյ Գէորգայ ասացեալ է այգոյն. Գոչեմ առ քեղ ողբերգա10. Թղ. 58ա։ «Կանոն զամենայն վախնանեալ տղայսն հաւատով առ տէր յուղարկելոյ» (ստ. լ. վրայ «Տղաթաղ»)։ 11. Թղ. 71ա։ «Այգոյն տղայաթաղ»։ 12. Թղ. 73բ։ «Կանոն ոգեհանգիստ առնել կամ պատարագ մեռելոյ»։ 13. Թղ. 78ա։ «Կանոն Տեառնական աւրհնելոյ»։ 14. Թղ. 87ա։ «Աւրհնութիւն վասն սեղանոյ տեառնականի»։ 15. Թղ. 87բ։ «Աւրհնութիւն հատի պոտարագի»։ 16. Թղ. 90ա։ «Կանոն ջուր աւրհնելոյ յաւուր մկրտութեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի»։ 17. Թղ. 104բ։ «Կանոն ապաշխարող առ18. Թղ. 115բ։ «Կանոն մեծի Հինդշարաթին զապաշխարողոն արձակել»։ 19. Թղ. 132ա։ «Կանոնին մեծի Հինգշաբաթին Ոտնալուային»։ 20. Թղ. 150։ «Քարոզ պատուիրանին»։ 21. Թղ. 157ա։ «Կանոն զժողովուրդն եւ ղժամատունն աւրհնել»։ 22. Թղ. 173բ։ «Կանոն խաչ աւրհնելոյ»։ Ուշագրաւ են Խաչի օրհնութեան կանոնի (Թղ. 196ա) խրատագրին մէջ հետեւեալ տողերը, որ նախընթաց Մաշտոցներուն մէջ կը պակսին. «Եւ կապեն զնարաւտն խաչանման ի վերայ խաչին. եւ նարաւտն երկու տակ լիցի, մին տակն կարմիր եւ մին սպիտակ։ Բայց յառաջմանէն եւ կայ առընթեր խաչին մինչեւ ցայսվայր։ Եւ զքառասուն աւր յեկեղեցւոջն կայցէ՝ ընդ լուսիւ եւ ընդ պատարագաւ. եւ ապա հանեն յեկեղեցւոյն եւ կանգնեսցեն ի սուրբ եւ յարժանաւոր տեղի զի նշան յարութեան մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի»։ 23. Թղ. 196ա։ «Կանոն նաւակատեաց եկեղեցւոյ, պղծելոյ յանաւրինաց», 24. Թղ. 203ա։ «Կանոն յործամ նոր դնեն եկեղեցւոյն հաստատեն ի տեղ(ւ)ոջ իւ25. Թղ. 204բ։ «Կանոն զնկարեալ եկեղեցիս աւրհնելո(յ)։ 26. Թղ. 205բ։ «Կանոն հանդերձ աւրե27. Թղ. 206բ։ «Կանոն սկի եւ մազզմայ աւրհնելոյ»։ 28. Թղ. 207ա։ «Կանոն աւազան աւրենելոյ»։ 29. Թղ. 212։ «Կանոն ժամահար աւրենելոյ»։ 30. Թղ. 214բ։ «Կանոն խաչալուա(յ) առնել»։ 31. Թղ. 217բ։ «Կանոն զարմտիս սերմանց աւրհնել»։ 32. Թղ. 220բ։ «Կանոն խաղող աւրհնե33. Թղ. 223բ։ «Կանոն նոր գիրք աւրհ34. Թղ. 224բ։ «Աղաւթք որ պիղծ ինչ կերեալ իցէ» 35. Թղ. 225ա։ «Աղաւթք ի վերա(յ) երդմնահարացն»։ 36. Թղ. 225բ։ «Կանոն պսակ աաւրհնելո, յորժամ սարկաւագ լինի ի դուռն եկեղեցւոյն, ասեն Սղ. Լուր դուստր եւ տես խոնարհե։ Եւ ասէ զաղաւթս զայս. Աստուած յաւիտենական որ զանգոյս եւ զբաց որոշեալսն զուգակիցես»։ 37. Թղ. 226ա։ «(Կանոն) Բաժակ աւրհնելոյ. Տէր Աստուած մեր որ զամենայն ինչ իմաստութեամբ արարեր եւ հաստատեցեր»։ 38. Թղ. 226բ։ Կը պարունկէ Իւղաբերից, Հանգստեան եւ Բժշկութեան Աւետարանները։ - Վերջ Թղ. 336 (պակասաւոր)։