48

ՍԱՂՄՈՍԱՐԱՆ ԻԴ

ԺԴ դար - ԺԵ դար

ID

Number

48

Old record number

1385

Title

ՍԱՂՄՈՍԱՐԱՆ ԻԴ

Start date

ԺԴ դար

End date

ԺԵ դար

Date details

անյայտ, զի կը պակսի գլխաւոր յիշատարակարանը սակայն թուղթէն, գիրէն և երանգներէն դատելով աւելի հին ըլլալ կը թուի, բայց նկարչական մոտիւները ԺԴ - ԺԵ դարը կը մատնանշեն։

Copy place

նոյն։ պէս։

Reference

Type

Number of pages

96

Dimension

16,2x11,4 (12, 5x8)

Layout

միասիւն։

Writing details

բոլորգիր միջակ, ցածադիր և հնաձև։

Codicology

7 իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject

Subject details

թուղթ բամբակեայ գորշագոյն։

Number of lines

20։

Binding

(նոր) փայտեայ կաշեպատ՝ ընկուզագոյն, անզարդ։

State of preservation

՝ շատ յոռի վիճակի մէջ է. լուսանցք գրեթէ առ հասարակ՝ - յատկապէս ստորինքն - չարաչար բրդգզուած ու ցեցակեր եղած են։ Թղ. 37, 42, 46, 54, 59, 62, 63, 94, լուսանցքները փրթեր են Թղ. 72, 82, 83, ևն գիծ քաշուած տեղերը ճեղքուեր ու շերտ շերտ եղեր են։ Երբեմն կազմալուծուած ըլլալով թերթերն ու թուղթերը կամ թերի են և կամ յետևառաչ փոխադրուած ետքէն։ Սկիզբէն կը պակսին առաջին երկու Կանոններն և Գ.ին ալ կէսը, այսինքն՝ Ա- ԾԱ սաղմոսները։ Թղ. 1 և 2 յետ և առաջ կազմուած են։ Ընդ մէջ Թղ. 2բ - 3ա կայ մեծ պակաս մը ևս. այս ինքն ԾԴ - Կ սաղմոսները։ 1 - 3 թուղթք կը պակսիւ ընդ մէջ Թղ. 12բ - 13ա։ - 1 թուղթ ընդ մէջ Թղ. 20բ21ա. - 1 թուղթ ընդ մէջ Թղ. 37բ - 38ա. - 1 թուղթ ընդ մէջ Թղ. 38բ - 39ա։ - 1 թուղթ ընդ մէջ Թղ. 43բ. 44ա։ Ղ. սաղմոսը մրիպակաւ ՉԹ. թուագրուած է որոմ յաջորդներուն թուահամարներն ալ ըստ այսս նուազ հաշուուած են։ ՂԸ. սաղմոսն ալ՝ ՂԶ. նշանա, կուած է։ Կր պակսին դարձեալ 1 թուղթ ընդ մէջ Թղ. 56բ - 57։ - Թղ. 75, 76 յետև փոխադրուած են. 1 - 2 թուղթք կը պակասին ընդ մէջ Թղ. 77բ - 78ա։Վերջէն ալ շատ թուղթեր ինկած են, այսինքն ՃԼԶ սաղմոսի 4րդ տնահամարէն միջև Ծ. սաղմոսները։

Copyist

Մարտիրոս սարկաւագ (տես վարը)։

Owner

անյայտ։

Commanditaire

Illuminator

անյայտ հաւանօրէն գրիչն, որովհետև տեղ մը գծող ևս կ՝անուանէ զինքը։

Binder

անյայտ։

Parchment flyleaf

չունի։

Lettrines

բազմաթիւ են, մարդագիր, թռչնագիր երբեմն երկագոյն և երբեմն միագոյն, այսինքն ջնարակային մութ կարմիր կամ սըսրագոյն, և մուի կանաչ. ուշադրութեան արժանի են Թղ. 12բ, 64ա, 87բ, թռչնազարդ զարդագրերը։

Initials

Marginal illuminations

բազմաթի։ են և մի և նոյն գոյներով։ Նշանաւոր են Թղ. 15 սվաստիկա կոչուած հին խաչաձևք՝ մէջէ մէջ՝ կար միր և սև գոյներով. այսպէս և Թղ. 12բ մէջ ընդ մէչ պապկայք։ - Թղ. 54ա, բազէն ուրիշ որթապատեա, թռչունի գլխոյն վրայ կանգնած։ - Թղ. 87բ, մարդաՆերը ու գլուխր վարդերով պսակուած աքաղաղն։Թղ. 26բ, նորաձև գլխարկով՝ մարդակերպ թռչունը։

