193

ՆՈՐ ԿՏԱԿԱՐԱՆ Բ

ՉԼԳ = 1284 - ՉԼԳ = 1284

ID

Number

193

Old record number

1444

Title

ՆՈՐ ԿՏԱԿԱՐԱՆ Բ

Start date

ՉԼԳ = 1284

End date

ՉԼԳ = 1284

Date details

ԶԼԳ 1284։

Copy place

Մուշ քաղաք

Reference

Type

Number of pages

200

Dimension

16,5x11,6 12,5x 8,3)

Layout

միասիւն։

Writing details

բոլորգիր միջակ, հնաձև, նուրբ և ընտիր։

Codicology

12, իւրաքանչիւրն 12 թուղթք։

Principal subject

Subject details

թուղթ դեղնորակ՝ միջակ հաստութեամբ և ողորկ։

Number of lines

19։

Binding

փայտեայ կաշեպատ՝ շագանակագոյն և զարդարուն։ գոցելու մասով հանդերձ։ Կողերը ներսէն սպիտա։ կաշերտ կապոյտ ու հասարակ լաթով պատեալ են։

State of preservation

. ներքին լուսանցքը խոնաւութենէ սևցած և տեղ տեղ ալ վնասուած են։ Թղ. 4348, 121-128 թեթև կերպով ցեցակեր եղած են։ Սկիզբէն 1 թուղթ, 2 թուղթ (դատարկ) ևս վերջէն կըտրուած են։ Կոճակներն (հաւանօրէն արծաթի) հանուած են։

Copyist

Թորոս (տես վարը)։

Owner

նախ Նորոգէս (տես վարը), ապա Վարդան Քահանայ, ապա Տիրացու Առաքել։

Commanditaire

Illuminator

անյայտ հաւանօրէն գրիչն, - ի բաց առեալ երկրորդ կիսա։ խորանը։

Binder

անյայտ։

Parchment flyleaf

իւրաքանչիւր կողմէն երկերկո։ թուղթք. մնացորդ միջին երկաթագիր Աւետարանի մը։

Lettrines

՝ ցանցառ են, միագոյն՝ ա։ ղօտ կամ լաւ ևս ջնարակային կարմիր, թռչնագիր, վիշապագիր ևն, ճաշակաւոր. իսկ տնագլուխք փոլիռխակի մերթ սև և մերթ արիւնագոյն կարմիր։

Initials

Marginal illuminations

ցանցառ են, նոյնպէս միագոյն, և որոնց մէջ գրուած են առաքելական թղթոց Ընթերցուածները։ Գեղեցիկ է և խորհրդաւոր Թղ. 197ա առ ֆիլեմոն թղթի լուսանցագարդին վրայ կանգնած դրախտահաւը, որ գլուխը յետև հակած՝ թևը կը մաքրէ։

Images

Canon tables 1

Canon tables 2

2 հատ (Թղ. 1ա, 27ա). վերջինը յետագայ ծաղեողէ մը գծուած կ՝երևի։ վասն զի ճակատի գիրն ևս խոշորկեկ է և աննման հնագոյն գրչութեան, և լրացումն է ինկած թուղթի մը։

Title text

կարմիր։

Blank pages

Թղ. 26բ, որուն առաջակողմեան երեսին վրայ կը տեսնուին խորհրդաւոր ձևեր և ծածկագրութիւններ, որոնք դժբախտաբար կամ քերուած են և եամ գունաթափ եղած. քառակուսի երկու աղիւսակներէն վերինին աջաեողմը կանացի կերպարանքով էութիւն մը կընդնշմարուի, իբր կան։ գուն և ձեռքերը կամ թևերը դէպ ի մեր կարկառած, աջակողմն ալ մի ուրիշ գլուխ։

