535

ՇԱՐԱԿԱՆ ՀԹ

ԺԴ դար - ԺԴ դար

ID

Number

535

Old record number

925

Title

ՇԱՐԱԿԱՆ ՀԹ

Start date

ԺԴ դար

End date

ԺԴ դար

Date details

ձեռագրին ընդհանուր կերպարանքէն դատելով, նկատի առած անոր մանրա նկարներն ու մանաւանդ գիրը՝ ԺԴ դարու գործ Կը թուի ըլլալ։

Copy place

անյայտ։

Reference

Type

Number of pages

306

Dimension

12x16,6

Layout

միասիւն (8x12,8)։

Writing details

բոլորգիր միջակ, հնաձեւ։

Codicology

մինչեւ Թղ. 278՝ 23, իսկ Թղ. 279-306՝ անկարելի է զանազանել, որովհետեւ չեն նշանակուած թերթաքանակները եւ նոր թուղթեր աւելցուած ըլլալով՝ խանգարած են հին բնագիրը։ Յիշուած 23 թերթերէն գ, ինկած կորսուած է, ա ունի 11 թղ., ժր եւ ժգ միասին՝ 25 թղ., մնացածները իւրաքանչիւրը 12 թղ. ունին։ Յիշենք նաեւ թէ ա թերթէն առաջ աւելցուած են նորոգողին կողմէ 4 թղ., օրինակելու համար առաջին կանոնը (տես ստորեւ § 1)։

Principal subject

Subject details

թուղթ ողորկ եւ գործածութենէ դեղնած։

Number of lines

21։

Binding

արդի, կիսակաշի լաթակազմ։

State of preservation

թէեւ կազմուած եւ ներկայանալի ձեւ մը ունի, սակայն ձեռագիրս չափազանց գործածուած ըլլալով՝ գոյնը կորսնցուցած է, կողմնակի լուսանցքները կտրտուած եւ զարդերը վնասուած են. ինկած է ամբողջ գ թերթը՝ որով կը պակսին Տեառնընդառաջի եւ Ս. Անտոնի կանոնները։ Միջանկեալ զանազան տեղեր բուղբ ինկած է, սակայն 1523ին նորոգուրեան ատեն ամբողջացուցած է նորոգողը՝ թէ բուղթերը ե։ թէ՛ գրութիւնները. այսպէս նոր թուղթեր են Թղ. 1-4, 135-138, 221, 228, 299, 288, 290-306. Թղ. 305-0 նոր թուղթ եւ նոր գրչութեամբ է։ Թղ. 134ի կեդրոնը վնասուած է. կը պակսի հատուած մը։ Ձեռագիրս զանազան տեղեր ցեցակիր եղած է։

Copyist

Թղ. 168բ կը յիշուի «Յովա», որ կարելի է կարդալ թէ՝ Յովհաննէս, թէ՛ Յովասափ եւ կամ նման անուն մը։

Owner

առաջինն Յովհաննէս կամ նման անուն մը, որովհետեւ յիշատակարանին մէջ ջնջուած է բուն անունը եւ գրուած՝ Յովասափ։ Ժէ դարուն՝ Լեւոն եւ ապա Արիստակէս տիրացու։

Commanditaire

Illuminator

անյայտ, գուցէ գրիչր։

Binder

առաջինն անյայտ, 1623ին՝ սեբաստացի Մելքոն սարկաւագ։

Parchment flyleaf

միայն ետեւի կողմը մագաղաթի երկու թուղթեր կան, ուր գրիչի փորձեր կատարուած են. նորագոյն կազմի ատեն առջեւն ու ետեւը աւելցուած են երկերկու սպիտակ դատարկ թուղթեր։

Lettrines

երկու տեսակ են, գլխաւոր կանոններու առաջին գիրը շատ մեծ է՝ գծուած զանազան ողակաձեւ զարդերով, իսկ սովորական զարդագիրերը՝ թռչնագիր են. բոլորն ալ միագոյն՝ սակայն նաշակաւոր։

