474

ՇԱՐԱԿԱՆ ԺԸ

ՋԽԹ = 1500 - ՋԽԹ = 1500

ID

Number

474

Old record number

2062

Title

ՇԱՐԱԿԱՆ ԺԸ

Start date

ՋԽԹ = 1500

End date

ՋԽԹ = 1500

Date details

ՋԽԹ( = 1500)։

Copy place

«յերկիրս Համշէնի, ի յերկնահանգէտ անապատս որ Խաչիկ հայր կոչի»։

Reference

Type

Number of pages

313

Dimension

9,5x13

Layout

միասիւն (6,3x9,5)։

Writing details

բոլորգիր շատ ընտիր, որ հին բոլորգիրի երեւոյթ ունի։

Codicology

27, ամբողջովին կը պակսին ա եւ գ թերթերը, ի թերթէն մնացած են առաջին եւ վերջին թուղթերը. իէ՝ 11 թղ. ունի, մնացածները իւրաքանչիւրը 12 թղ. ունի։

Principal subject

Subject details

մագաղաթ ընտիր. ամէն թուղթ մէկ երեսը աւելի սահուն է քան միւսը։

Number of lines

23։

Binding

փայտեայ կաշեպատ դրոշմազարդուած. գոցելու զոյգ ականջները ինկած են, մնացած են հետքերը։ Կողքերը ներքին կողմէն պատուած են կապոյտ, կարմիր, ճերմակ գիծերով կերպասէ մը։

State of preservation

լաւ, կը պակսին ա, գ թերթերը, ինչպէս նտեւ ի թերթէն 10 թուղթ։ Թղ. 229, 230 (ի թերթը) կազմէն դուրս ելած են՝ թէեւ ամբողջովին չեն բաժնուած։ Թղ. 59բ, 60ա, 213բ, 214ա գրութիւնները քիչ մը վնասուած են։

Copyist

Կարապետ երէց։

Owner

Աստուածատուր Մալազ Համշէնցի։

Commanditaire

Illuminator

Binder

հաւանաբար գրիչը։

Parchment flyleaf

չունի։

Lettrines

ամէն կանոնի սկիզբը, շատ պարզ, բայց ոչ անճաշակ։

Initials

կարմիր։

Marginal illuminations

բաւական շատ, սեւ մելանով եւ կարմիր գոյնով. պարզ ու ճաշակաւոր։

Images

Canon tables 1

չկան։

Canon tables 2

Թղ. 46բ, 93ա, 158ա, 249բ, 269ա, 294բ, կարմիր, կապոյտ գոյներով եւ սեւ գրիչով, բոլորն ալ համաչափ եւ նուրբ ձեռքի աշխատանք։

Title text

սեւ մելանով են, մինչ իւրաքանչիւր կանոնի առաջին շարականի առաջին տողը մութ կարմիր, իսկ երկրորդ տողը՝ աւելի բաց գոյն ունեցող կարմիրով է։

Blank pages

չկան։

Colophon

1. Թղ. 313բ. «Փառք ամենասուրբ Երրորդութեանն եւ միաստուածութեանն, Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ, այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն։ Հոգ(ւ)ոյն սրբոյ պարգեւողի, զայս երգ աւրհնութեան յանուն նորին, տուեալ որդւոց ադամածնի, հաւատացելոց Որդւոյն միածնի, որ ցանկացաւղ եղեւ այս երգարանի, Աստուածատուր Մալազ Համշինցի։ գրել զսա մեղսամած գրչի, որ Կարապետ երէց անուն կոչի, որ ես զանունս միայն առի, գործաւք ի լի եմ աղտեղի, խոցեալ նետիւք սատանայի։ Գրեցաւ յերկիրս Համշէնի, ի յերկնահանգէտ անապատս որ Խաչիկ հայր կոչի, ընդ հովանեաւ սուրբ Աստուածածնի, եւ նշխարաց սրբոց Վարդանանցն եւ սուրբ Խաչիկ հաւրն հոգեւորի։ Թվն. ՋԽԹ( = 1500), ի լաւ եւ յընտիր աւրինակէ Խլկցոյ. եւ Տէր Աստուած աւրհնեալ յաւիտեանս. ամէն»։ 2. Թղ. 116բ. «Զստացաւղ տառիս զԱստուածատուր Մալազ եւ զգըծողս զԿարապետ երէցս, յիշեցէք ի Տէր, եւ Աստուած զձեզ յիշէ ի միւսանգամ գալըստեանն. ամէն»։ 3. Թղ. 157բ. «Հոգիդ ճշմարիտ որ հանգեար ի դասս առաքելոցն եւ լուսաւորեցեր զնոսա հրեղէն լեզուաւք, լուսաւորեա՝ զհոգի ստացաւղիս զԱստուածատուր Մալզիս եւ զգծողիս եւ զմակաղաթիս շինողի զԿարապետ երիցու եւ զծնաւղացն իմ(ոց). ամէն»։ 4. Թղ. 204բ. «Ով սուրբ նըշան տէրունական, մեղաւորիս լեր աւգնական, պահել ըզմեզ միշտ անսասան, ի չար ախտիցըն դիւական, եւ աղաչեա զՅիսուս արքայն, ողորմելով յիւր դատաստանն, տալ մեզ բաժին յարքայութեանն, եւ ժառանգել զկեանքն անվախճան, աւրհնեալ է Աստուած յամենայն ժամ»։ 5. Կան մանր յիշատակագրութիւններ հետեւեալ կերպով. Թղ. 173բ, 268բ. «Զմեղաւոր ծրողս մի մոռանայք»։ Թղ. 230բ-231ա. «Հորդէ վայրի շէկէ»։ Թղ. 294ա. «Աւրհնեալ է Աստուած յամենայն ժամ»։

