3441217՝ ՋԴ = 1455։
՝ բոլորգիր միջակ, առ ի շեղ եւ սրանկիւնային։
161/6, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։
թուղթ դեղնորակ, կէսը նուրբ, վերջին մասն ալ հաստկեկ։
փայտեայ կաշեպատ, շագանակագոյն, գոցելու մասով։ Կողերու ներսը պատեալ է սպիտակ եւ կարմբածաղիկ հաստ լաթով։
յոռի վինակի մէջ է. Թղ. 1-68 լուսանցք եւ յատկապէս լուսանցաքղանցքն սպառած եւ ետքէն սպիտակ թուղթով նորոգուած, բայց տգեղ կերպով։ Թղ. 130-140 գրութիւնք թեթեւ կերպով ցեցակեր եղեր են, եւ ետքը թափանցիկ նուրբ թուղթով կարկտուած։ Թղ. 140-188 գրութիւնը վերի կողմէն - Խոնաւութենէ կամ հեղուկէ մը սեւցած է, բայց տառերն անեղծ մնացեր են։ Կողերէն առաջինին վրայի խաչը հանուած է, որուն պատճառաւ իսկ կաշին պատռած է. թիկնամիջի ստորին մասն եւս ճաթած ըլլալով՝ ճաբտարութեամբ նորոգուած է։
նախ գրիչն, ապա Եղթիար, ապա Գրիգոր երէց, ապա Տէր Մարտիրոս քահանայ, ապա Տէր Գրիգոր Վ. Մարկոսեան Ղափանեցի, եղբայր Պր. Յօհան վանառականի։
չկան։
բազմաթիւ են, բայց թռչնագիր սակաւ, երբեմն միագոյն եւ երբեմն երկագոյն։
բազմաթիւ են. ուշագրաւ է Թղ. 10ա, մար դադէմ թռչունը, իր տարօրինակ գլխարկովը։
1 հատ, Թղ. 3ա, քառագունեան, այսինքն՝ աղօտ կարմիր, կապոյտ, մութ կանաչ՝ սպիտակ ենթակայով։
մերթ կարմիր եւ մերթ ալ սեւ, յատկապէս խրատագիրները. կարմիր են նաեւ բոլոր գլխատառերն եւ երբեմն երբեմն առաջին տողերը։ - ԽՈՐԱՆԿԱՐՔ չկան։
Թղ. 1, 189։
1. Թղ. 187բ։ Կայ գրութեան յիշատակարանն. «Փա՞ռք երեքանձնեա տէրութեան Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ. այժմ։ Արդ եղեւ աւարտումն աստուածային տառիս որ կոչի մաշթոց, ձեռամբ բազմամեղ եւ անպիտան գրչի Քրիստոսատուր էրիցու։ Ի թվ. ՋԴ ( = 1455)։ Գրեցաւ ի գաւառս Տիւրիկոյ քաղաք, ի դրան սուրբ Աստուածածնին եւ այլ սրբոց։ «Աղաչեմ զձեզ եղբայրք, ով ոք հանդիպի սմա, տեսանելով կամ աւրինակելով, յիշեսջիք ի մաքրափայլ աղաւթս ձեր զմեզ եւ ղմեր ննջեցեալսն եւ մեղաց մերոց թողութիւն խնդրեցէք ի Քրիստոսէ Աստուծոյ մերոյ. յիշեալ լիցի ինքն իւր միւսանգամ գալուստն. Ամէն»։ 2. Թղ. 188ա։ Կայ տարբեր բոլորգրով. բայց առաջնոյն վրայ ձեւուած, ստացողէն հետեւեալն, անթուական. «Փառք երեք անձնեա տէրութեանն Հաւր եւ Որդոյ եւ Հոգոյն սրբոյ։ Արդ եղեւ աւարտումն աստուածային տառիս որ կոչի մաշթոց։ Աղաչեմ զձեզ եղբայք, ով ոք հանդիպիք սմայ տեսանելով կամ կարդալով կամ աւրինակելով, յիշեցէք ի յաղաւթս ձեր զԵղթիարն եւ զկենակիցն եւ զիւր ննջեցեալն եւ ողորմի ասացէք եւ Աստուած զձեզ յիշէ իւրում գալըստեան. Ամէն։ Յիշատակ դրին իւրեանց հոգոյն. ով ոք ծախէ կամ աւժտէ, կամ գրաւական դնէ, զանէծս ի յԱստուծոյ առցէ եւ զպատիժն ի Կայենէ ժառանկէ. խնամ տանողքն աւրհնիք ի յԱստուծոյ. Ամէն»։ 3. Թղ. 188բ։ Կայ վերջընթեր կազմողէն. «Զվերջին կազմաւղս մաշտոցիս ի դուռն սուրբ Սարգիս եւ սուրբ Աստուածածնին, ձեռամբ Գրիգոր երիցու, յիշատակ կազմեցի հոգոյ իմոյ եւ որ յիշէ յիշեալ լիցի առաջի Աստուծոյ. Ամէն»։ 4. Թղ. 189ա։ Կայ - խոշոր նոտրագրով - վերջին կազմողէն. «Զվերջին կապել տրւաւղս զտէր Մարտիրոս քահանայս եւ զԽոճայ Մանուկն, որ տըւին կապել իւրեանց հոգւոյն համար, թվին. ՌԼԷ ( = 1588)»։