Initials

կարմիր թանաքով են, շարականներու առաջին տողերը՝ մուր կարմիր թանաքով է։

Marginal illuminations

գրեթէ ամէն կանոնի, միագոյն՝ սակայն շատ յաջող զարդերով. զանազան տեղեր վնասուած են։

Images

չկան։

Canon tables 1

երկու հատ, առաջինը Թղ. 2ա, գծուած նորոգողին կողմէ՝ որ անյաջող գործ մըն է. մինչ բուն բնագրինը՝ Թղ. 5ա՝ միագոյն է, սակայն չափազանլ յաջող եւ արուեստի գործ. նոյնպէս են

Canon tables 2

որ թուով աւելի շատ են, այսպէս Թղ. 8բ, 40ա, 84ա, 103ա, 132ա, 169ա, 191ա, 246բ։

Title text

եւ

Blank pages

Թղ. 1ա, 1բ, 304բ, 306բ։

Colophon

Ձեռագրին բնագրին գրչութեամբ կան հետեւեալ չորսը. 1. Թղ. 5ա. «Զստացաւղ տառիս զ (տեղը դատարկ ձգուած) եւ զգրիչս մեղաց, աղաչեմ յիշել ի Տէր Յիսուս Քրիստոս»։ 2. Թղ. 168բ. «ԶյՅովասափ երէց յիշ) (ջնջուած է եւ այսպէս գրուած է), զստացաւղ գրոցս եւ զՅովա. գրիչս անիմաստ, յիշեա՛ Տէր, աղաչեմ», 3. Թղ. 174բ. «Աւգնեա՝ ինձ Տէր»։ 4. Թղ. 191ա. «Տէր աւգնեա՝ մեղուցե5. Թղ. 40ա. «Յովանէս Եզնակւոյն է գիրս՝ մականուն Մաշածին»։ Այս համառօտ յիշատակագրութիւնը զանազան կերպով մեկնողներ եղած են. տե՛ս Քիւրտեան Յ., Երիզա եւ եկեղեաց գաւառ, Հտ. Ա., վենետիկ, 1953, էջ 171-172։ 6. Թղ. 303բ. Նորոգողին յիշատակարանը. «Փառք եւ գոհութիւն արարողին, յօրինողին եւ կասդուրողին, Հօր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ ամենասուրբ Հոգ(ւ)ոյն, անզրաւ յաւիտեանս. ամէն։ Թվականիս հա(յ)կազ(ե)անս տոհմի ՌՉԲ( = 1623), յեղանակս գարնանային, Ապրիլ ա( = 1) աւարտեցաք կազմելո(յ) եւ նորոգելո(յ) զայս եղանակաւոր տառս՝ որ կոչի շարակնոց։ Եկեալ իսկ էաք այս Ատրանա քաղաքս վասն քարոզութեան Տեառն բանին. ընդ հոգեւոր հաւին իմոյ Սեբաստացի տէր Մելքիսէթ վարդապետին, որ էր անդրանիկ աշակերտ Յովհաննէս կաթողիկոսի Կիլիկեց (ւ)ո(յ). ես ծառա(յ) նոցին գոլ(ով), զայս փոքր արուեստս ուսեալ գոլով վարպետաց սրբոց, ըստ տկարութեանս մերո(յ) ըսկիզբն արարաք եւ յաւարտ ելաք, կարողութեամբ սրբոյ Հոգ(ւ)ոյն, կազմեցաք եւ նորոգեցաք։ Յիշման ինձ եւ ծնօղաց իմոց եւ արեան մերձօորացն ամենեցուն, վարժապետին իմոյ եւ վարպետին եւ ուսուցանողին՝ Աստուած ողորմի ասացէք, եւ յիշողացդ եւ յիշեցելոցդ Աստուած ողորմի եւ իւր փառաց արժանի առնէ. ամէն։ Ես նուաստ եւ անպիտան, մեղաւք լցեալ, Սեբաստացի Մելքոն սարօկւգ (սարկաւագ) ծառայ ամենեցուն»։ 7. Յետին դարու նոտր գրով կան երկու յիշատակագրութիւններ. Թղ. 227բ. «Աստուած ողորմի մղտեսի Լեւոնին հոգոյն, որ զայս եղանակաւոր տառս եդիր յիշատակ ի դուռն սուրբ Թորոս եկեղեցոյ, յիշատակ իւր հոգոյն եւ իւր ծնօղացն. ամէն»։ 8. Թղ. 306բ. «Ես Շօռութեցի Նազարի որդի, մեղօք լցեալ սուտանուն դիրացու Առիստակէսս գրեցի, թվին հայոց ՌՃԽԳ(1694) Աբրիլի բ( = 2)ին. ով ոք ընդեռնու՝ մէկ ողորմի ասի իմ ծնողացն, Աստուած փոխաարէն միոյն հ( = 100) տացէ, ամէն

Informations

կը գտնենք վանքին ցուցակին մէջ. «Յիշատակ է պարոն Պօղոսի՝ որդւոյ էտիրնեցի Ինճիճի Միքայէլի»։ Մատեանս է Շարակնոց, որ չի հետեւիր միւս սովորական Շարակնոցներու կարգին, ունի շատ մը նորութիւններ, եզական է իր դասաւորումին մէջ. կը պարունակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 2ա. (Կանոն ծննդեան Աստուածածնին) անվերնագիր։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 1. կանոնս աւելցուած է 1623ին նորոգողին կողմէ. բուն հին ձեռագրին առաջին կանոնն է յաջորդ Աւետման կանոնը։ 2. Թղ. 5ա. «Կանովն աւետեաց Աստուածածնին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 4-5. երկրորդ կանոնին (§ 5) վրայ աւելցուած է Ճաշու շարականին առաջին բառերը. «Ի քեզ եմք ապաւ. Որ քան զ»։ 2. Թղ. 8բ. «(Կանոն) Աստուածայայտնութեան ճրագալուցին» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 4. Թղ. 10ա. «Կանովն առաջի աւուրն Յայտնութեան»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 7-14. Յայտնութեան առաջին օրուան կանոնի Օրհնութիւնը ունի երկու մաս միայն. «Խորհուրդ մեծ եւ սքանչելի ...», «Ի Հաւրէ ծագեցար ...», զանց եղած է «Այսաւր ցնծան երկինք ...», սակայն յետագայ ձեռք մը (գուցէ նոյն ինքն գրիչը) ստորին լուսանցքին վրայ օրինակած է զայն մանր գրով։ 5. Թղ. 24ա. «Մեծացու(ս)ցէք ՅարուՀմմտ. Ա. Շրկ. § 15. ձեռագրիս մէջէն գ թերթը ամբողջութեամբ ինկած ըլլալով՝ կը պակսի ԴԿ. Մեծացուսցէները, ինչպէս նաեւ ձեառեընդառաջի եւ Անտոնի կանոնները՝ 6. Թղ. 28ա. (Կանոն Թէոդոսի թագաՀմմտ. Ա. Շրկ. § 18. սկիզբը թուղթ ինկած ըլլալով՝ կանոնը կը սկսի Ողորմեայով. իսկ Մանկունքը ւՈր գերագոյն»՝ իբր խորագիր ունի «Եարական Տրդատայ բագա7. Թղ. 28բ. «Կանովն Դաւթի եւ Յակովբայ» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 19)։ 8. Թղ. 30ա. «Կանովն սրբոյն Ստեփանոսի նախավկային»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 20. Մանկունքն ու Ճաշու շարականը օրինակուած են Հարցէն 9. Թղ. 32բ. «Կանովն սրբոց առաքելոցն Պետրոսի եւ Պաւղոսի» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 10. Թղ. 34բ. «Կանովն համաւրէն Առաքելոցն Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 23. Տէր յերկնից շարականը ունի երեք տուն՝ փոխանակ չորսի (Ա, Բ, Դ սկզբնատառերով). «Որ սիրողդ էք» Ճաշու շարականին կը յաջորդէ «6շ. Ջառաջնորդս եւ զվարդապետս» շարականը, եւ ապա՝ «Ի քէն հայցեմըք բազումողորմ։ շարականը։ 11. Թղ. 36բ. «Կանոն Եւթանասուն եւ երկու առաքելոցն» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 24)։ 12. Թղ. 38բ. «Կանովն Յովհաննու եւ Յակովբայ» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 22)։ 13. Թղ. 40ա. «Կանոն Բուն