Colophon

սակաւ են, գլխաւորապէս . Մատենիս վերջք։ Թղ. 199բ, կայ գըրչութեան գլխաւոր յիշատակարանն, այսպէս առք ամենասուրբ երրորդութեանն ի բարձունս հաւր և որդւոյ և հոգւոյն սրբոյ. որ ետ զաւրութիւն տկարութեանս իմոյ՝ հասանել ի վերջին գիծ գրոյ սուրբ առաքելոյս։ Շնորհիւն աստուծոյ սկսա և ողորմութեամբ նորա կա, տարեցի զաստուածայարմար պատգամս սուրբ առաքելոյն Պաւղոսի՝ բազում ջանիւք և մեծա։ փափաքանաւք՝ արի և երջանիկ միայնակեցի Նորօգէսի, աւգնականութիւն հասեալ յաստուծո և աղաւթիւք սուրբ առաքելոյն Պաւղոսի ստացաւ զսուրբ առաքեալս ի հալալ աշխատանաց իւրոց, զոր տէր յիսուս վայելեալ տացէ։ Գրեցաւ լուսաւոր (յաջորդ բառը քերուած) և սուրբ պատուիրանս այս ի քաղագին Մուշ, ի թուականութեան հայոց։ՉԼԳ. ի հայրապետութեան տեառն Յակոբա, և յաշխարհակալութեան Արդուքայոս Ղանին, զոր յայսմ ամի. եսպան զամբարշտեալ գոռոզն զսուլտան Ահմատն զհաւրեղբայր իւր, ոլ գոռողացեալ հպարտացեալ ի վերայ եկեղեցեաց և քրիստոնէից մերձ յընկղմել, զոր տէր յիսուս ընկղմեաց զնա իւրաւքն հանդերձ, և բար։ ձրացոյց զԱրղուքայուն, զոր տէր յիսուս հաստատուն պահեսցէ զսա համաւրէն քրիստոնէից Եւ շարագրեցաւ յընտիր աւրինակէ՝ ձեռամբ մեղապարտ գրչի Թորոսի։ Արդ աղաչեմ զձեզ, ոգ քրիստոսասէր սուրբ հայրք և հայրապետք և սրբասէր քահանայք, որ կարդայք և լուսաւորիք կամ աւրինակէք, թողութիւն հայցեցէք Նորոգիսի միայնակեցի, և համաւրէն աղանց իւրոց։ որ ստացաւ զսուրբ պատուիրանս ի բարեխաւսութիւն իւր և ծնողաց իւրոց։ Եւ զտառապե(ա)լս ի գործոց բարե(ա)ց զապիկար գրի Թորոս և զծնողս իմ. և խոշորութեան սղալանաց անմեղադիր լերուք. զի ըստ ժամանակի։ բերմանն այսչափ եղև. և որ զմեզ յիշէ յիշեալ՝ լիցի ի քրիստոսէ աստուծոյ մերո,։ 2. Անմիջապէս կը յարի մի և նոյն գըրչութեամբ (բայց բնագրի խոշորկեկ բոլորգրով երկորդ ստացողի կողմէն՝ հետևեալր. Որք մեծութեան գանձուց բաղձան և միշտ տենչանաւք նոցին փափաքեն, ոչ ինչ զաշխատութիւն մար, մնոյն զմտաւ ածեն, կամ զցրումն ընչից։ Ըստ այսմ գաղափարութեան սրբասնեալ գահանայն Վարդան ունկնդիր եղեալ խրատու փրկչին և աշակերտաց նորին որ յարաժամ խրատեն զամենեսեան եթէ զբարիս գործել մի ձանձրանայք. սա ըղձալի սիրով ստացաւ զսա յարդար վաստակոց իւրոց ի յիշատակ իւր և ծնողաց իւրոց և եղբարց։ Արդ՝ որք հանդիպիք այսմ տառիս, յիշեսջիք զվերջին ստացողս Վարդան և զծնողսն իմ զԹորոս, և զեղբայրն իմ զԱնդրէա։ և զամենայն ազգայինս իմ և աստուած զձեգ յիշէ. և նմա փառք յաւի,։ Եթէ սոյն Թորոսը նոյն է գրչին հետ, կլ հետև ի որ Վարդան քահանայն ալ, այն է վերջընթեր ստացողն՝ անոր որդին է, և թէ Նորոգիսէն քիչ վերջ ստացող եղեր է մատենիս։ 3. Թղ. 142բ. Լուսանցքին վրայ կայ կնիք մը, ուր գեղեցիկ տառերով փորագրուած է Տիրացո(ւ) Առաքել., բայց առանց ս և է թուանիշի։ Անշուշտ վերջին ստացող մէ և սա։

