Other notices
— - Bibliographic notice
356
ՄԱՇՏՈՑ ԼԷ
ՋՀԹ - ՋՀԹ

ID
Number
356
Old record number
1319
Title
ՄԱՇՏՈՑ ԼԷ
Start date
ՋՀԹ
End date
ՋՀԹ
Date details

ԶՀԹ ( = 1530)։

Copy place
անյայտ։
Reference
Type
Number of pages
195
Dimension
13x9 (9x6)
Layout
միասիւն։
Writing details

բոլորգիր մանր եւ մաքուր։

Codicology

17, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject
Subject details

թուղթ գորշագոյն դեղնեալ եւ հաստկեկ, երկուստեք ողորկեալ։

Number of lines
17։
Binding

փայտեայ կաշեպատ՝ շագանակագոյն եւ զարդարուն, դոցելու մասով. կողեբու ներսը դեղնորակ հասարակ լաթով պատեալ է։

State of preservation

շատ լաւ, միայն երեք թուղթք (հաւանօրէն դատարկ) կտըրուած են ընդ մէջ Թղ. 150բ-151ա։

Copyist
տէր Յովսէփ (կրօնաւոր)։
Owner

նախ գրիչն եւ իւր եղբարքն, ապա Յովսէփ թոռն գրչին, ապա Յուսէոս եւ իր եղբայրը Գասպար, ապա Դըշխուն, ապա այլք։

Commanditaire
Illuminator
հաւանօրէն գրիչն։
Binder
անյայտ։ - ՆՈՐՈԳՈՂ Մուսէոս։
Parchment flyleaf

երկու կողմէն երկերկու թուղթք՝ մնացորդք հնագոյն երկաթագիր Մաշտոցի մը։

Lettrines

բազմաթիւ են, այսինքն իւրաքանչիւր կանոնին առաջին ընթերցուածին սկիգրը. երկագոյն՝ այսինքն աղօտ կարմիր եւ կանաչ, թռչնագիր եւն։

Initials

Marginal illuminations

ցանցառ են. նոյնպես երկագոյն։

Images

Canon tables 1

Canon tables 2

5 հատ Թղ. 1ա, 53բ, 68ա, 110բ, 152ա. առաջինը միայն մեծ է եւ գեղեցիկ։

Title text

եւ ՏՆԱԳԸԼՈՒԽՔ՝ մերթ սեւ են մերբ արիւնագոյն կարմիր։

Blank pages

Թղ. 1, 151ա, 171բ (կէսէն վար)։

Colophon

1. Մատենին վերջը Թղ. 195բ կայ երկրորդ գրչէն, այսպէս. «Փառք ամենասուրբ Երրորդութեանն (եւ) մի աստուածութեանն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ յաւիտ։ «Արդ գրեցաւ սուրբ մաշտոցս ձեռամբ տէր Յովսէփ կրաւնաւորի եւ յետոյ ես ամենամեղ Յոհաննէս արեղաս՝ թոռն նորին ըստ հոգոյ որ դրե(ցի) զխաչփոխս (իմա վերջին կանոնը) եւ զյիշատակ(արան)ս ի թվին ՋՀթ ( = 1530) ի յիշատակ հոդոյ պապին իմոյ տէր Յուսէփին եւ եղբարցն եւ ծնաւղացն եւ ամենայն արեան մերձաւորացն եւ ի վայելումն (հոս 2-3 բառերու տեղ դատարկ թողած) եւ զաւակացն եւ ի յիշատակ նորին եւ ամենայն եղբարցն եւ ազգականացն. Ամէն»։ Հաւանօրէն այս յիշատակարանս Ձեռագրի գրութենէն շատ տարիներ ետքը գըրուած է, ըստ որում Յոհաննէս ինքզինքը թոռ ըլլալ կ'անուանէ նախկին գրչին. այսինքն 15-25 կամ 30 տարի առաջ դրուած էր Մաշ2. Թղ. 151ա։ Կայ վերջին ստացողէ մը, խոշոր եւ տձեւ բոլորգրով սխալագիր յիշատակարանն, այսպէս. «Ես Դշխուն իմ հրանց տվուքսավ մաշտոցս առել եմ, իմ տղոցս յիշատակ եմ դրել. ով կարդայ զիս յիշէ իր սուրբ բերմովն. թվին Ջ1 ( = 1541)»։ 3. Թղ. 151բ։ Կայ վերջին ստացողին եւ նորոգողին անթուական յիշատակարանը հին նոտրագրով - եւ անթուական, այսպէս. «Դարձեալ յիշեցէք ի Քրիստոս եւ Աստուած ողորմի ասացէք զնորոգող սուրբ գրոցս ըզբարեմիտ քրիստոնեայս, զՅուսէոս եւ զհայրըն իւր զԳասպարն, եւ զմայրն իւր զԽամփաշն, եւ զեղբայրքն իւր՝ զՊաղտասարն եւ զԱրութին եւ զՄնացականն, եւ ամենայն արեան մերձաւոր(ս)ն որ հանգուցեալ են առ Աստուած։ Տէր Աստուած հանգուցեալն արժանի արայ յաջակողմեան դասուն եւ կենդանին անփորձ եւ անսասան պահեայ յայսմ հեոէ մինլեւ յաւիտեան ևմէն»։