Բարեկենդանին» եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 27-78. ունի հետեւեալ տարբերութիւնները. ա. § 28 սկսելէ առաջ՝ կայ հինէն մնացած ծիսական խորագիրը. «Կարգ ապաշխարութեան դասուն»։ բ. § 33 ԱՁ Համբարձիներէն նախ օրինակուած է «Համբարձի զաչս իմ» եւ ապա «Ինձ աւգնութիւն ի Տեառնէ»։ գ. Բ. կիրակի օրուան կանոնը սկսելէ առաջ՝ կայ «Այս շաբաթ աւրս տաւն է սրբոյն Թէոդորոսի զաւր. Որ ընտրեցեր ի սկզբանէ» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 184)։ դ. Կը պակսի § 40ի Ս. Կիւրղի խորաե. Քառասուն մանկանց կանոնին մէջ ղանց եղած է Ճաչու շարականը «Այսաւր մեծապէս»։ զ. Կը պակսի ամբողջութեամբ՝ Ս. Գրիգոր Լուսաւորչի կանոնը (§ 70)։ է. § 71 սխալմամբ գրած է «Եւթներորդ կիւրակէին» փոխանակ «Վեցերորդ» ի։ ը. § 77ի ԴԿ Մանկունքն ու Համբարձի շարականները օրինակուած են § 78էն յետոյ։ 14. Թղ. 82ա. «Կանովն Յովնանու մարգարէին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 25, չէ նշանակած Մեծացուսցէն։ 15. Թղ. 83բ. «Շաբական Համամայ. Հայր երկնաւոր» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 26)։ 16. Թղ. 84ա. «Կանովն հանգստեան համաւրէն ննջեցելոց ի Քրիստոս»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 208-215. աւելի ունի հետեւեալ շարականները. ԱՁ. «տ. Կեանք եւ յոյս ազգի», ԱԿ. «տ. Հայր երկնաւոր որ մարդասիրութեամբդ քո խնամես», ԲՁ. «տ. Որ բնակեալդ ես ի յերկինս արարող», ԲԿ. «տ. Գալոց է միւսանգամ արարիչն յաշխարհս»։ Կը պակսին հետեւեալ շարականները. ԲԿ. «Հաւատ ունելով», «Ի գալստեան»։ «Գայ զաւրութեանց». ԳՁ. «Զքեզ աղաչեմք Տէր», «Արեգակն արդարութեան». ԳԿ. «Ընդ զուարթունս երկնից», «Լեառն վիմածին». Դ2. «Ժողովեալքս ի տաճար» մինչեւ «Ի հանդերձեալ նորոգմանն» բոլոր շարականները. ԴԿ. «Ես ասացի Տէր», «Հայեցայ ի բարձունս»։ 17. Թղ. 100ա. «Երգ արեւագալին» եւ այլն (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 196-199)։ 18. Թղ. 103ա. «Կանովն յարութեան Ղազարու» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 79)։ 19. Թղ. 105բ. «Կանովն Գալստեան Տեառն յԵրուսաղէմ խոնարհութեամբ»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 80. նախ օրինակուած է «ե. Որ զերիս մանկունս» եւ ապա «Ի. Որ ի քերովբէական յաղթող»։ 20. Թղ. 107բ. «Կանովն Ծաղկազարդին» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 81)։ 21. Թղ. 109ա. «Կանովն Մեծի Երկշաբաթին» եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 82-88, հետեւեալ տարբերութիւններով. ա. Աւագ շաբթու Համբարձիներուն կը յաջորդէ «Արարչական բանին հրաման» երգը՝ իր սովորական բաժանումներով։ ր. Աւագ Ուրբաթ օր՝ նախ օրինակուած է «Արծաթսիրութեամբ մոլեալ... Ի գիշերին յորում» եւ ապա «Այսաւր ի կատարումն... Այսաւր