542

ՇԱՐԱԿԱՆ ՁԶ

ԺԴ դար - ԺԵ դար

ID

Number

542

Old record number

1577

Title

ՇԱՐԱԿԱՆ ՁԶ

Start date

ԺԴ դար

End date

ԺԵ դար

Date details

գլխաւոր յիշատակարանը ինկած ըլլալով՝ կը պակսի գրչութեան թուականը. յետին դարու գրուած յիշատակագրութիւններ կատարուած են 1567ին. ձեռագիրը պէտք է գրուած ըլլայ ժԴ-ԺԵ դարերուն, նկատի առած ձեռագրին հնութիւնը եւ գրչութեան ձեւր։

Copy place

Reference

Type

Number of pages

288

Dimension

10,6x14,5

Layout

միասիւն (7,5x11)։

Writing details

բոլորգիր։

Codicology

26, որոնցմէ դ, ժդ, ժը, իգ՝ ունին 10 թղ., ի, իա՝ 11 թղ., իբ՝ 9 թղ., իե՝ 7 թղ., իզ՝ 6 թղ., մնացածները իւրաքանչիւրը 12 թղ.։

Principal subject

Subject details

մագաղաթ (տե՛ս Հանգամանք)։

Number of lines

23։

Binding

փայտեայ կաշեպատ, դրոշմազարդուած. ունի գոցելու կաշի, զոյգ ականջներէն առաջինը ինկած է։

State of preservation

ոչ այնքան լաւ, որովհետեւ հնութենէն թխացած են թուղթերը եւ շատ մը էջերու գրութիւնը գրեթէ անընթեռնլի են. մէկ կամ աւելի թուղթ ինկած է ընդմէջ 164-165, 202-203, 208-209, 233-234։ Ձեռագիրս կրկնագիր է, օգտագործուած են յունական եւ հայկական ձեռագիրներ եւ այնքան լաւ ջնջուած են՝ որ գրեթէ ոչինչ կարելի 1 կարդալ նախկին գրութենէն։ Թղ. 118, 161, 177, 264, 265 պատռած եւ մեծապէս վնասուած են։

Copyist

Սահակ։

Owner

Commanditaire

Illuminator

եւ այլն անյայտ։

Binder

Parchment flyleaf

առջեւն ու ետեւը երկուքի ծալուած երկաթագիր աւետարանի մը կտորները, որ ջնջուած է եւ վրան շարականներ կամ յիշատակագրութիւն գրուած են։

Lettrines

գրեթէ ամէն կանոնի առաջին գիրը, միագոյն եւ պարզ, մաշած եւ ջնջուած են։

Initials

կարմիր թանաքով են։

Marginal illuminations

շատ, սակայն մեծ մասամբ ջնջուած են եւ երբեմն հազիւ նշմարելի. միագոյն եւ պարզ են։

Images

107բ, կը ներկայացնէ Յիսուսի յարութիւնը, գեուած պարզ գրիչով, յաջող եւ կատարեալ դէմքերու արտայայտութեամբ։

