Other notices
— - Bibliographic notice
341
ՄԱՇՏՈՑ ԻԲ ԵՒ ԳԱՆՁԱՐԱՆ
ԺԴ դար - ԺԵ դար

ID
Number
341
Old record number
1011
Title
ՄԱՇՏՈՑ ԻԲ ԵՒ ԳԱՆՁԱՐԱՆ
Start date
ԺԴ դար
End date
ԺԵ դար
Date details

անյայտ, հաւանօրէն 1385-1420, դիտելով որ Թղ. 168ի Գր. Խլաթեցին իբր ստացող կաւանդուի մատենիս։

Copy place
անյայտ։
Reference
Type
Number of pages
200
Dimension
18,2x13,5 (13,4
Layout
Writing details

բոլորգիր միջակ, ձեւաւոր եւ ընտիր, թուի թէ կրկին գրչումատութեամբ աւելի մանր է։ Ժ

Codicology

17, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject
Subject details

թուղթ բամբակեայ՝ կարագագոյն եւ կակուղ։

Number of lines
Binding

State of preservation

Copyist
հաւանօրէն Գ. Խլաթեցի, վերոյիշեալ պատնառաւ։
Owner

նախկինն՝ անորոշ, հաւանօրէն Գր. Խլաթեցի, ապա Շահռուղ, ապա այլք։

Commanditaire
Illuminator
Binder
Parchment flyleaf

չկան այժմ, բայց կային երբեմն դրոշմուած են վերջին կողի ներսին կաշիին վրայ Կարուած են։ Ակիցրէն նը պակոին 1-ղ բուցցք, կամ նուազ թուղթեր կը պակսին։

Lettrines

Ք## եռագոյն են, այսինքն աղօտ կարմիր, կապոյտ ե։ եւ աղօտ կամիր՝ սպիտակ ենթակայով։

Initials

Marginal illuminations

համեմատ զարդագրոց, եւ ընդհանրապէս անոնց հետ միացուած. մեծաւ մասամբ թռչնագրեր են՝ բուսակներով։

Images

Canon tables 1

Canon tables 2

Title text

Blank pages

չունի։

Colophon

1. Թղ. 198բ. յիշատակարանի ձեւով հեղինակէն կամ հաւաքողէն, այսպէս. «Սիրով հայցողի գանձ խաւսողի, բաբուն Գրիգորի. զի արժանասցի տեսլեանն Յիսուսի... այլ եւ ստացողի, դանձիս ւ ասողի եւ վերձանողի, մեծ վարձըս տացի»։ 2. Թղ. 188-190. ստորին լուսանցքներուն վրայ կայ վերջին ստացողի նոտրագիր յիշատակարանը (որուն միջին մասը սակայն մկրատով կտրուած է). «Յիշատակ է աա մաշտոցս Շառհուզին եւ իւր կողակցին Մանուշկին եւ իւր որդոցն Նաւըռուզին Շաքարին, հարսներուն խաթուն Մայրամին ամէն։ Յաջորդ թուղթը կտրուած ըլլալով, նոյն գրով կը շարունակուի Թղ. 190 ստորոտին վրայ «Աստուած իւրեանց մեղքն. ամէն։ Ի թվին հայոց ՌԾ ( = 1601), եւ այն տարին Թայուլն զաշխարհս գերեցոց»

