499

ՇԱՐԱԿԱՆ ԽԳ

ՌՀԴ = 1625 - ՌՀԴ = 1625

ID

Number

499

Old record number

1263

Title

ՇԱՐԱԿԱՆ ԽԳ

Start date

ՌՀԴ = 1625

End date

ՌՀԴ = 1625

Date details

ՌՀԴ ( = 1625)։

Copy place

Կաֆա։

Reference

Type

Number of pages

335

Dimension

11x15 (9,5x 15)

Layout

միասիւն (7x11)։

Writing details

բոլորգիր, իսկ խորագիրերը եւ երբեմն նաեւ շարականներու ինչ ինչ մասեր՝ նոտրգիր։

Codicology

29, որոնցմէ ա, իդ, իզ՝ ունին 10 թղ., գ, ժզ, իե, իթ՝ 11 թղ., իբ՝ 9 թղ., մնացածները իւրաքանչիւրը ունի 12 թղ.։

Principal subject

Subject details

թուղթ։

Number of lines

21։

Binding

փայտեայ կաշեպատ, հանդերձ գոցելու կաշիով. գոցելու զոյգ ականջներէն երկրորդը ինկած է. ձեռագիրը կրոնակի կողմէն ճաթած է եւ մեծ նեղք մը ձեւացած է. կողքերը ներքին կողմէն պատուած են կապոյտ հասարակ լաթով մը։

State of preservation

բաւական մաքուր պահուած է. Թղ. 165բ-166ա աղտոտած է գրութեան մասը, մէկ կամ աւելի թուղթ ինկած են ընդ մէջ Թղ. 22-23, 290-291, 300-301. ձեռագրին վերջին թուղթերը շատ գործածութենէ բաժնուելու վրայ են ամբողջութենէն։

Copyist

Յարութիւն դպիր։

Owner

Լուսպարոն։

Commanditaire

Illuminator

Binder

անյայտ։

Parchment flyleaf

ժամանակին պէտք են եղած ըլլալ, որոնք կտրուած հանուած են, ներկայիս ետեւի կողմը մնացած է պատառիկ մը, մանր միջին երկաթագրով երկու տող. աւետարանի հատուած մըն է։

Lettrines

կանոններու առաջին գիրերը, սեւ մելանով միայն. գուցէ գրիչը յետագային գունաւորելու ծրագիր ունեցած է։

Initials

կարմիր են։

Marginal illuminations

գրեթէ չկան. միայն երկու հատ գունաւոր են, մնացածները սեւ գրիչով, որոնք թէեւ նաշակաւոր են, սակայն կր պակսի գոյներու գեղեցկութիւնը։

Images

չկան։

Canon tables 1

Թղ. 1ա։

Canon tables 2

Թղ. 10ա, 63բ, 104ա, 128ա, 168բ, 209բ, 258ա, 282բ, 306ա. բոլորն ալ կարմիր մելանով, բաւական յաջող եւ ճաշակաւոր զարդերով։

Title text

մինչեւ առաջին կէսը կարմիր մելանով են, ապա կը փոխուի եւ սեւ նոտրգրով շարունակուած է։

Blank pages

Թղ. 335բ, ապա վերջին պահպանակէն ետք երկու թուղթ։

Colophon

1. Թղ. 335ա. «Փառք ամենասուրբ Երրորդութեանն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ, յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն։ Գրեցաւ շարակնոցս ի մեծ եւ ի հոյակապ մայրաքաղաքն Կաֆայ, առ ոտս սրբոյն Սարգսի զաւրավարին, ի թվին հայոց Ռ եւ ՀԴի( = 1625). (յ)առաջնորդութեանն տէր Խաչատուր վարդապետի եւ տէր Թորոս եպիսկոպոսի. ձեռամբ մեղսասէր Յարութիւն դպրի, ի վայելումն դեռաբոյս մանկանն Լուսպարոնին, զոր Տէր Յիսուս վայելել տացէ, եւ զինքն ընդ երկայն աւուրս արասցէ. ամէն։ Սխալանաց գրոյս մի՛ մեղադրէք, ով պատուելի հայրք եւ եղբարք, զի կար մեր այսչափ էր. առաջի գիրս է, զի դեռ շարակնոց գրած չէի»։ 2. Հազիւ ընթեռնլի եւ անվարժ գիրով մը կը կարդացուի. Թղ. 334բ. «Կարապետ է։ Գիրիգոր է։ Վարդերես է»։

