337182հաւանօրէն ԺԴ դարուն վերջերը, եւ կամ ԺԵ դարու առաջին կէսին։
11, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։
բամբակեայ, դեղնեալ եւ անողորկ։
փայտեայ կաշեպատ սեւ եւ զարդարուն։
շատ յոռի. Թղ. 1, 2, 27-100, 132-138 լուսանցքն եւ յատկապէս ստորին լուսանցաքղանցք սաստիկ բբդգզուած եւ հերձոտեալ են. Թղ. 96 վերէն ի վայր մէշտեղէն մկնկեր եղած է. Թղ. 138 արտաքին լուսանցքն՝ գրութեան մէկ մասով փրթեր է։ Կողերն եւս - մասնաւորապէս առաջինը - մեծապէս վնասուած են, եւ ետքէն պարզ կաշիով նորոգուած։ Սկիզբէն կը պակսի մէկ թուղթ հաւանօրէն ցանկը կամ դատարկ. 1 թուղթ ընդ մէջ Թղ. 70բ-71ա եւ 1 թուղթ ալ վերջէն։ ԴԻՐ Բոլորգիր հնաձեւ եւ ընտիր, բայց ցանցառ գրութեամբ։
նախկինն անյայտ, հաւանօրէն գրիչն, ապա անանուն ոք եւ Ներսէս քահանայ, ապա այլք։
մէկ թուղթ միայն առաջակողմը, մնացորդ միջակ երկաթագիր Աստուածաշունչի մը՝ կիսատ։
, սակաւաթիւ են, ոմանք երկագոյն, այն է՝ կարմիր եւ մութ դեղին։
եւ
չկան։
մի միայն Թղ. 1ա, ազօտ կարմիր եւ պարզունակ։
երբեմն կարմիբ, երբեմն սեւ։ Կարմիր են նաեւ սկզբնատառերը։
Թղ. 138բ, մէկ թուղթ, հաւանօրէն ցանկը կամ դատարկ. 1 թուղբ բանը։
Միայն հատ մը վերջին ստացողէն, (Թղ. 138բ), որ սակայն սկիղբէն եղծուած է, եւ կցկտուր բառեր միայն կը կարդացուին, այսպէս «... ի զտէրուն... Հրաման թէ. Երանի այնոցիկ.. յիշատակ ի Սիոն և. ընդունակ... դնեցի զգիրքս ի քատտ սպ եւ եդի յիշատակ ինձ եւ նախնեաց իմոց կենդանեաց եւ ննջեցելոց իմոց։ Եւ ետու ի Ներսէս... ան, ընթեռնու, եւ նայ յիշատ(ակէ) ղիմ ննջեցեալն ի յիւր սուրբ պատարագն։ Գնեցի զգիրքս ի թվիս ՊՀ ( = 1421) զոր ի յայսմ ամի... մ փորձութիւն երեկ ի վերայ մեր»։ Դիտելով որ այս յիշատակարանս տարբեր բոլորգրով գրուած եւ բուն բնագրի դատարկ թողուած երեսին վրայ, կը հետեւի որ մատեանս 1421 թուականէն շատ յառաջ գըրուած էր արդէն։
Ձեռագիրս 1887ին մըտեր է հաւաքմանս մէջ. ստացուած է ի Կ. Պոլիս, ձեռամբ Պր. Սերորէ Ալիշանի։ Մատեանս է Մաշտոց փոքրադիր, որ կը պատկանի հին եւ համառօտ Մաշտոցներու խումբին, կը պարունակէ 12 կանոն հետեւեալ կարդաւ. 1. Թղ. 1ա։ «Կանովն պղծելոյ տանարին»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 5)։ 2. Թղ. 7բ։ «Կանոն խաչ աւրհնելո(յ)»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 21)։ 3. Թղ. 23բ։ «Կանոն տեառնական աւրհնելո(յ)»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 22)։ լ. Թղ. 20բ։ «Կանոն ողենանգիստ առ նել, կամ պատարագ մեռելո(յ)»։ (Հմմտ Դ. Մաշտ. § 24)։ 5. Թղ. 35ա։ «Կանոն մկրտութիւն առնել առ դրան եկեղեցոյ»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. Միայն Թղ. 41բ. խորագրի մէջ Մաշտոցս ունի. «Եւ ասեն ձայնիւ ալէլու. Գ տարպա»։ Թղ. 44բ խորագրին մէջ ալ. «Եւ ապա հաղորդեցուցանէ ի սուրբ խորհրդոյն անմոռանալի։ Եւ յուղարկէ մինչեւ ի դուռն եկեղեց(ւ)ոյ»։ 6. Թղ. 43բ։ «Կանոն պոակ առնելո(յ)», (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 20)։ Ձեղչուած է Պսակ վերացուցանելոյ մասը։ 7. Թղ. 52բ։ «Կանոն հաղորդ տալո(յ)»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 31)։ 8. Թղ. 56բ։ «Կանոն զամենայն վախճանեալս թաղմամբ առ Քրիստոս յուղարկել»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 32)։ Մաշտոցիս մէջ կրճատուած են առաջին խրատագիրն եւ ինչ ինչ սաղմոսները։ 9. Թղ. 75բ։ «Կանովն երկրորդ աւուրն (Այգալաց) գան ի գերեզման, առաւաւտուն»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 23)։ 10. Թղ. 83ա։ «Կանովն յորժամ տղա(յ) վախճանի»։ (Հմմտ. ԺԶ. Մաշտ. § 7)։ 11. Թղ. 95ա։ «(Իբրեւ շարայարութիւն առաջնոյն)։ «Իսկ երկրորդում աւուրն գան ի գերեզմանն»։ (Տես Անդ միացեալ)։ 12. Թղ. 99ա։ «Կանոն ջուր աւրհնելո(յ)»։ (Հմմտ. Ա. Մաշտ. § 29)։ 13. Թղ. 118բ-119ա։ «Կանոն մեծի Ե. շաբաթուն՝ Ոտնյուա(յ)ին, ըստ որում ասաց Յիսուս եթէ Աւրինակ մի ետու ձեզ»։ (Հմմտ. Դ. Մաշտ. § 39)։ Սակայն ունի յաւելուածով Թղ. 134ա։ «Եւ ապա տեառնագրէ զեղն սուրբ խաչիւն երիցս ասէ։ Աւրհնեսցի եւ սրբեսցի եղս այս յանուն Հա. Եւ ժողովուրդն ասեն. Ամէն։ նոյնպէս եւ զջուրն։ Եւ ապա նստեալ զգեցցին ղենջակ եպիսկոպոսն եւ այլք ի գլխաւոր իրիցանց։ Եւ նստեալ լուասցեն զամենեսեան ի փոքրկանց մինչեւ ցմեծամեծս եւ սրբեսցեն ղենջակաւն զոր սփածեալն է։ Եւ մի ոմն ի քահանայից խաչանման դրոշմեսցէ եղովն ի վերա(յ) թաթի բ ստիցն»։