1961415անյայտ, սակայն ի նկատի ունելով մատենիս կրկին անգամ նորոգման ենթարկուիլը, հաւանական է որ ԺԳ դարուն վերջը և կամ ԺԴ դարու առաջին քառորդին գրուած ըլլայ։
բոլորգիր մանր նրբագիծ, նորատեսակ, բայց հին և հետաքրքրա։ կան։
24, իւրաքանչիւրն ընդհանրապէս 12 թուղթք, երբեմն ալ 8,10 ևն։
թուղթ գորշագոյն և անողորկ, մասամբ հաստկեկ, մասամբ նուրբ։
փայտեայ (կաշին հանուած) կանաչ լաթով պատած Ղուրսէն և ներսէն։
կազմալուծուած է և շատ թուղթեր իսկ ինկած են սկիզբէն և վերջը, բայց ետքէն յաջորդաբար և կրկին գրչու։ թեամբք, այսինքն հին և նոր նոտրագրով և սպիտակ թուղթերով լրացուած են. այսպիսիք են 1-23, 3654, 233-242, 255-272, Թղ. 151, 170 արտաքին լուս։ անցքն խորապէս կտրուած են։ Կը պակսի 1 թուղթ ընդ մէջ Թղ. 197բ-198ա։
նախ գրիչն, ապա այլք։
իւրաքանչիւր կողմէն երկերկու թուղթք, մնացորդ լատիներէն երգարանի մը՝ նոտայիւք։
ցանցառ են. մէկը միայն, Թղ 91բ, երկագոյն է, այսինքն՝ մութ կարմիր և սև. իս։ մնացեալքն սրճագոյն։
բնաւ։
չունի -
կարմիր. այսպէս են նաև սկզբնատողերը։
Թղ. 1-4, 24,240 - 242, 268-271ա։
սակաւ են, ամենահամառօտ և աննշան։ 1. Թղ. 101ա. Կայ հին գրչէն. Մեղայ քեզ տէր յիսուս։ Նոյնէն նաև Թղ. 144բ. Ո տէր իմ յիսուս, յիշեա զիս յարքայութեան քում։ 2. Թղ. 272բ։ Դատարկ թողուած երեսին վրայ կան նախ նոտրագրով. Ես Մարտիրոս նուաստ ծառայ Քրիստոսի, եկի ի Կէլօպաւլի թվին. շշ.. խ. ( = 1671) նոյեմբեր. իբ. աւրըն երկուշաբթի, որ էր պաս իսնակաց։ 111,։ 3. Անդ. Առեղծուածագիր նման գրով։ այսպէս. 8. 8.,. վ. ս. ս. ս. ձ. ձ. վ. ո.յ. յ։ ռ. ռ։ Ով եղբայր, զայս փակայգիրս դու կարդա, թէ ոչ՝ փքիտ տուր և հազա։ 4. Անդ. Կայ բոլորգրով հետև եալն. Թվին ՌՀ. յունիս ամսոյ ԺԹ. օր Գշբթի որ է այսօր ամառնամուտ և դարձ արեգական. սուլթան Ոոման եկաւ Գրաւատի, բազում զօրօք. դ. ֆիլ ունէր հետըն, և մաֆիր թազի։ Դշբի քաղաքս եկաւ, չարսուն քայլեց. գնաց Ղաւախ գառ մի կերաւ,։
. Ձեռագիրս 1797ին արդէն իսկ մտեր էր հաւաքման։ մէջ. բայց նշանակուած չէ բնաւ, թէ ուստի ստացուած է և որու ձեռքով։ Մատեանս է Նոր կասկարան, և կը պարունակէ միայն Պօղոսի 14 թուղթերը, այսպէս՝ 1. Թղ. 5ա։ Յառաջաբանութիւն Պաւղոսի առաքելոյն՝ նախակարգեալ, ի գլուխ գրոցս։ Ընդ ուսումնասէր և ընդ փոյթ քո սիրոյդ զարմացեալ, ո հայր պատուական, ևն։Վերջ Թղ. 22ա։ Բովանդակութիւնք ընթերցուածոց, և որոց ի նոսա գլուխք և վկայութիանք ըստ իւրաքանչիւր թղթոցն առաքելոյ(ց), և որչափ ի նոցանէ իւրաքանչիար տունք իցեն,։ Հաւանօրէն հին բնագիրը չունէր սոյն յառա-ջաբանը, այլ նորոգողէն ներմուծուած է. վասն զի Ա. թերթը Թղ. 25ա. ով կը սկսի, Իսկ նոտրագրուած հատուածս չկայ Զօհրապեան տպագրութեան մէջ, Թղ. 11բ ալ Յառաջաբանութեան մէջ։ առաքելական թղթոց Գ.