Informations

. Ձեռագիրս 1892-1901 մտած ըլլալու է հաւաքմանս մէջ. թէև տեղ մը նշանակուած չէ, բայց հաւանօրէն Մշոյ միճակաւորն Վ. Հ. Ներսէս Վ. ճընտոյեան նուիրած է ի յիշատակ վանացս Մատեանս է Նոր կտակարան որ կը պարունակէ միայն Պաւղոսի 14 թուղթերը, հետևեալ կերպով 1։ Թղ. 1ա1։ Յառաջաբան Պաւղոսի առաքելոյ)՝ նախակարգեալ ի գլուխս գրոց։ Ընդ ուսումնասէր և ընդ փոյթ քոյոյ սիրոյդ զարմացեալ եմ, ո հայր պատուական, ևն։ - Վերջ Թղ. 10ա1։ Զհարցն վարդապետութիւնն և զաւանդութիւնն ընկալեալ ի շինած անձանց արքայութեան երկնից լինել ժառանկաւորք,։Անդ։ Վկայութիւն Պաւղոսի առաքելոյ։ Առ Ներոնի(ւ) կայսերբ հռոմայեցւոց վկայեաց անդ Պաւղոս առաքեալ՝ կտրեալ զգլուխն սուսերաւ, ևն։ - Վերջ Թղ. 10բ1։ Եւ ես ստոյգ նշանակեցի զժամանակս վկայութեանն Պաւղոսի,։ Վկայութեանս անմիջապէս կը յարի - իբը շարունակութիւն և սևագրով - փոխանակ տպագրութեան Նախադրութիւն առ Հռովմայեցիս թըղթոյն։ Բովանդակութիւն Ընթերցուածոց, և որոս ի նոսա Գլուխք, և Վկայութիւնք են ըստ իւրաքանչիւր թղթոցն առաքելոյ և որչափ իւրաքանչիւր ի նոցանէ Տունք իցեն։ Ի Հռովմայեցւոց թղթին Ընթերցուածք Ե։ Գլուխք ԺԹ ԺԹ։ Վըկայութիւնք ԽԸ ԽԸ. Տունք ՋԻշ։ Ապա կը նշանակէ - ստորաբաժանմամբ-մէն մի Ընթերցուածլ գլխոց, Վկայութեանց և Տուներու քանիօնութիւնքը։ Այս ոճով կարգեալ են, Թղ. 10բ2-13ա2, նան Կորնթացւոց և բոլոր միւս թուղթերու Ընթեր։ ցուածները, Գլուխները և Տուները։ - Անդ։ 1։ թղթոց Ընթերցուածներու, ևն համագումարը դնելէն ետքը, կը յարէ հետևեալ Հրահանդը. Բաժանեցի զԸնթերցուածսն և ստուգեցի զամենայն առաքելական գիրսն հաւաստեաւ ըստ ԾԾ տանց և զգլուխս իւրաքանչիւր ընթերցուածոցն առընթեր՝ եդի, և զՎկայութիւնսն որ ի նմին կրին, և զայն։ թէ որչափ տունք իցեն Ընթերցուածին։ Տունք Ո2։ - Թղ. 13բ1։ Յառաջագիր (մի ուրիշ Հրահանգ)։ Որ թխով թիւն է՝ զքանիոնութիւնն միան։ գամայն յայտնէ՝ զիւրաքանչիւրոց գրոցն Վկայութեանց։ Իսկ որ կարմրով է՝ զկարգն միանգամայն և զքանիոնութիւնն ըստ իւրաքանչիւրն թըղ։ թոցն։ Եւ կանոնի դարձեալ ի միջի, նոյնպէս առ։ ընթերակա թուոյն որ կայ հանդէպ նոցին իսկ բանից առաքելական գրոցն, և դադարեն երկոքիճ թիւքն. և սկիզբն առնուն ըստ թղթոցն երկո։ ղուսն։։ Թղ. 13բ։ Կայ Բովանդակութիւ աստուածեղէն վկայութեանց։ Ի Հռոմայեցւոց թըղ թէն, Վկայութիւնք ել եր, Յարարածոց ը թ ք ժա ժԲ ժգջ ևն։ - Վերջ Թղ. 16ա1։ Թղ. 16ա2-17ա1։ Կը նշանակին Ա. թէ քանի թուղթք գրուեցան։ Բ. ինչ քաղաքներէ գրուեցա՝ և առ որս, Գ. թէ 14 թուղթերէն քանինն ։Ի Պաւղոսի երեսացծ միայն գրուեցան, և ոյք յերեսաց Պաւղոսի և իր աշակերտաց միանգամայն, 4 ուստի2։ - Թղ. 17ա1։ Յառաջագիր (երրորդ Հրահանգ)։ Զամենայն թուղթս Պաւղոսի ընթերցա. Եւ առի ի նոցանէ զամենայն բանս վկայութեանց։ Եւ մէ ըստ միսվէ ի մի վայր բաւանդակեցի կարգաւնախագրեալ զանուն նոցին ուստի՝ իցեն. Եւ արդ է՝ որ կարմրովն է ի մինաւորեն սկսեալ թիւն՝ զկարգն և զքանիսնութիւնն յայտնե ըստ իւրաքանչիւր թղթոցն վկայութեանց և դադարէ դարձեալ զթղթոցն։ Իսկ որ թխովն սր ի ներքոյ համաւրէն թիւն է ամենայն գրոց, և ամէ ըստ ընթերցուածոցն մինչև ի գլուխ։ Եւ ցուցանէ մեզ զքանիսնութիւնն ըստ ամենայն գրոց վկայոռթեանց, և եդի իարաքանչիար առընթեր սսցա ղեար թիւն. զի գիտացեալ մարթասցէ եթէ զքաներորդ վկայութիւն առեալ իցէ յիղատակելոցն միանգամայն եւ առընթեր եդելոց գրոցն առաքելոց։ Եւ գտանիցես զկարմրովն՝ զթիւն կանսնեալ ըստ միւսանգամ ի ներքս ընթերակացաց նոցին իսկ բանից առաքելական Արդ՝ այս հրահանգիս համաձայն հաւաքեալ և կարգեալ են, Թղ. 17բ1-24բ2, ոչ միայն հին Կտակարանի գրքերէն, այլ և Մատթեոսեան աւէտարանեն և ի հեթանոս աղբերաց և Ատտիկեցի կանսնէն՝ Պօղոսի թղթոց մէջ փոխառեալ տեղիքը, ըստ ամբողջական նախադասութեանց, երբեմն համառօտ և երբեմն ընդարձակաբար, այսպէս օրին իմն։ Առ Տիտոսի թղթին Վկայութիւնք ա ա. Եպեմենիդոս Կրետացւոյ հարցկի ըղձութիւն. Կրետացիք հանապազասուտք, չարաճճիք, դատարկապորաք։։ Բոլոր ծանօթագրուած այս կարգաւորութիւնքս, որ երկու 12ածալ և երկսիւն թերթեր գրա, ւած են Ձեռագրիս սկիզբը, - չկան Զօհրապեան տպագրութեան մէջ, այլ լոկ ծանօթութիւն մը (եր. 766) առ Հռոմայեցիս թղթի Նախադրութեան ստորոտը, ուր հմուտ հրատարակիչը կլ յայտարարէ, թէ ստուգիւ հին են այդ կարզա։ ւորութիւնք, և Եւթաղի ձեռքով կատարուած։ Անճիշդ է սակայն Զօհրապեանի միւս կարծիքը, թէ Այլ հայկական օրինակք մեր ունելով ևէթ ղպաւղոսեան թղթոցն, պատշաճ համարեցաք զան։ առնել և զսովաւ2. վասն զի այդ կարգաւորու թիւնները կը գտնուին, - ինչպէս տեսանք, - Թ. 1. (Աստուածաշունչ) 8. 