406

ՄԱՇՏՈՑ ՁԷ

- ՌՃԱ = 1652էն առաջ

ID

Number

406

Old record number

824

Title

ՄԱՇՏՈՑ ՁԷ

Start date

End date

ՌՃԱ = 1652էն առաջ

Date details

գիրէն եւ կազմէն դատելով ԺԶ դար. գրքիս մէջ բուն թուական չկայ, այլ զանազան կողմեր կայ կնիք մը, որու վրայ գրուած է ՌՃԱ = 1652, բայց ասիկա Սարգիս ստացողի մը թուական է, ինչպէս ինքն իսկ կը նկարագրէ իր յիշատակարանին մէջ, որով վերոյիշեալ թուականէն առաջ պէտք է գրուած ըլլայ ձեռագիրս։

Copy place

Reference

Type

Number of pages

233

Dimension

23,7x18,2 (24,2x17,5)

Layout

երկսիւն (17,4x5,3)։

Writing details

բոլորգիր միջակ, մաքուր։

Codicology

19, որոնցմէ ա՝ ունի 24 թղ. դ՝ 14 թղ. է, ժթ՝ 10 թղ. ժգ՝ 7 թղ. իսկ մնացածները 12 թղ.։

Principal subject

Subject details

թուղթ ողորկ։

Number of lines

25-28։

Binding

տախտակ, կարմիր կաշիով պատած, երկու կողմերն ալ դրոշմազարդ, շատ պարզ զարդերով. գոցելիք գամերն ու կաշիները ինկած են։ Ներքին կողմէն հասաբակ լաթով պատած են։

State of preservation

բաւական լաւ պահուած է, առաջին թերթը շատ հաստ ըլլալով (24 թղ.) քիչ մը դուրս ինկած է։ Թղ. 225-6.ի միջեւ թուղթ մը ինկած է։ Թղ. 80բ, 81ա աղտոտած է, բայց գրութեան առանց վնաս ընելու։

Copyist

Owner

Մահդասի Սահակ, Սարգիս վարդապետ եւ ուրիշներ։

Commanditaire

Illuminator

Binder

, ՏԵՂի անյայտ։

Parchment flyleaf

չունի։

Lettrines

Initials

Marginal illuminations

թուով շատ են եւ բաւական ալ յաջող. վարդագոյն եւ կապոյտ գոյներով, թռչնագիրներ են ընդհանրապէս։ իւրաքանչիւր կանոնի առաջին գիրը զարդագիր է, եւ քովը ունի լուսանցազարդ մը։

Images

չկան։

Canon tables 1

Թղ. 16ա, 61ա. եզական է երկրորդը, որու կեգրոնը եւ երկու ծայրերբ ունին կլոր նկարներ, մին Յիսուսի եւ միւս երկուքբ հայբապետներու դէմքեր են։