րդն, այն է առ Կորնթացիս երկրորդ, ունի տպագրութենէն բոլորովին տարբեր սոյն բովանդակութիւնը։ Եւ միւս և։ առ նոյն Կորնթացիս գրէ՝ ի կապանս գոլով ինքն, վաւն անհաւատից արանց որք զցարութիւն մեռելոց ուրանային՝ հանդերձ այլով ևս մոլորութեամբ. և թէ որովք չարչարանօք յոյժ տագնապէ վասն աւետարանինջ։ ֆոխադարձաբար օրինակիս մէջ ալ կը պակսի տպագրութեան (յէջ 766) առ Հռովմայեցիս թղթի Նախագրութիւնը։ Այսպէս են նան յաջորդներուն։ Անդ։ Գղուխք առ Հռովմայեցիս թղթոյն (առանց խորագրի)։ Աւետարանական վարդապետութիւն վասն առ արտաքինսն շնորհացն քրիստոսի։, ևն։ - Վերջ Թղ. 23բ։ - Թղ. 25ա։ Առ Հռովմայեցիս թուղթ (առանց խորագրի վերն ալ դատարկ թողուած է)։ Պաւղոս ծառայ յիսուսի քրիստոսի, կոչեցեալ առաքեալ, ևն։ - Վերջ Թղ. 64ա։ Շնորհք տեառն մե՝ րոյ յիսուսի քրիստոսի ընդ ձեզ ամենեսին. ա մէն,։ Ապա անմիջապէս։ Առ Հռովմայեցիս գրեցաւ ի Կորնթոսէ՝ ի ձեռն Գիրեայ գնոջ միոյ սարկաւագի. Տունք Ջի2։ Յաջորդ բոլոր թուղթերո։ վերջն ևս անվրէպ կը նշանակուին գրութեան տե. ղին, գրողին անունն և Տունք (հմմտ. Թ. 192 և 198ին)։ Այսպէս նաև մէն մի Թղթի սկիզբը՝ վերը դատարկ թողուած է - զուցէ մանրանկարի համար։ Թէ այս և թէ՝ յաջորդ թղթոց լուսանցք։ ներուն վրայ նշանակուած են ոչ միայն հայկական թարգմանութեան և լատինի գլխահամարնե։ րը, այսպէս։ Գր ԺԵ ԺԸ5, այլ և գլխոց Տուներք, հին Կտակարանի գրոց տեգիքն և մեկնա։ բանական յաւելուածներք կամ բնագրական տար, բերութիւնքը։ 2. Թղ. 64ա-ք։ Գլուխք առաջնոյ թղթոյն Կորնթացւոց։, - Վերջ Թղ. 75բ։ - Թղ. 66ա։ Առ Կորնթացիս առաջին թուղթ առաքելոյ։ Պաւղոս կոչեցեալ առաքեալ յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 106ա։ Թղթիս մէջ (Թղ. 90բ.) ԺԲ. գլխու 24.րդ տան դիմաց՝ լուսանցքի վրայ նշանակուած է՝ հին բոլորգրով. Ի Մատթէոսի աւետարանէ)։ (Հմմտ. Թ. 192. 8. 19. Թղ. 164) Գործը առարելոց։ Ե։ Թղ 72ա, Դ. զխս 19-20.