Informations

Ձեռագիրս յամի Տեառն 1755 մտեր է հաւաքմանս մէջ. մեր միաբան Հ. Գէորգ Բ. Անթէպցի ստացած է Հալէպ եւ անկէ յղած է ի մայրավանս Վենետկոյ։ Մատեանս է Մաշտոց եւ Գանձարան փոքրադիր, վերջը պակասաւոր։ Կը պարունակէ 18 կանոն եւ 21 Գանձ։ Մաշտոցս համաձայն ըլլալով Դ եւ ԺԶ Մաշտոցներուն, աւելորդ կը համարինք վերստին մանրամասն ցուցակագրել, այլ կը բաւականանանք դընել հոս կանոններու վերնագիրները ըստ կարգի. 1. Թղ. 1ա։ «Կանոն մկրտութիւն առնե2. Թղ. 13ա։ «Կանոն յորժամ տղա(յ) վախնանի»։ 3. Թղ. 23ա։ (Կանոն) «Ի յերկրորդում աւուրն գնան ի գերեզման»։ 4. Թղ. 25բ։ Կանոն պսակ առնելոյ»։ 5. Թղ. 32ա։ (Կանոն) «Եւ յաւուրն եւթներորդի վերացուցանէ քահանայն զթագն»։ 6. Թղ. 33բ։ «Կանոն հաղորդ տալոյ»։ 7. Թղ. 37բ։ «Կանոն համաւրէն ամենայն ննջեցելոցն»։ 8. Թղ. 53ա։ (Կանոն) «Իսկ յերկրորդույ աւուրն յորժամ այգոյն ժողովին եւ երթան ի գերեզման (իմա՛ Այգալացի)»։ 9. Թղ. 58ա։ «Կանոն է.րդ աւուր աշխա(ր)հաթաղ, երթան ի գերեզման»։ 10. Թղ. 63ա։ «Կանոն տեառնականի»։ 11. Թղ. 68ա։ «Կանոն աղ աւրհնել»։ 12. Թղ. 68բ։ «Կանոն հոգեհանգիստ (առնելոյ)»։ 13. Թղ. 71բ։ «Կանոն պղծեալ տաճարի, առ ի աւրհնել, և զշարժեալ սեղանն վերստին աւրենել»։ 14. Թղ. 76ա։ «Կանոն խաչ աւրհնել»։ 15. Թղ. 94բ։ «Կանոն աստուածայայտնութեան ջուր աւրհնել»։ 16. Թղ. 109բ։ «Կանոն մեծի Հինգշաբաթին զապաշխարող արձակել» 17. Թղ. 124ա-ք։ «Կանոն մեծի Հինգշարարին Ոտնլուային»։ 18. Թղ. 139բ։ «Քարոզ պատուիրանին»։ 19. Թղ. 145բ։ «Կանոն սերմ, շեղջ, հընձան աւրհնել»։ 20. Թղ. 148ա։ «Գանձ ննջեցելոց ասա՛, բաղման. Մինդ ի յէէն, բանդ ի սկզբանէ»։ Տնադլուխք Մանվելս։ 21. Թղ. 153ա։ «Գանձ Ծնընդեան աւուրն. Մաքուր եւ անբիծ սուրբ Աստուածածինտ մայր անճառ բանին»։ Տնագլուխք՝ Մկրտիչ։ 22. Թղ. 155բ։ «Գանձ թլփատութեան ութ աւուրն. Դոչումն ըղձագին, գովեստ քաղցրադին դառինդ երկնային»։ Գրիգոր։ 23. Թղ. 157բ-158ա։ «Կանոն գալրստեան Տեառնընդառաջին ի տանարին. գանձ ասայ. Միասնական սուրբ Երրորդութիւն. բարեբանեալ անբաւ դաւրութիւն»։ Մկրտիչ։ 24. Թղ. 159բ-160ա։ «Գանձ Յարութեան Ղազարու. Գոչումն ըղձական, դովասանական, գոհարանական, բանս դաւանական, ձայնս նըւիրական»։ Գրիգոր։ 25. Թղ. 163ա։ «Գանձ ծառզարդարին ասայ. Ի տաւնըս տաւնից, ի փառըս հրաչից ի յողոգոմից»։ 20. Թղ. 165ա։ «Գանձ մեծի աւագ ուրբաթին. Ի յանմարմնական յանձանց՝ բանական յաւէտ աւրհնաբան, որք են պաշտապան՝ սպասաւորական»։ 27. Թղ. 167բ։ «Գանձ աւագ Զատկի յարութեան. Մարդասիրութեամբ որդին միածին եկն ի խնդիր եղծեալ պատկերին»։ Մկրտիչ։ 28. Թղ. 169բ։ «Գանձ Համբարձմանն Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ. Մեծապայծառ տաւնիս ահագին, եկեղեցիք մեր պայծառասցին»։ Մկրտիչ 29. Թղ. 172ա։ «Գանձ հոգ(ւ)ո(յն) գալըստեանն ասա՛յ. Իսկապէս իջեալ սուրբ Հոգիդ եկեալ յերամըն մաքրեալ»։ - Վերջ Թղ. 773ա։ «Այլեւ աւրհնութիւն երգոյս երդողին եւ սրրբագրողին. Մեց ի միասին, մերոցն ամենին մեղաց թողութիւն։ Նաեւ ստացողին եւ փոխարկողին տալ առողջութիւն. ո30. Թղ. 173բ։ «Գանձ Վարդէվառին Քրիստոսի ի թարաւր. Մեծ եւ ահեղ խորհուրդ մեղ յայտնեալ, բարձրեալն Աստուած առ մեղ խոնարհեալ»։ Մկրտիչ։ 31. Թղ. 175ա։ «Գանձ փոխման Աստուածածնին. Մեծապայծառ հրաշակերպ վեհին սաւառնացեալ տեսլեամբ»։ 32. Թղ. 178ա։ «Գանձ սուրբ խաչին. ի Յովանէս Թլկուրացոյ. Յայն եդեմական դրախտին փափկութեան ծառոյն գիտութեան»։ - Վերջ Թղ. 180բ։ «Գանձիս ասցողին տէր Յովանիսին ի Թուլգուրանին, եւ սրրբագրօղին եւ փոխարկողին եւ ըստացողին. այլ եւ ասողին, սիրով հայցողին մեղաց քաւութիւն. ողորմեաց մեղ»։ 33. Թղ. 180բ-181ա։ «Գանձ սրբոց հայրապետաց. Շընորհդ երկնային, շողկաթեալ՝ յոգին Շմաւոն Պետրոսին. շինող տաճարին ի յերիս մասին՝ բոլոր աշխարհին»։ 34. Թղ. 184ա-184բ։ «Գանձ սրբոց համաւրէն մարգարէիցն։ Խորհուրդ անքըննին, խորք որ չերեւին՝ խանութք անղըննին»։ Մխիթար։ 35. Թղ. 187ա։ «Գանձ առաքելոցն, եաւթանասնիցն. Գերագոյն գոյէ, գերիմաստ վեհէ՝ գոյից պատճառէ»։ Գրիգոր։ 36. Թղ. 190ա։ «Գանձ սըրբոց մարտիրոսաց. Մեծապայծառ փառաւք զարդարեալ եկեղեցի պայծառազդեստեալ»։ Մկրտիչ։ 37. Թղ. 191բ։ «Գանև համաւրէն կուսանաց. Ի սկըզբան էիդ՝ ի լուսոյ՝ լուսիդ իսկական էիդ»։ 38. Թղ. 193բ։ «Գանձ սըրբոց ճըգնաւորաց աս(ա). Երջանիկ դընդին, երեք հաղարին՝ եւ հինդ հազարին»։ 39. Թղ. 196ա։ «Գանձ կիրակամտի ասայ. Գերամբարձ Աստուած դովեալդ ի զաւրաց դընդից Հրեշտակաց»։ Գրիգոր։ 40. Թղ. 198բ։ «Գանձ գիշեր պաշտման ի Գրիգոր վարդապետէ. Գերանճառ արփի գոյից ամենի գոլ քո պատճառի»։ - Վերջ Րղ. 200բ։ «Յանցանքըն սըրբեալ, պարտիքըն թողեալ, կամաւըն ջընջեալ անկամ...»։ (Թերի կ'ընդհատի)»։

Content