Informations

Հ. Փիլիպպոս Թերնիման Ասլանեան գնած է 26 դահեկանի. 1830ին հասած է Ս. Ղազար։ Մատեանս է Շարակնոց, կը պարունակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 1ա. (Կանոն ծննդեան ԱստուաՏագջին) անվերնագիր (Հմմտ. և. երկ. §9 2. Թղ. 10ա. «Կանոն Յրագալուցին Աստուածայայտնութեան» եւ այլն, Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 6-16. Յայտնութեան առաջին օրուան Օրհնութիւնը ունի յաւելուած մը. «Եդար ի մըսուր ... Հովիւքն ընդ հրեշտակս ...»։ Յարութեան Մեծացուսցէներուն մէջ աւելցուած է ԱԿ. «Ով դերահրաչ ծաղիկ»։ 3. Թղ. 35ա. «Կանոն Անտոնի անապատականի» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 17-25)։ 4. Թղ. 53բ. «Երգ Բուն Բարեկենդանին առաջի կիրակէին» եւն.. Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 27-78։ Ս. Գրիգորի Հարցէն առաջ կայ «Այսաւր զուարճացեալ» եւ «Լերինք ամենայն» շարականները։ 5. Թղ. 104ա. «Աւրհնութիւն Ղազարու յարութեան»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 79-88. կը պակսին Աւագ Շաբաթ օրուան Մեծացուսցէն «մ. Աստուածածին ի շնորհէն», եւ յինանց ճաշու «Նորացուցէք» շարականները։ 6. Թղ. 128ա. (Կանոն Պասէքին) անվերնագիր։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 89-144. կը պակսի Ջատկի օրուան Մեծացուսցէն։ 7. Թղ. 178բ. «Կանովն ծնընդեան Յով(հ)աննու» (հմմտ. Դ. Շրկ. §§ 20-23)։ 8. Թղ. 195բ. «Կանոն սըրբոյ Տապանակին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 153-170։ Գիւտ Խաչի կանոնի «Ապաւինեցաք ի խաչ քո» շարականը ունի ութը տուն (Ա-Ը)։ 9. Թղ. 228ա. «Կանոն սրբոց Մարգարէից»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 171-186, 188-195. սակայն § 185էն վերջ կան կարգ մը շարականներ. Թղ. 238բ. «Շարական սրբոյն Նիկողայոսի հայրապետին. Հիացան անմար մինքն»։ - Թղ. 239ա. «Շարական սրբոց Տարագոսիեանց. Տենչալի տաւնիւ»։ - Թղ. 239բ. «Շարական սրբոյն Մինասայ, Երմոգինեանց. մկ. ԲԿ. Պըսակ եւ փառք պարծանաց եկեղեցւոյ ... Լզյիշատակ վըկայիցն, սրբոյն»։ - Թղ. 240ա. «Շարական սրբոյն կիւրղի Երուսաղէմի հայրապետին. Մանկունք ընոր»։ - Անդ. «Շարական սրբոյն Յակոբայ ոմանք զայս կասեն. 6շ. ԳՁ. Թադաւոր փառաց Քրիստոս»։ 10. Թղ. 248ա. «Ի յերեկոյին ժամու խաղաղականի ասա. Նայեա սիրով Հայրըդ ... Ի քէն հայցեմք» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 11. Թղ. 249բ. «Շարական սրբոյն Սարգսի եւ Մարտիրոսի. (Ամենասուրբ Երրորդութեան)» (շարականի առաջին տողը չէ օրինակուած)։ 12. Թղ. 250բ. «Երգ յառաջի աւուրն ... նորաստեղծեալ» (հմմտ. Ա. Շրկ. § 199)։ 13. Թղ. 255ա. «Երգ արեւագալի». «Երգ երրորդ ժամու զկնի Ողորմեային. Աւրհնեմք ըզքեզ»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 197-198։ Արեւագալի երգը ԼԴ, ԼԵ, ԽԱ Շարակնոցներու նման՝ ունի յաւելուած մը, սակայն տարբեր դասաւորութեամբ. «Ճանապարհ բարի .. Դուռըն կենաց... Ի քէն ... Տիրամայր... Անկեալ ... Ով քառաթեւեան ... Առաջնորդ կենաց ... Առաքեալք եւ մարգարէք ...։ բշ. Գաբրիէլ եւ Միքայէլ ...։ գշ. Անճառ խորհրդոցն եշ. Ի Հոգւոյն սրբոյ»։ 14. Թղ. 258ա. «Կանովն համաւրէն Սարտիրոսաց», (Հմմտ. և. երկ. Տ§ 20015. Թղ. 282բ. «Կանովն համաւրէն նընշեցելոց»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 208-215. կը պակսին ԲԿ. «Պատրաստ արարեր» սաղմոսներն ու երգերը, նոյն ձայնին վրայ կ'աւելցնէ «տ. Սարսափելի որոտմամբ»։ Ապա թուղթ ինկած նելալով կը պակսին Գ2. Հարցին Գործատունէն մինչեւ «Արարչագոր» Աստըւած որ» շարականները. չեն օրինակուած նոյն ձայնին պատկանող «Զքեզ աղաչեմք» եւ «Արեգակն» շարականները։ Յաջորդաբար պակաս է ԳԿ. «Փառըք քեզ», Դ2. «Աւրհնաբանող ձայնիւ» շարականները։ 16. Թղ. 302ա. «Երգ Տեառն Ներսէսի ասացեալ վասն ննջեցելոց. Աստուած անեղ անժամանակ»։ 17. Թղ. 308ա. «Աւրհնութեանն երգ Յարութեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 216-223)։ 18. Թղ. 331ա. «Շարական Խոտանարակացըն. Յաւուրց վերջին»։ 19. Թղ. 383ա. «Շարական զգեստաւորելոյ քահանայիցն. Խորհուրդ խորին անհաս»։ 20. Թղ. 334ա. «Շարական խնկարկութեան. Յայս (յ)արկ նուիրանաց»։

Content