դ տան դիմաց նշանակուած է. Ի ՅակովԹայծ, այսինքն կաթողիկեայ թղթէն առնուած է։ 3. Թղ. 106ա։ Գլուխք երկրորդ Կորընթացւոց։ - Վերջ Թղ. 108ա։ - Անդ։ Աա Կորնթացիս երկրորդ թուղթ (խորագրին տեղը դա տարկ թողուած)։ Պաւղոս առաքեալ՝ յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 135ա։ Ուր անմիջապէս կը յյարի. Առ Կորնթացիս երկրորդ գրեցաւ ի Գիլիպեայ, ի ձեռն Տիտոսի և Ղուկայ. Տունք ՇՂ,։ Սոյն թղթոյս Ա. գլխու 18.դ տան դիմա։ (Թղ. 124ա) նշանակուած է։ Զղուկայ (աւետարանչէ) ասէ2։ Յոյժ նշանաւոր է այս ցուցումս, որ Ղուկասու աւետարանի ժամանակակցութիւնը կաս առաջնութիւնը կապացուցանէ, 4. Թղ. 235ա-բ։ Գլուխք Գաղատացւոց թղթոյ։ - Վերջ Թղ. 136ա։ - Թղ. 136բ։ Առ Գաղատացիս (թուղթ)։ Պաւղոս առաքեալ ոչ ի մարդկանէ և ոչ ի ձեռն մարդոյ, ևն։Վերջ Թղ. 149ա։ - Անդ։ Առ Գաղատացի։ գրեցաւ ի Հրովմէ։ Տունք. ՄՂԳ,։ 5. Անդ։ Գլուխք Եփեսացւոց թղթոյն։ - Վերջ Թղ. 150ա։ - Անդ։ Թուղթ առ Եփեսացիս։ Պաւղոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 162բ։ - Անդ։ Առ Եփեսացիս գրեցաւ ի Հրովմէ ի ձեռն Տիւքիկոսի։ Տունք ՅԺԲ,։ 6. Անդ։ Գլուխք Գիղիպեցւոց թղթոյն։, - Վերջ Թղ. 163ա։ - Անդ։ Առ Գիղիպեցիս։ Պաւղոս և Տիմոթէոս՝ ծառայք յիսուսի քրիստոսի, ևն։ - Վերջ Թղ. 173ա։ - Անդ։ Առ Գիղիպեցիս գրեցաւ ի Հրովմէ ի ձեռն Եպափրոդիտայ. Տունք ՄԸ.։ 7. Անդ։ Գլուխք Կողոսացւոց թղթոյն։, - Վերջ Թղ. 174ա։ - Թղ. 174բ։ Առ Կողոսացիս։ Պաւղոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի՝ կամաւքն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 184ա։ - Անդ։ Առ Կողոսացիս գրեցաւ ի Հռովմէ ի ձեռն Տիւքիկոսի եւ Ոնէսիմայ։ Տուեք 8. Անդ։ Գլուխք առաջնոյ թղթոյն Թեսաղոնիկեցւոց։, - Վերջ Թղ. 185ա։ - Անդ։ Առաջին թուղթ առ Թեսաղոնիկեցիս (առանց խորագրի)։ ՊՊաւղոս և Սիւղիանոս և Տիմոթէոս եկեղեցւոյդ Թեսաղոնիկեցւոց յաստուած հայր մեր և ի տէր յիսուս քրիստոս, ևն։ - Վերչ Թղ. 194ա։ - Անդ։ Առ Թեսաղոնիկեցիս առաջին թուղթ գրեցաւ յԱթենայ։ Տունք (նոր գրով՝ ՃՂԳԻ,։ 9. Անդ։ Գլուխք Թեսաղոնիկեցւոց երկրորդ թղթոյն։ - Վերջ Թղ. 194բ։ - Թղ. 195ա։ Առ Թեսաղոնիկեցիս երկրորդ թուղթ։ Պաւղոս և Սիւղուանոս և Տիմոթէոս եկեղեցւոյդ Թեսաղոնիկեցւոց, յաստուած հայր մեր և ի տէր յիսուս քրիստոս, ևն։ - Վերջ Թղ. 199բ։ - Անդ։ Առ Թեսաղոնիկեցիս Երկրորդն գրեցաւ յԱթենայ,։ 10. Անդ։ Գլուխք Եբրայեցւոց թղթոյն։ Տունք ՃԶ։, - Անդ։ Նախադրութիւն (առանց խորագրի և գլուխք)։ Եբրայեցւոց թուղթւ թուի թէ չիցէ Պօղոսի վասն նըկարագրին՝ վասն զի ոչ ի գլուխն կարգելոյ զիւր անուն, որպէ։ և (յ)այլ թուղթսն, ևն։ - Վերջ Թղ. 202բ։ Անդ։ Առ Եբրայեցիս թուղթ (առանց խորագրի) Բազում մասամբ և բազում աւրինակաւք կանխաւ խօսեցաւ աստուած ընդ հարսն մեր, ևն։ - Վերջ Թղ. 235բ։ Առ Եբրայեցիս գրեցաւ յԻտալիայ՝ ի ձեռն Տիմոթեայ։ Տունք ՉԴ.,.