Canon tables 1

Թղ. 2ա, 108ա, 150ա, բաւական ընտիր են, կը պակսի գոյներու ճոխութիւնը։

Canon tables 2

Թղ. 5բ, 45բ, 35ա, 1եեր, 228ա, 242բ, 264բ։

Title text

եւ

Blank pages

չկան։

Colophon

1. Թղ. 242ա. Ձեռագրին գրչութեամբ կայ միակ հետեւեալր. «Զբազմամեղ գրիչս Սահակ՝ աղաչեմ յիշել ի Տէր»։ 2. Այս եւ յաջորդ յիշատակագրութիւնները յետին դարու գրչութեամբ՝ են. Թղ. 1բ. «Յիշատակ է շարակնոցս Ղարիպշին, Թուխիկին, իմ ծնաւղաց հոգ(ւ)ոյն Մահտեսի Թուրապին, Մահտեսի Սալչուկին, Աստուած օրհնէ որդորողն (?), Աստուած օրհնէ յիշատակ դնա(ւ)ղն։ Զմաքսաւորս եւ զմեղաւորս աղաչեմ յիշել ի Տէր»։ 3. Վերջին պահպանակին վրայ. «Յիշատակ է շարակնոցս Գենէվարդին եւ կողակցին իւրոյ պարոն Սարգիսին, որդ(ւ)ոյ նորա տէր Մարգարէին եւ ամենայն արեան մերձաւորաց, մեծի եւ փոքու առհասարակ. ամէն։ Որ ըստացայ զսայ ի հալալ ընչից եւ ի արդար վաստակոց իմոց, ի թվաբերութիւնս ՌԺԶ( = 1567) գնեցաւ շարակնոցս, ի թվին աւրհնութեան իմոյ ռ.ի։ Դարձեալ աղաչեմ զձեզ, ով եղբայրք, յիշեցէք ի մաքրափայլ աղաւթս ձեր՝ զԳենէվարդն եւ զայլ ամենայն ընդանիգն, եւ յիշեալ լիջիք դուք ի Քրիստոսէ, որ է աւրհնեալ յաւիտեանս. ամէն»

Informations

«Գրիգոր Խալաթեան Մագիստրոս նուիրեաց ի յոբելինի (17011901) Մխիթարեան Ուխտին»։ Մատեանս է Շարակնոց, կը բովանդակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 2ա. «Կանոն ծննդեան Աստուածածնին» եւ այլն (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 1, 2. Թղ. 9բ. «Կանոն Աստուածայայտնութեան երագալուցին» (Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 6-16)։ 3. Թղ. 29բ. «Կանովն Անտովնի անապատականի» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 17-26)։ 4. Թղ. 45բ. «Երգ Բուն ԲարեկենդաՀմմտ. Ա. Շրկ. §§ 27-78. § 78ին կը հետեւի «Երկ. Կիւրդի հայրապետին. Մանկու նըք նոր», որ նոր թանաքով եւ նոր գրչութեամբ է։ 5. Թղ. 85ա. «Կանովն յարութեանն Ղազարու»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 79-88, կը պակսին Աւագ Ուրբաթ եւ Շաբաթ օրերու Մեծացուսցէ շարականները։ 6. Թղ. 108ա. «Կանոն Յարութեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 89-144)։ 7. Թղ. 158բ. «Կանովն ծննդեանն Յով(հ)աննու Մկրտչին» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 145-148, 150-2, Բ. Շրկ. § 77)։ 8. Թղ. 172բ. «Կանովն սրբոյ Տապանակին» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 153-170)։ 9. Թղ. 198բ. «Կանովն սըրբոց Մարգարէիցն»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 171-195. «Ով հրաշալի նախահարք» շարականին թուղթը ինկած է. § 177ի կը յաջորդէ նիկողայոսի շարականը։ 10. Թղ. 220բ. «Երգ առաջի աւուր... Նորաստեղծեալ» եւ այլն (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 196-9)։ 11. Թղ. 228ա. «Կանովն համաւրէն ամենայն Մարտիրոսաց» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 200-7)։ - Թղ. 242բ. «Կանովն համաւրէն ամենայն Ննշեցելոց» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 208-215)։ 12. Թղ. 261բ. «Աստուած անեղ անժամանակ» (Ա-Ք)։ 13. Թղ. 264բ. «Աւրհնութեներ յարութեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 216-223)։ 14. եղ 24ոբ. «Այսաւր գուարձացեալ ցնծայ եկեղեցի» (Ա-Ք)։ - «Լերինք ամենայն այսաւր ցնծացէք»։ 15. Առաջին պահպանակին վրայ «Խորհուրդ խորին անհաս»։ - «Սարսափելի որոտմամբ եւ ահագին»։ - Թղ. 1ա. «Յայս յարկ նուիրանաց»։ - Թղ. 282բ. (Շրկ. Մինասայ). Լզյիշատակ վկայից սրբոյն»։ Թղ. 283ա. «Ով գերահրաշ ծաղիկ բուրեալ»։ - Թղ. 288բ. «Արարիչ եւ մարդասէր անոխակալ»։ - Վերջին պահպանակին վրայ «Խնդայ յոյժ դուստր»։ Այս վերջին համարին (§ 15) գրութիւնները տարբեր եւ յետին դարու գրչութեամբ

Content