17. Թղ. 497բ1- 502բ1 այլ և Ն. Կտակարանի հնագոյն օրինակներում (Հմմտ. Թ. 192. Տ. 1-16 և) նոյն իսկ Գործոց առաքելսցի և կաթողիկեայ թղթոց լուսանցքներուն վրայ։ Հաւանօրէն Թ. 192ի Ա-ԺԱ. 12ածալ երկիջեան թերթերն ևս այս կարգի, բայց աւելի ընդարձակ Յառաջագիրներ և Վկայութիաններ կը բովանդակէին, այնտեղ պարունակուած Ն. Կտակի ամբողջ գիրքերու համեմատ։ Այսպիսի կարգաւորութիւնք - կը կրկնենք - շատ հին են և յունարենէ թարգմանուած՝ Բ. Թարգմանչաց ձեռքով, որոնք ըստ Մ. Խորենացւոյ՝ յԱղեքսանդրիս հմտանալով Վերաբանութեանց Ս. Գրոց, յետոյ թարգմանեցին և լրացուցին առաջնոց պակասը։ Մեծ ծառայութիւն մևս մատուցած պիտ՝ ըլլար Զօհրապեան հին և նոր Կտակի գրքերը ուսումնասիրողաց, եթէ ժամանակին բոլոր այդ կարգաւորութիւնները ևս անթերի հրատարակած ըլլար։ 2. Թղ. 25ա։ Գլուխք հռովմայեցւոց թըղթոյն Պաւղոսի։ - Վերջ Թղ. 26ա։ (Թղթոյս Նախադրութիւնը հոս ևս կը պակսի, հմմտ. Թ. 192ին)։ - Թղ. 27ա։ Թուղթ Պաւղոսի առաքելո, առ հռովմայեցիս (առանց խորագրի)։ Պաւղոս ծառայ յիսուսի քրիստոսի, կոչեցեալ առաքեալ՝ որոշելով զաւետարանն աստուծոյ որ յառաջ խոստացաւ ևն։ - Վերջ Թղ. 57ա։ Շնորհք տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի ընդ ձեղ ամենեսին ամէն։ Առ հռովմայեցիս գրեցաւ ի Կորնթոսէ՝ ի ձեռն Գիբեա սարկաւագի։ Տունք ԶՐ.։ Վերոյիշեալ Յառաջագիրներու տեղեկագրաՏին համեմատ նշանակուած են թէ՝ այս և թէ՝ բոլոր յաջորդ թուղթերու լուսանցից վերայ Վկայու։ թեանց աղբիւրները՝ անունով և գլխահամարով, Թ. 192ին համաճայն։ 2. Թղ. 57ա։ Գլուխք առաջնոյ թղթոր Կորնթացւոց։. - Վերջ Թղ. 58ա։ - Անդ։ Առ Կորընթացիս առաջին թուղթ առաքելոյ։ Պաւղոս կոչեցեալ առաքեալ յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ 86ա։ Շնորհք տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի ընդ ձեզ, և սէրն իմ ընդ ամենեսին ձեգ ի քրիստոս յիսուս ամէն,։ (Այս և յաջորդ բոլոր թուղթերուն վերջը կը յարին կարմրագրով տեղին՝ ուստի գրուեցան և անձինք՝ որոց ձեռքով գրուեցան, համաձայն Թ. 192ին)։ 4. Թղ. 86բ։ Գլուխք երկրորդ թղթոյն Կորնթացւոց., - Վերջ Թղ. 87բ։ - Անդ։ Առ Կորընթացիս երկրորդ։ Պաւղոս առաքեա, յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոյ, և Տիմոթէոս եղբայր,ևն։ - Վերջ Թղ. 106բ։ Շնորհչ տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի և սէրն աստուծոյ և հաղորդութիւն հոգւոյն սրբոյ ընդ ձեզ ամենեսին,։ 5. Անդ։ Գլուխք Գաղատացւոց թըղթոյն։ - Վերջ Թղ. 107ա։ - Անդ։ Ա. Գաղատացիս (թուղթ)։ Պաւղոս առաքեալ ոչ ի մարդկանէ և ոչ ի ձեռն մարդոյ, այլ ի ձեռն յիսուսի քրիստոսի և աստուծոյ հաւր, ևն։Վերջ Թղ. 117ա։ Շնորհք տեառն մերոյ յի սուսի քրիստոսի ընդ ոգւոյդ ձերում եղբարք, ամէն,։ 6. Անդ։ Գլուխք Եփեսացւոց թղթոյն։, - Վերջ Թղ. 117բ։ - Անդ։ Թուղթ առ Եփեսացիս։ Պաւղոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 127ա։ Շնորհք ընդ ամենեսին ոյք սիրեն զտէր մեր յիսուս քրիստոս անեղծութեամբ,։ 7.Անդ։ ԳԳլուխք Գիլիպեցւոց թղթին։ - Վերջ Թղ. 127բ։ - Անդ։ Առ Գիլիպեցիս։ Պաւղոս և Տիմոթէոս՝ ծառայք յիսուսի քրիստոսի, ևն։ - Վերջ Թղ. 134բ։ Շնորհք տեառն յիսուսի ընդ ոգւոյդ ձերում ամէն,։ 8. Թղ. 134բ. Գլուխք Կողոսացւոց թըղթոյն։ - Վերջ Թղ. 135ա։ - Անդ։ Առ Կողոսացիս թուղթ (նոր գրով գոհութեան)։ Պաւղու առաքեալ յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոլ՝ առ Տիմոթէոս եղբայր, և առ Կողոսացիս սուրբս, ևն։ - Վերջ Թղ. 141բ։ Յուչ լիցին ձեզ կապանքս իմ, շնորհք ընդ ձեզը։ 9. Թղ. 142ա։ Գլուխք Թեսաղոնիկեցւոց առաջին թղթոյն։ - Վերջ Անդ։ - Թղ. 142բ։ Առ Թեսաղոնիկեցիս թուղթ առաջին։ Պաւղոս և Սիղուիանոս և Տիմոթէոս՝ եկեղեցւոյդ Թեսաղովնիկեցւոց՝ յաստուած հայր մեր և ի տէր յիսուս քրիստոս ևն։ - Վերջ Թղ. 148բ։ Շնորհք տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի ընդ ձեզ..։ 10. Անդ։ Գլուխք Թեսաղովնիկեցւոց երկրորդ թղթոյն։ - Վերջ Թղ. 149ա։՝ Անդ։ Առ Թեսաղոնիկեցիս երկրորդ։ Պաւղոս և Սիղուանոս և Տիմոթէոս՝ եկեղեցւոյդ Թե սաղոնիկեցւոց՝ յաստուած հայր մեր և ի տէլ յիսուս քրիստոս, ևն։ - Վերջ Թղ. 152ա։ Շնորհք տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի ըն։ ամենեսին ձեզ.