Informations

Ձեռագիրս 1823ին մտած է հաւաքմանս մէջ. մեր միաբան Հ. տիլ. Թէրճիման Ասլան նոյն տարին բերած է ի մայրավանս. Մատեանս է Մաշտոց փոքրիկ առձեռնական, գրեթէ նախընթացին համաձայն, եւ կը պարունակէ 23 կանոն, Իւղաբերից եւն. Աւետարաններ եւ Ննջեցելոց Գանձեր, հետեւեալ կարդաւ. 1. Թղ. 2ա։ «Կանոն չուր աւրենել»։ 2. Թղ. 20ա։ «Կանոն յորժամ քրիստոնեայ առնեն (Մկրտութեան)»։ 3. Թղ. 24բ։ «Կանոն պսակ առնելոյ»։ 4. Թղ. 44ա։ «Պսակ վերացուցանել»։ 5. Թղ. 47ա։ «Կանոն հաղորդ տալոյ»։ 6. Թղ. 53բ։ «Կանոն յորժամ տղա(յ) վախնանի»։ 7. Թղ. 64բ։ «Այգոյն (տղայաթաղի)»։ 8. Թղ. 68ա։ «Կանոն համաւրէն ննջեցելոց» (ստ. լ. վրայ «Աշխարհաթաղ»)։ 9. Թղ. 88բ։ «Իսկ երկրորդում աւուրն» (ստ. լ. վրայ «Այգուց»)։ 10. Թղ. 96ա։ «Կանոն ոգեհանգիստ (առնելոյ)»։ 11. Թղ. 101ա։ «Կանոն Տեառնականի»։ 12. Թղ. 110բ։ «Կանոն զարմտիս աւրենել, Սերմ, Շեղջ, Հնձան»։ 12. Թղ. 110ա։ «Կանոն շեղջ աւրհնելոյ»։ 14. Թղ. 117ա։ «Կին յորժամ յերկունս 15. Թղ. 118բ-119ա։ «Կանոն յորժամ քահանայն առ հիւանդն երթայ» (ստ. լ. վըրայ «Աղաւթք հիւանդի»)։ 10. Թղ. 122ա։ «Աղաւթք ի վերայ դիւահարի»։ 17. Թղ. 123բ։ «Աղաւթք ի վերայ Ձերմնոտի»։ 18. Թղ. 123բ։ «Կանոն ապաշխարող առ19. Թղ. 132ա։ «Կանոն մեծի Հինգշաբաթի զապաշխարողսն արձակել»։ 20. Թղ. 152ա։ «Կանոն մեծի Հինգշարաթին Ոտնլուա(յ)ին»։ 21. Թղ. 172ա-187ա։ Աւետարանք Իւղաբերից, Բժշկութեան եւ Հանգստեան։ 22. Թղ. 187ա։ «Գանձ թաղման ննջեցելց Միս, ի յեւն»։ Մանմելս։ 23. Թղ. 193բ։ «Կանովն խայ արկանել հարսանեաց»։ - Վերջ Թղ. 195բ։ (Կանոնս յաւելցուած է երկրորդ դրչէն)։

Content