Ձեռագիրս 1701էն առաջ մտեր է հաւաքմանս մէջ, նուէր է Գրիգոր Վ. Մարկոսեան Ղափանեցւոյ։ Մատեանս է Մաշտոց փոքրադիր՝ ըստ հին կարգաւորութեան, ուր սակայն երբեմն ի սպառ զանց եղած են Ա. եւ Ը. Մաշտոցներու ընդարձակ խրատագիրները. շատ անգամ համառօտուած են։ Ուղղագրութեան մասին իսկ յոյժ թերի է Մաշտոցս, յատկապէս խորագիրները անկանոն համառօտագրութեամբ մը կարգեալ են, այսինքն յաճախ նախորդ եւ հետեւորդ բառերը մի կամ երկու վանկով կը գրուին իրարու կից, առանց անոնց մէջը կէտ կամ փշիկներ դնելու, որով կը մնան անոնք անորոշ. շատ տեղեր ալ բառեր եւ անուններ դուրս թողուած են, որոնք սակայն նոր ձեռք մը ետքէն նոտրագրով սրբագրած ու լրացուցեր է։ Մաշտոցս կը պարունակէ 33 Կանոններ եւ 2 Գանձեր, որոնք նման ըլլալով ըստ ամենայնի նախորդ Մաշտոցներուն, աւելորդ կը համարինք վերստին մանրամասնութեամբ ցանկագրել, այլ կը բաւականանանք դնել հոս կարգաւ անոնց խորագրերը միայն, այսպէս. 1. Թղ. 2ա։ «Ամենայն ինչ հաւաքեալ կայ ի գիրքս» (այսինքն՝ ցանկ կանոնաց)։ 2. Թղ. 3ա։ Կանոն մկրտութեան (առանց խորագրի), իսկ ըստ ցանկին «Վասն կնունք առնելոյ»։ 3. Թղ. 10ա։ «Կանոն պսակ դնելոյ»։ 4. Թղ. 17բ։ «Վասն պսակ վերացուցանելոյ»։ 5. Թղ. 19ա։ «Կանոն հաղորդ տալոյ», 6. Թղ. 23բ։ «Կանոն համաւրէն ամենայն ննջեցելոց» (Յանկ «Վասն թաղման» ունի)։ 7. Թղ. 38բ։ «Վասն այգուցն»։ 8. Թղ. 43բ։ «Կանոն Է աւուրն։ Եւ ԺԵեացն (ամսոյն) եւ ամսոյն տարելցեացն»։ 9. Թղ. 47բ։ «Կանոն յորժամ տղայ վախճանի»։ 10. Թղ. 58ա։ «Վասն երկրորդ աւուրն»։ 11. Թղ. 61ա։ «Կանոն ոգեհանգիստ առնելոյ»։ 12. Թղ. 60բ։ «Աւրհնութիւն հատի պատարագի»։ 13. Թղ. 69ա։ «Կանոն տեառնական աւրհն»։ 14. Թղ. 76ա։ «Աւրհնութիւն աղի»։ 15. Անդ «Կանոն գառն աւրհ»։ 16. Թղ. 76բ։ «Կանոն ժամատուն աւրհ17. Թղ. 86բ։ «Կանոն պղծե(ալ) տանարի։ Դրուակ ինչ եդեալ ըստ ժամանակիս»։ 18. Թղ. 88բ։ «Կանոն խաչ աւրհնելոյ»։ 19. Թղ. 105ա։ «Կանոն խաչալուայ առնելոյ, ի բժշկութիւն ամենայն բնութեանց տնկոց, պտղոց, բուսոց, հաւտից»։ 20. Թղ. 107բ։ «Կանոն ժամահար աւրհ»։ 21. Թղ. 109ա։ «Կանոն խիստ ամբոյ եւ կարկտի եւ այլ ցասման»։ 22. Թղ. 110ա։ «Աղաւթք ի վերայ երդմընահարաց»։ 23. Թղ. 110բ։ «Կանոն նոր դուռն եկեղեցւոյ աւրհն»։ 24. Թղ. 111ա։ «Կանոն աւազան աւրհնե25. Թղ. 114ա։ «Կանոն հանդերձեղէն սպաս աւրհ»։ 26. Թղ. 115ա։ «Կանոն սկի եւ մաղզ(մ)այ աւրհ»։ 27. Անդ։ «Կանոն նորակերտ գիրք աւրհ»։ 28. Թղ. 116ա։ «Կանոն զնկարեալ եկեղեցիս աւրհն»։ 29. Թղ. 116բ։ «Կանոն խունկ աւրհ»։ 30. Թղ. 117ա։ «Կանոն զսերմն, զզեղջ, եւ զհնձան աւրհնե»։ 31. Թղ. 118ա։ «Կանոն որ ինչ պեղծ կերեալ իցէ մարդ»։ 32. Անդ։ «Կանոն ջուր աւրհնելոյ»։ 33. Թղ. 135ա։ «Կանոն ապաշխարող առնելոյ Յովաննու Մանդակույնոյ Հայոց կաթուղ»։ 34. Թղ. 150բ։ «Կանոն մեծի Եշբին զա պաշխարողսն արձակել»։ 35. Թղ. 162բ։ «Կանոն մեծի Եշին ոտընլուային»։ 30. Թղ. 174բ։ «Քարոզ պատուիլուային»։ 36. Թղ. 174բ։ «Քարոզ պատուիրանին»։ 37. Թղ. 180բ։ «Գանձ ամենայն ննջեցելոց. Մինդ ի յէէն։ (Մանվելս)։ 38. Թղ. 184բ։ «Ողբ ննջեցելոց զոր ասացեալ է վարդապետն մեր Գէորգ վասն նընջեցելոց. Գոչեմ առ ձեզ ողբերդական»։