։ 11. Թղ. 152բ։ Գլուխք թղթոյն Եբրայեցւոց։ - Վերջ Թղ. 154բ։ - Անդ։ Թուղթ առ Հեբրայեցիս։ Բազում մասամբք և բազում աւրինակաւք կանխաւ խաւսեցաւ աստուած ընդ հարս մեր մարգարէիւք, ևն։ - Վերջ Թղ. 178ա։ - Շնորհք ընդ ամենեսին ձեզ։ Առ եբրայեցիս գրեցաւ յԻտալիա՝ ի ձեռն Տիմոթիա. Տունք ՉԴ.։ 12. Անդ։ Գլուխք Տիմոթեայ առաջնոյ թղթոյն։, - Վերջ Թղ. 178բ։ - Անդ։ Առ Տիմոթէոս առաջին թուղթ։ Պաւղոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի՝ ըստ հրամանի փրկչին մերոյ աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 186բ, Շնորհք ընդ ձեզ,։ 13. Անդ։ Գլուխք երկրորդ թղթոյն որ առ Տիմոթէոս։ - Վերջ Թղ. 187ա։ - Անդ։ Առ Տիմոթէոս թուղթ երկրորդ։ Պաւղոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի՝ ըստ աւետեաց կենացն որ ի քրիստոս յիսուս, ևն։ - Վերջ Թղ. 193ա։ Տէր յիսուս քրիստոս ընդ հոգւոյդ քում, շնորհք ընդ քեզ։ - Անդ։ Առ Տիմոթէոս երկրորդ թուղթ, որ էր Եփեսացւոց եկեղեցւոյն եպիսկոպոս առաջին ձեռնադրեալ, գրեցաւ ի Հռովմէ յորժամ երկրորդ անգամ եկաց յատենի Պաւ, ղոս՝ առաջի Ներոնի կայսեր Հոռոմոց. Տունք 14. Անդ։ Գլուխք թղթոյն որ առ Տիտոս։ - Վերջ Անդ։ - Թղ. 193բ։ Թուղթ առ Տիտոս։ Պաւղոս ծառայ աստուծոյ և առաքեալ յիսուսի քրիստոսի ըստ հաւատոց ընարելոցն աստուծոյ,, ևն։ - Վերջ Թղ. 197ա։ ղջոյն տուր սիրելեաց մերոց հաւատով, շնորհք ընդ ձեզ ամենեսին,։ 15. Անդ։ Գլուխք թղթոյն որ առ Գիլեմովն։ - Վերջ Անդ։ - Անդ։ Առ Գիլեմովն և առ Արքիպպաս սարկաւագ և առ Ապ(փ)իս տեարս Ոնեսիմա։ թուղթ։ Պաւղոս կապեա յիսուսի քրիստոսի և Տիմոթէոս եղբայր՝ Գիլեմոնի սիրելոյ և գործակցի մերոյ, ևն։ Վերջ Թղ. 198բ։ Շնորհք տեառն ընդ ոգւոյդ ձերում,։ 16. Անդ։ Գրեցի և կարգեցի ըստ կարի ստիքիրովն զգիրս Պաւղոսի առաքելոյ, ևն։ - Թղ. 199ա։ Թելադրութիւն։ Գլխաւոր եմ և աստուածեղէն կրաւնիցն վարդապետ, ևն։ Անդ։ Պատասխանի։ Գանձ ունիմ զքեզ հոգևոր բարութեանց, ևն։ - Անդ։ Նաւարկութիւն Պաւղոսի առաքելոյ ի Հռոմ։ Հարիւրապետին, որ տանէր զՊաւղոս ի Հռովմ, Յուլիոս անուն էր՝ ի գնդէն որ կոչէր սեբաստեան, ևն։ - Վերջ Թղ. 199բ։ Եւ դարձեալ այլ աղեքսանդրացի նաւ գտին որ ունէր զդիոսկու րացւոց նշան, յայն մտին և ելին ի Հռովմ,։

Content