Canon tables 2

4-5 հատ, պարզ բաներ, որոնք մեծ արժէք մը չեն ներկայացներ։

Title text

կարմիր են։

Blank pages

Թղ. 60բ, 83բ, 98ա, 163բ2։

Colophon

Թղ. 15բ1, 96բ2, 181ա2, 233բ2։

Informations

«Յիշատակ է վանաց սրբոյն Ղազարու ի Վենետիկ ի Յակոր Չէլէպոյն Տիւզեանց 1831 Յունիսի 1։ Ոբ եւ եհաս առ մեզ ի նմին ամի ի 16 Դեկտ.»։ Մատեանս է Մաշտոց մեծադիր, որու ցանկը տես Թղ. 1ա. կը պարունակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 1բ1։ «Յոհաննու Մանդակունւոյ կաթողիկոսի ասացեալ վասն հիմնարկութեան սրբոյ եկեղեցւոյ»։ 2. Թղ. 5բ1. «Կանովն նաւակատեաց եկեղեցւոյ»։ 3. Թղ. 16ա։ Կանոն մկրտութեան. առանց վերնագրի. կը սկսի՝ «Տէր Աստուած մեր Աստուած բարերար»։ 4. Թղ. 23բ2։ «Խրատք զգուշութեան զոր տացէ քահանայն հանդերձելոցն պսակ առ5. Թղ. 26բ1։ Կանոն պսակ աւրհնելոյ. առանց յատուկ վերնագրի մը՝ կը կապէ նախորդ համարին։ 6. Թղ. 34ա2։ «Կանոն պսակ վերացուցանելոյ»։ 7. Թղ. 35բ2։ «Կանոն հաղորդ տալու», 8. Թղ. 37ա1։ «Կանովն թաղման յորժամ զամենայն ննջեցեալսն ի Քրիստոս յուղարկեն»։ 9. Թղ. 41բ1։ «Ով եղբայր զգանձս (ասա). Մինդ ի յէէն». Մանվելս։ 10. Թղ. 43բ1։ «Ողբ թաղման ի վերայ գերեզմանին ասա. Ով քահանայք եւ վարդապետք աստուածաբանք»։ 11. Թղ. 47բ1։ «Իսկ յերկրորդումն աւուրն որ յայգալացին. գան ի գերեզմանն»։ 12. Թղ. 50ա2։ «Կանոն յորժամ տղայ վախճանի»։ 13. Թղ. 56ա1։ «Այգուն երթան ի գերեզ14. Թղ. 57բ2։ «Կանոն եւթն աւուրն երթան ի գերեզմանն»։ 15. Թղ. 59ա2։ «Այլ կանովն եւթն աւուրն եւ ամսոյն եւ տարելցին»։ 16. Թղ. 61ա։ «Դաստիարակութիւն նորածնեալ մանկանց որ հրաւիրելոց իցեն յաստիճան քահանայութեան, խրատք հարկաւորք եւ պիտանիք, արարեալ եռամեծի Գրիգորի մեծ րաբունապետի, ի խնդրոյ սիւնեաց եպիսկոպոսին Տէր Առաքելի»։ 17. Թղ. 71ա2։ «Սկիզբն աստինանաց կղերիկոսաց որք են սաղմոսերգու եւ յաւելածու»։ 18. Թղ. 72ա2։ «Կանովն Դռնապանութեան, առաջին կարգ Դռնապանին»։ 19. Թղ. 72բ2։ «Երկրորդ կարգ Ընթերցողութեան»։ 20. Թղ. 73ա2։ «Երրորդ կարգ Երդմնեցուցչաց»։ 21. Թղ. 73բ2։ «Չորրորդ կարգ աստինանի Ջահընկալութեան»։ - Թղ. 74բ1. կանոնիս վերջաւորութեան կը գրէ. «Հինդերորդ աստիճանէս յառաջ ոչ կարէ աշխարհականն երէց լինել, այլ կրօնաւոր, որ է աբեղայ»։ 22. Թղ. 74բ1։ «Հինգերորդ կանոն Կիսասարկաւագի, որ է դպիր»։ 23. Թղ. 77ա1։ «Կանովն յորժամ Աւագ սարկաւագ ձեռնադրեն»։ 24. Թղ. 84ա1։ «Կանոն ձեռնադրութեան քահանայի»։ 25. Թղ. 89բ1։ «Եւ ապա զԳանձս ասա. Գթա ի մեզ Տէր ամենակալ». Գրիգորի է։ Ստորին լուսանցքին վրայ կայ. «Գանձս գըրեցաւ ձեռնադրութեան. Րամեալ բանիւ խորհըրդական. Ի Գրիգորէ յոյժ անպիտան, Գըրեալ եղէ պատշաճական, Որ զիս ասեն ի ժամ աւծման, Րամեալ արանցըն սըրբազան. Երդան ի կարգ եւ աստիճան, կալ ի սպասու փըրկչին արժան». տնագլուխք՝ Գրիգորի է։ 26. Թղ. 96բ1։ «Կանովն յորժամ եպիսկոպոս կամ քահանայ կամ հայրապետ կամ ուխտի առաջնորդ կատարի մահուամբ զայս կարգաւորութիւն արասցեն»։ 27. Թղ. 139ա1։ «Գանձ. Մեծ եւ հզաւր անուն հրաշալի». 8 տուն Մանվելի է։ 28. Թղ. 142բ2։ «Տաղ քահանայաթաղի ասա. Որդիք լուսոյ հաւրն մեծի»։ 29. Թղ. 143բ1։ «Գանձ քահանայաթաղի. Այսաւր եհաս ինձ աւր վախճանի». 17 տուն. Առաքել վարդապետ երգ։ 30. Թղ. 145ա2։ «Տաղ շեխի ասա. Աստուածածին մայր Քրիստոսի»։ Տաղը Այբուբենի կարգով է մինչեւ Ք գիրը։ 31. Թղ. 149բ2։ «Իսկ յերկրորդում աւուրն երթան ի հանգիստն». (այգալաց քահանայաթաղի)։ 32. Թղ. 154ա2։ «Կանովն երրորդ աւուրն»։ 33. Թղ. 157ա2։ «Կանովն չորրորդ աւուրն»։ 34. Թղ. 158բ1։ «Կանովն հինգերորդ աւուրն»։ 35. Թղ. 160բ2։ «Կանովն վեցերորդ աւուրն»։ 36. Թղ. 101բ2։ «Կանովն եւթներորդ աւուրն»։ 37. Թղ. 164ա1։ «Կանովն ոգեհանգիստ առնել(ոյ) կամ պատարագ մեռելոյ»։ 38. Թղ. 166բ2։ «Կանովն տեառնական աւրհնելոյ»։ 39. Թղ. 170բ1։ «Աւրհնութիւն հատի պատարագի»։ 40. Թղ. 172ա1։ «Կանոն խաչ աւրհնե41. Թղ. 181բ1։ «Կանովն ջուր աւրհնե42. Թղ. 184ա1։ «Աւրհնութիւն ջրոյ զոր արարեալ է Տեառն Բարսղի Հայրապետին Կեսարու Կապպադովկացւոյ»։ - Թղ. 190ա2։ «Ով զարմանալի» տաղէն վերջ կը գրէ. «Եւ երթան ի դուռն եկեղեցւոյն խաչիւն եւ աւետարանաւ, խնկաւք եւ մոմեղինաւք զի նախատաւնակ է Յովհաննու Մկրտչի»։ 43. Թղ. 190բ2։ «Կանովն կոչումն ապաշխարութեան»։ 44. Թղ. 195ա1։ «Կանովն վասն արձակելոյ զապաշխարողսն»։ 45. Թղ. 207բ1։ «Քարոզ պատուիրանին»։ 46. Թղ. 211ա1։ «Կանովն մեծի Հինգշաբաթին ոտնլուային»։ 47. Թղ. 220բ1։ «Կանոն զսերմանիս եւ զարմտիսն եւ զշեղջան աւրհնելոյ»։ 48. Թղ. 222ա1։ «Կանովն հնձան աւրհ49. Թղ. 222բ2։ «Կանովն մրգաց աւրհ50. Թղ. 223բ1։ «Կանովն պղծեալ կերակրոց թէ ոք ուտէ ի քրիստոնէից տանկազէն կամ ի զոհից հրէից եւ հեթանոսաց»։ 51. Թղ. 224ա2։ «Կանոն ժամահար աւրհնելոյ»։ 52. Թղ. 225ա1։ «Կանովն սկիհ եւ մաղզման աւրհնելոյ»։ 53. Թղ. 225ա2։ «Կանովն նորակերտ գիրք աւրհնելոյ»։ 54. Թղ. 226ա1։ Կանոն ժամահար աւրհնելոյ. սկիզբէն պակասաւոր թուղթի անկումով։ 55. Թղ. 226ա2։ «Կանովն նոր դուռն եկեղեցւոյ աւրհնելոյ»։ 56. Թղ. 226ա2։ «Կանոն աւազան աւրինելոյ»։ 57. Թղ. 233ա1։ «Կանովն նկարեալ եկեղեցի աւրհնելոյ»։ 58. Թղ. 233բ1։ «Վասն երաշտութեան անձրեւի»։

Content