Informations

1963ին Փարիզէն Տիար ժագ Մարոսեան նուիրած է վանքիս։ Մատեանս է Շարակնոց, կը հետեւի Ա. Շարակնոցին. կը պարունակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 13ա. (Կանոն Աստուածայայտնութեան)։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 7-14. սակայն ա եւ գ թերթերը ինկած ըլլալով կը պակսին Ա. օրուան Օրհնութիւնը եւ Ը. որուան Սեծացուսցէէն սկսեալ մինչեւ Ճաշու լարականը։ դրասը է նասւ որ ձոռագիրէս մւրւս բամաթիւ թուղթեր կտրուած հանուած են։ 2. Թղ. 37ա. «Կանովն Պետրոսի եւ Պաւղոսի» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 21-20)։ 3. Թղ. 46բ. «Երգ Բուն Բարեկենդանին առաջի կիւրակէին աղուհացից, Տեառն Ներսէսի ասացեալ»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 34-78. Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի կանոնը սկսելէ առաջ՝ ունի երկու շարական. «Այսաւր զուարճացեալ ցընծայ» (հմմտ. Ժ. Շրկ. § 56), եւ «Լերինք ամենայն այսաւր ցնծացէք» (Հմմտ. Ա. Երկ. § 226) 4. Թղ. 93ա. «Կանովն յարութեանըն Ղազարու» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 79)։ 5. Թղ. 94բ. «Կանովն Գալըստեան Տեաւ՝ յԵրուսաղէմ» (հմմտ. և. Երկ. §կ 6. Թղ. 97ա. «Կանովն երկրորդ Մաղկազարդին» (Հմմտ. Բ. Շրկ. §§ 22-23)։ 7. Թղ. 115բ. «Ճաշոյ գովեայք յինանցն» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 88)։ 8. Թղ. 117ա. «Մեծի եւ հրաշափառ Յարութեանն Քրիստոսի» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 89-137)։ 9. Թղ. 158ա. «Կանովն Պենդակոստէին» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 138-144)։ 10. Թղ. 168բ. «Կանովն ծնընդեան Յոմ8ն2, Մըկրտչին» (Հմմտ. Դ. Շրկ. 39 11. Թղ. 186ա. «Կանովն սրբոյ Տապանակին» (Հմմտ. Ա. Շրկ. § 163)։ 12. Թղ. 187բ. «Կանովն Վարդավառին» (հմմտ. և. Շրկ. §§ 154-156)։ 13. Թղ. 193բ. «Կանովն Շողակաթին,, Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 157-160. Վերափոխման Բ. օրուան Օրհնութեան եւ Հարցին միջանկեալ ունի «Արեւելք գերարփին եւ աւթարան լուսածնին» շարականը։ 14. Թղ. 205ա. «Կանովն Նաւակատեաց սուրբ Խաչին» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 161-170)։ 15. Թղ. 220ա. «Կանովն սրբոց Մարգարէիցն»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 171-175, 186-195. թուղթ ինկած ըլլալով՝ սուրբերու կանոններու այս հատուածը կը մնայ կիսատ, ու Ս. Սարգիսի «Ամենասուրբ Երրորդութեան» շարականէն մնացած են վերջին չորս տուները։ Դիտելի է որ Ի թերթէն մնացած է միայն առաջին ու վերջինը, միջանկեալ թուղթերը ինկած են. հաւանաբար Հայրապետներու կանոնը ուզած են հանել, որով կորսուած են նաեւ անոր մօտակայ կանոնները։ 16. Թղ. 240բ. «Երգ առաջի աւուր միաշաբաթին ... Նորաստեղծեալ» եւն. (հմմտ. Ա. Շրկ. § 196, Թղ. 269բ-275բ)։ 17. Թղ. 245բ. «Երգ արեւագալին» եւն. (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 197-199)։ 18. Թղ. 249բ. «Կանովն համաւրէն ամենայն Մարտիրոսաց» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 200-207)։ 19. Թղ. 269ա. «Կանովն համաւրէն ամենայն ննջեցելոց» (հմմտ. ԺԴ. Շրկ. § 81)։ 20. Թղ. 289ա. «Երգ Տեառն Ներսէսի ասացեալ վասն ննջեցելոցն. Աստուած անեղ» (հմմտ. Բ. Շրկ. § 112)։ 21. Թղ. 292ա. «Արարիչ եւ անոխակալ» (հմմտ. Է. Շրկ. § 72)։ 22. Թղ. 294բ. «Աւրհնութեներ Յարութեան Տեառն մերոյ» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 216-223)։

Content