զոր յերկնային»։ - «Այսաւր անճառ» (Ա-Ք) երգը ունի իր սովորական բաժանումները (հմմտ. Ա. Շրկ. § 86), որու կը յաջորդէ հետեւեալ խորագիրը. «Ի նմին ժամու մտանեն յեկեղեցին եւ ասեն սաղմոս ՃԺԷ. Խոստովան։ Կց. նոյն է։ Որթիւ. աւետ. ի Յովհ. ՃԾԷ. Գիտէր եւ Յուդա. վջ. հաւ խաւսեցաւ։ Եւ ապա Հ(արցն)։ Զկնի Մանկանցն՝ աղաւթք Սուրբ ես Տէր։ Սաղմոս ՃԸ. Աստուած աւրհնութեան։ Եւ զկնի Որթիւ, աւետ. ի Յովհ. Եւ ածին զՅիսուս։ վշ. զի ի խաչ ելանիցէ»։ Այս խորագրին կը յաջորդէ «Երգ ցերեկութեան աւետարանացն Տեառն Ներսէսի ասաց. Նորոգող տիեզերաց» եւ այլն։ Երգերը աւարտելուն՝ կայ խորագիր մը եւս. «Յետ արձ(ակ)մանն սաղմոս. Աստուած Աստուած իմ նայ։ Կց. Բաժանեցին զհ. Աւետ. ի Սատթ. յԽր. Իբրեւ երեկոյ եղեւ. վջ. հանդէպ գերեզ»։ գ. Աւագ Ուրբաթ եւ Շաբաթ օրերը չունին Մեծացուսցէ շարականը։ 22. Թղ. 132ա. «Կանովն կենսաբեր Յարութեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի», Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 90-137. դիտելի են հետեւեալ մանրամասնութիւնները. ա. Կը պակսի Ա. Շրկ. § 89ի կանոնը, որ է Ներսէս Լամբրոնացիի «Կանոն Պասէքին. Այսաւր յարեաւ ի մեռելոց» եւ այլն, որ չէ անցած Յինանց շարականներուն մէջ, այլ օրինակած է առանձին (տե՛ս ստորեւ § 49)։ Նոյնը պատահած է «Համբարձման» եւ «Երկրորդ Գալստեան» կանոններուն, որոնց խորագիրները միայն մնացած են ներկայ Յինանց շարականներուս մէջ. «Յայս հինգշաբաթոջս Համբարձումն է Քրիստոսի Աստուծոյ ի յերկինս. հ. Մագումն միածնի» եւ այլն, «Յայս կիրակիս Մաղկազարդի տաւնեա. հ. Որ զամենազաւր զաւրութիւն». (տե՛ս ստորեւ §§ 23, 51)։ բ. Ընդ մէջ ժբ եւ ժգ թերթերուն՝ թուղթ ինկած ըլլալով՝ յետագային ամբողջացած է նորոգողին կողմանէ Յովհաննու Մկրտչի կանոնով. կը պակսի Նոր կիւրակէի կանոնը (Ա. Շրկ. § 97). տե՛ս ստորեւ § 50։ 23. Թղ. 169ա. «Կանովն մեծի Համբարձման Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 128. տե՛ս նաեւ վերեւ § 24. Թղ. 171ա, «Կանովն Պենդակոս Հմմտ. Ա. Շրկ. § 138. կայ միայն Ա. օրուան կանոնը, Բ-Է օրերուն կանոնը տե՛ս ստորեւ § 52։ 25. Թղ. 173ա. «Կանովն Յովհաննու Մըկըրտչին» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 146)։ 26. Թղ. 174բ. «Կանովն սրբոյն Գրիգորի Լուսաւորչին» (ոմմտ. Ա. Շրկ„§ 27. Թղ. 177ա. «Շարական Որդւոց եւ Թոռանց սրբոյն Գրիգորի Լուսա. ԴԿ. Աստուածային հաւատոյ հարցըն սրբոց»։ 28. Թղ. 177բ. «Գիւտ նշխարաց սուրբ Ներսէսի Հայոց հայրապետին, ի Յոհ(աննէս) վարդապետէ» (հմմտ. Բ. Շրկ. § 77)։ 29. Թղ. 179բ. «Շարական սրբոյն Սահակայ» (Հմմտ. Ա. Շրկ. § 150)։ 30. Թղ. 180ա. «(Կանոն) սրբոց Հռիփսիմեանցն» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 151)։ 31. Թղ. 185բ. «Շարական սրբոյն Սանդըխտոյ կուսին» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 152)։ 32. Թղ. 185բ. «(Կանոն) Տապանակին Տեառն» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 153)։ 33. Թղ. 187բ. «Կանովն մեծի Պայծառակերպութեան»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 154. կանոնին մէջ զանց եղած է Ա. օրուան Համբարձին. «Այսաւր լերինն թափաւր ցուցեր»։ Հոս օրինակուած է միայն Ա. օրուան կանոնը, իսկ Բ. եւ Գ. օրերու կանոնը՝ տե՛ս ստորեւ § 55։ 34. Թղ. 189բ. «Կանովն Շողակաթին» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 157)։ 35. Թղ. 191ա. «Կանովն Նաւակատեաց սրբոյ Խաչին» եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 161-168 (Ա-Ը օր)։ Զանց եղած է Դ. օրուան կանոնէն «Սրբութիւն սրբոց» շարականը։ 36. Թղ. 202բ. «Կանովն Վարագայ սուրբ Խաչին» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 169)։ 37. Թղ. 204բ. «Կանովն Գիւտ սուրբ Խաչին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 170. «Ապաւինեցաք» շարականը ունի վեց տուն (Ա-Զ). կանոնին վերջաւորութեան աւելցուած է «ԳԿ. 6շ. եւրհնեմք զքեզ փայտ խաչի» լարականը։ 38. Թղ. 206բ. «Կանովն սրբոց Մարգարէիցն»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 171-171ա. կայ 9 171էն միայն Օրհնութիւնը, որու կը յաջորդէ § 171ա ամբողջութեամբ, 39. Թղ. 208բ. «Կանովն սրբոց Թարգմանչացն» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 172)։ 40. Թղ. 210բ. «Կանովն սուրբ հրեշտակ(ապետացն) Գաբրիէլի եւ Միքայէլի եւ ամենայն երկնային զաւրացն» (հմմտ. Ա. Երկ. § 175)։ 41. Թղ. 212բ. «Կանովն սրբոյն Յակովբայ Մծբնայ հայրապետին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 173. կը պակսի Ճաշու «Որ յանապատէ կոչեցար» շարականը։ 42. Թղ. 214ա. «Կանովն սրբոց Հայրապետացն երից ժողովոցն»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 176. կը պակսի Ճաշու շարականը. «Այսաւր երկնայնոցն ընդ», որ աւելի ստորեւ օրինակուած է տարբեր խորագրով. (տե՛ս ստորեւ § 45)։ 43. Թղ. 217ա. «Շարական սրբոց Սուքիասանց» եւ այլն։ Յաջորդաբար կան Վահանայ Գողթնացւոյն, Դաւթի Դվնեցւոյն, Կիրակոսի եւ Յուղիտա, Ոսկեանց, Ատոմեանց, Վարդանանց ծանօթ շարականները (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 188-194)։ 44. Թղ. 221բ. (Շարականք սրբոց Ղեւոնդեանց)։ Ունի միայն «Պայծառացան այսաւր սուրբ եկեղեցիք» եւ «Անճառելի բանդ Աստըւած» շարականները։ 45. Թղ. 224ա. «Շարական սրբոց Վարդապետաց. ԴՁ. Այսաւր երկնայնոցն ընդ մեզ» (հմմտ. վերեւ § 42)։ 46. Թղ. 224ա. «Շարական Իգնատիոսի հայրապետի» եւ այլն։ Յաջորդաբար կան հետեւեալ սուրբերու ծանօթ շարականները. Բարսղի Կեսարացւոյ, Գրիգորի աստուածաբանի, Յովհաննու Ոսկեբերանի, Եւստռատիոսեանց, Երկուց