։ 11. Անդ։ Գլուխք Տիմոթիեա առաջին թղթոյն։. - Վերջ Թղ. 236բ։ - Թղ. 237ա։ Թուղթ առաջին առ Տիմոյթէոս։ Ընթներցուած։ ա։ Պաւղոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի՝ ըստ հրամանի փրկչին մերոյ աստուծոյ և յիսուսի քրիստոսի, ևն։ - Վերջ Թղ. 251բ։ (Ուր կը յարի անմիջապէս. Առ Տիմոթէոս թուղթ առաջին գրեցաւ ի Ղաւոդիկեայ՝ որ է մայր գաղագաց Պակատտիանացւոց։ Տունք ՄԼէ.)։ Թղթոյս Ե. գլխու 19 տան դիմաց (Թղ 248ա) նշանակուած է։ Ի Մատթեի աւետարանեն,։ Այս նշան է որ առ Տիմոթէոս Բ. Թուղթէն յառաջ գրուած էր և ծանօթ առաքելոյս՝ այն է մատթէոսեան Աւետարանը։ 12. Թղ. 251բ։ Գլուխք երկրորդ թղթոյն որ առ Տիմոթէոս։, - Վերջ Թղ. 252բ։ Անդ։ Թուղթ երկրորդ առ Տիմոթեայ Ընթեր ցուած։ մեկ։ (Խորագիրս նորոգողէն դրուած է) Պաւղոս առաքեալ յիսուսի քրիստոսի կամաւքն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 260բ։ (Տպա. գրութեան պէս)։ 13. Անդ։ Գլուխք թղթոյն որ առ Տիտոս։ - Վերջ Թղ. 261ա։ - Անդ։ Թուղթ առ Տիտոս։ Ընթերցուած. ա։ Պաւղոս ծառայ և առաքեալ յիսուսի քրիստոսի, ըստ հաւատոց ընտրելոցն աստուծոյ, ևն։ - Վերջ Թղ. 265բ։ (Ուր յաւարտ թղթոյն կը յարի. Առ Տիտու Կրետացւոց եկեղեցոյն առաջին ձեռնադրեա, եպիսկոպոս ի Նիկոյպաւլսէ Մակեդոնացւոց։ Տունք. ՂԵ.։ 14. Անդ։ Գլուխ թղթոյն որ առ Գելեմովն։- Թղ. 265ա։ Առ Գելեմովն և Արքիպպոս սարկաւագ և Ապփեա։ Պաւղոս կապեալ յիսուսի քրիստոսի և Տիմոթէոս եղբայր Թելեմոնի, ևն։ - Վերջ Թղ. 267բ։ (Տեղեկու։ թիւնն ևս տպագրութեան պէս է)։ Թղ. 268ա։ Կը յարին, առանց խորագրի, ա Գրեցի և կարգեցի ըստ կարի ստիքերովն զգիրս Պաւղոսի առաքելոյծ ևն։ - Բ. Անդ։ Ընդաւրինակեցան գիրքս այս ընդ Կեսարացւոց աւրինակացք ևն։ - 4. Թելադրութիւն։ Գլխաւոր եմ՝ և աստուածային կրաւնիցն վարդապետ։ ևն։ Անդ։ Պատասխանի։ Գանձ ունիմ զքեզ հոգևոր բարութեանց։ ևն։ - դ. Թղ. 268բ։ Նաւարկութիւն Պաւղոսի առաքելոյն ի Հռոմ։ Հարիւրապետին որ տանէր զՊաւղոս ի Հռոմ Յուլիոս անուն էրշ ևն։ - Վերջ Թղ. 269ա։ Կատարեցաւ չորեքտասան թուղթ Պաւղոսի առաքելոյ ի փառս աստուծոյ աւրհնելոյն. ամէն։։