Images

չկան։

Canon tables 1

չունի։

Canon tables 2

հատ միայն (միւսներն ինկած են) ջնարակային կարմիր և աղօտ դեղին։

Title text

կար։ միր. այսպէս են նաև մէն մի սաղմոսի առաջին երկու տողերն. իսկ տնագլուխք փոփոխակի բացագոյն և աղօտ կարմիրոմ։

Blank pages

չունի։

Colophon

սակաւ են, համառօտ և աննշան, այսպէս. 1. Թղ. 76բ. Զեղկելի գրիչս՝ զՄարտիրոս սարկաւագս անուամբ և ոչ գործով՝ յիշել ի տէլ աղաչեմք։ Դիտելու է որ յիշատակարանիսինչպէս և միւս յիշատակարանաց - գիրն աննման է գլխովին Սաղմոսարանիս բնագրին. այսինքն մանրկեկ է և նուրբ, նման գիշերային ժամու Վասն ուղղելոյ զգնացս մեր, Քարոզի գրին։ 2. Թղ. 87ա. Նոյն գրչութեամբ. ԶՄարտիրոս գծողս յիշեա ի տէր աղաչեմ,։

Informations

. Ձեռագիր։ 1834ին մտեր է հաւաքմանս մէջ. Կ. Պոլսէն դրկուած է ի մայրավանս, բայց չգիտցուիր որու ձեռքով։ Մատեանս է Սաղմոսարան յոյժ թերակատար։ Թղ. 1ա։ ԾԲ. սաղմոսի 2րդ տնահամարով կը սկսին սաղմոսք Դաւթի, և Թղ. 96բ ՃԼԶ. սաղմոսի 4րդ տնահամարով կաւարտին։ Հոս ալ Կանոններէն վերջ կը յաջորդեն մարգարէական Յրհնութիւններ և ապա գիշերային ժամու Մաղթանքներն և Քարոզներ։ Սաղմոս ներէն ոմանք թուահամար չունին, ոմանք ալ տպագրութեան թուահամարներուն հետ խոտոր համեմատութիւն կը կազմեն։ Եւ դիտելով ոլ այս բանս ակներև է նոյն իսկ այն թերթերում՝ որոնք կարդաւ կը յառաջեն և յետ և յառաջ փոխադրութեան անգամ կասկած չկայ ինձ համար գաղտնիք կը մնայ։ Սաղմոսարանիս խորագիրներն ընդհանրապէս Զօհրապեան տպագրութեան և Թ. 25ին հետ կը թուին զուգընթանալ, բաց ի հետևեալներէն, որոնք երկուքէն ալ կը տարբերին. Թղ. 15ա։ ԿԶ. սաղմոսն ունի. Ընդ աւրհնութիւն՝ սաղմոս ի Դաւիթ,։ - Թղ. 23բ։ ՀԴ. Ի կատարած մի ապականեր. սաղմոս ի Դաւիթ,։ - Թղ. 27բ. ՀԶ. Ի կատարած Դիթովմ. սաղմոս յԱսափ, - Թղ. 26բ։ ՀԻ. Կատարած իմաստութեան Յասափ. սաղմոս ի Դաւիթ,։ - Թղ. 33ա։ ՀԹ Ի կատարած զառանցելոցն՝ վկայութիւն Ասափայ. սաղմոս ի վերայ Եթովպացւոցն.։ - Թղ. 36ա։ ՉԲ. Առանց խորագրի՝ կիսախորանով չի սկսելովն հանդերձ։ - Թղ. 37ա։ ՑԴ. Ի կատարած վասն հնծանաց իմաստութիւն որդւոցն Կորխայ, սաղմոս ի Դաւիթ,։ - Թղ. 38ա։ ՉԶ. (Չէ ըստ տպ.) Աւրհնութիւն սաղմոսաց որդւոցն Կորխա. ի կատարած վասն Մաղաղեթա իմաստութիւն, զի ետ պատասխանի ամենայն իմաստութեամբն Իսրայէլի,։ - Թղ. 45բ։ Ղ. (տպ. ՂԱ). Սաղմոս աւրհնութեան. Յաւուր ուրբաթուց,։ - Թղ. 46բ։ ՂԱ (տպ. ՂԲ). Յասափ սաղմոս.։ - Թղ. 47ա։ ՂԲ. (տպ. ՂԳ)։ Սաղմոս ի Դաւիթ. ի չորրորդի շարաթու,։ - Թղ. 52ա։ ՂԶ. (տպ. ՊԸ.) խորագիր նոյն։ Թղ. 52բ։ ՂԸ. (տպ. ՂԹ.) Աարհնութիւն ի Դաւիթ։ - Թղ. 54ա։ Ճ. (տպ. ՃԱ)։ Սաղմոս ի Դաւիթ։ Աղաւթք ուրուկի. իբրև ձանձրասցի՝ առաջի տեառն ասէ զաղօթս, ևն ևն։

Content