Բիւրուցն, «Շարական սրբոյն Գէորգեայ եւ Թէոդորոսի զաւրավարին. Ճրգնաւորք Աստուծոյ եւ ժառանգորդք» (երգ արեւագալի), Ստեփանոսի Ուլնեցւոյն (միայն «Մարտիրոս եւ վկայ Քրիստոսի»), Եփրեմի (Հմմտ. Ա. Շրկ. § 177-183, 186)։ 47. Թղ. 228ա. (Կանոն համաւրէն Մարտիրոսաց) անվերնագիր։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 200-207. կը պակսի ԳԿ. «տ. Այսաւր մարտիրոսաց դասք» շարականը։ 48. Թղ. 246բ. «Աւրհնութեներ Յարութեան Տեառն կարգաւ» (Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 216-223)։ 49. Թղ. 264ա. «Կանովն Զատկին», Հմմտ. Ա. Շրկ. § 89. տե՛ս նաեւ վերեւ § 22, ա. Կանոնիս կը հետեւի «Նորաստեղծեալ» միաշաբաթի երգը։ 50. Թղ. 266ա. «Տեառն Ներսէսի ասացեալ ի Նոր կիրակէն կրկին Ձատիկին» (տե՛ս վերեւ § 22, բ)։ 51. Թղ. 267բ. «Կանովն Ծաղկազարդին» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 131, տե՛ս նաեւ վերեւ § 22, ա)։ 52. Թղ. 269բ. «Կանովն Հոգւոյն Գալստեան» (Բ-Է աւուրք) (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 139-144. տե՛ս նաեւ վերեւ § 24)։ 53. Թղ. 278ա. «Կանովն ծննդեանն Յովհաննու» (հմմտ. Գ. Շրկ. § 13)։ 54. Թղ. 282ա. «Կանովն ծնաւղաց Աստուածածնին Աննայի եւ Յովակիմայ» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 3)։ 55. Թղ. 284բ. «Կանովն երկրորդ աւուր Վարդավառին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 155-156. կը պակսի Գ. օրուան կանոնին Մանկունքը. «Լերինք ամենայն այսաւր ցնծան». (տե՛ս վերեւ § 50. Թղ. 287ա. «Շարական ներբողեան սուրբ Լուսաւորչին Գրիգորի. Այսաւր զըւարճացեալ ցընծայ եկեղեցի»։ Այս շարականով կը վերջանայ ձեռագրին հին բնագիրը. «Այսաւր զուարճացեալ» շարականի զանազան տեղեր ամբողջացած է նորոգողին կողմէ։ Նմանապէս ամբողջապէս նորոգողին գրչութեամբ է «Լերինք ամենայն» եւ անոր հետեւող շարականները։ 57. Թղ. 293ա. (Անվերնագիր) «Արեւելք գերարփին եւ աւթարան լուսայծին»։ 58. Թղ. 297բ. «(Շարական սրբոյն Սարգսի). Ամենասուրբ Երրորդութեան ընարեալ ծառայ»։ 39. Թղ. 298ա. «Կանոն սրբբոյն Գրիգորի Որդւոց եւ Թոռանց» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 148. տե՛ս նաեւ վերեւ § 27)։ 60. Թղ. 299բ. «Շարական Երկոտասան Առաքելոցն. Ի յանսահման ծովէն Հայր գթութեանց»։ 61. Թղ. 300բ. «Կանոն Մանկանցն Բեդղե(հե)մի» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 174)։ 62. Թղ. 302ա. «Կանովն սրբոց Ղեւոնդեանց»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 195. ունի մինչեւ Տէր յերկնից շարականը։ 63. Թղ. 305ա. (Կանոն Գրիգորի Լուսաւորչի)։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 70. բոլորովին նոր գրչութեամբ է, օրինակած՝ ամբողջացնելու կոմաց ձեռագրին պակասէ, (տես վերել

Content