563

ՇԱՐԱԿԱՆ ՃԷ

ԺԶ դար - ԺԷ դար

ID

Number

563

Old record number

168

Title

ՇԱՐԱԿԱՆ ՃԷ

Start date

ԺԶ դար

End date

ԺԷ դար

Date details

արտաքինէն դատելով ԺԶ-Ժէ դար։

Copy place

Reference

Type

Number of pages

385

Dimension

10,5x14,6

Layout

միասիւն (6,5x10,5)։

Writing details

բոլորգիր մանր։

Codicology

33, որոնցմէ ա՝ ունի 11 թղ., լգ՝ 2 թղ., մնացածները իւրաքանչիւրը 12 թղ.։

Principal subject

Subject details

թուղթ։

Number of lines

22։

Binding

փայտեայ կաշեպատ, դրոշմազարդուած, ունի թէ՛ գոցելու կաշի եւ թէ զոյգ ականջներ, սակայն առաջին կողքին վրայի զոյգ գամերը ինկած են, կռնակի կողմը չորութենէ ճաթած է, սակայն կողքերը իյնալու վտանգ չունին. կողքերը ներքին կողմէն ծածկուած են կապոյտ լաթով մը։

State of preservation

շատ լաւ, կատարեայ եւ անթերի. Թղ. 71ա քիչ մը աղտոտած է, անվարժ մէկը մելանով խաղցած է, սակայն գրութիւնը չէ եղծուած։ Գրիչի փորձեր կատարուած են դատարկ էջերուն վրայ։

Copyist

եւ այլն անյայտ, որովհետեւ կը պակսի գլխաւոր յիշատակարանը։

Owner

Commanditaire

Illuminator

Binder

Parchment flyleaf

չկան։

Lettrines

ամէն կանոնի առաջին գիրը, միագոյն՝ սակայն նաշակաւոր։

Initials

կարմիր են. շարականներու առաջին տողը աւելի մութ կարմիր է, մինչ երկրորդ տողը խորագրին գոյնով է։

Marginal illuminations

թէեւ բաւական շատ են, կարմիր եւ կապոյտ գոյներով, սակայն շատ մը տեղեր կը պակսի նրբութիւնը։

Images

չկան։

Canon tables 1

Թղ. 2ա, 143ա. կարմիր եւ կապոյտ գոյներով են, ոչ այնքան յաջող։

Canon tables 2

Թղ. 11ա, 57բ, 113բ, 194ա, 248բ, 330բ, 361ա։

Title text

ինչպէս նաեւ

Blank pages

Թղ. 1ա, 1բ, 142բ, 149բ, 150ա, 384բ-385բ, ուր շատ անգամ յիշատակագրութիւններ գրուած են եւ կամ անվարժ ձեռք մը աղտոտած է թանաքով։

Colophon

Ձեռագրէն տարբեր գրչութեամբ կան հետեւեալները. 1. Թղ. 1բ. «Թվին ՌՃԾԸ( = 1709) որ է կիրակի, Թորոս մեր տուն եկօ( = եկաւ), ի Մկա)իսի ամսոյ իե(-25)ին» 2. Թղ. 57ա. «Այս գիրս գրեցօ( « գրեցաւ) ի Մարտի ի եւ թ( = 29) օր զատկին կ(ի)րակի է։ Այս շարական առաւ Գեւորզ գ( = 3) ղռչ. Աստուած ողորմի հոգոյն. Հա(յ)ր մե(ր)»։ 3. Թղ. 150ա. «Այս գիրս գրե(ց)աւ ձեռամբ Գէորքիս, որն կ(ի)րակի ի Ոգոստոսի ամսոյ գ( = 3)ին, թվին ՌՃԻԴ( = 1675)ին»։ 4. Անդ. «Թվ. ՌՃԿՋ( = 1717) օր կիրակէ, Մարտ ժը( = 18), է( = 7րդ) ժամոյն եկաւ Արութիւնն, Մարքարիտն. մեծ պահոց ը շաբ(թ)ին Մարքարիտն առ Աստուած փոխեցաւ. Աստուած պահես(ց)է Արութինն եւ աս գիրս կարդ» (կիսատ)։ 5. Թղ. 360բ. «Շատ բարեւ Արութենէս կեւորք եղբօրըս. քեզի կըրկնեցի բ( = 2) պասմայ Թէրէմանիս՝ այն ըստակկին մուխայէթ»։ 6. Թղ. 385ա. «ՌՃԽԲ( = 1713) ոյլսի(Յուլիսի) ամսոյ ժ( = 10), ի սուրբ Անքեղաւ Գեւորք ես վերջն բարի է»։

Informations

կը պակսին։ Մատեանս է Շարակնոց, կը բովանդակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 2ա. (Կանովն ծննդեան Աստուածածնին) անվերնադիր (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 1, 3-4)։ 2. Թղ. 11ա. «Կանովն Աստուածայայտնութեան նրագալուցին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 6-16. Յարութեան Մեծացուսցէներուն մէջ աւելի կայ ԱԿ. «Ով գերահրաշ ծաղիկ»։ 3. ղ. 26բ. «Կանովն Անա2նի անապատականի»։ Հմմտ. ԼԹ. Շրկ. § 4։ Առաջին անգամ ըլլալով՝ «Ի յանսահման ծովէն» շարականը դրուած է իբր Օրհնութիւն՝ Համօրէն Առաքելոց կանոնին, նախ քան «Երանելի սուրբ առաքեալք» շարականը։ 4. Թղ. 57բ. «Կանովն բուն Բարեկենդանին» (հմմտ. ԼԹ. Շրկ. § 5)։ 5. Թղ. 113բ. «Կանովն յարութեան Ղազարու»։ Հմմտ. ԼԹ. Շրկ. §§ 6-8. Յինանց ճաշու շարականներուն կը յաջորդեն «Խորհուրդ խորին» եւ «Յայս յարկ» շարականները։ 6. Թղ. 143ա. (Կանոն Պասէքին) (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 89-144)։ 7. Թղ. 207ա. «Կանովն ծընընդեանն Յովհաննու»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 145-8, 150-2. Ս. Ներսէսի կանոնին (Բ. Շրկ. § 77) խորագիրը սխալմամբ վերագրուած է Գրիգորի. «Կանովն գիւտ նըշխարաց սրբոյն Գրի(գորի)»։ 8. Թղ. 227ա. «Կանովն սըրբոյ Տապանակին»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 153-170. Վերափոխման Բ. օրուան կանոնէն առաջ կայ «Արեւելք գերարփի» շարականը, իսկ Գիւտ խաչի «Ապաւինեցաք» շարականը ունի տասը տուն 9. Թղ. 266ա. «Կանովն սըրբոց Մարգարէից»։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 171-186, 188-195. § 179ի կը յաջորդէ Նիկողայոսի շարականը. § 186ի՝ Կիւրղի ծանօթ շարականը։ 10. Թղ. 295բ. «Երգ առաջի աւուր.. Նորաստեղծեալ» եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 197-199. Արեւագալի երգերը բացի սովորական յաւելուած յորդորակներէն, ամէնէն վերջը ունին՝ «բշ. Գաբրիէլ եւ Սիքայէլ սուրբ... Առաջնորդ կենաց...», «Գշ. Անճառ խորհրդոցն յայտնողք... Աւրհնեսցուք մեք միաբան...», «դշ. Ի քէն աղերսիւ հայցեմք...», «եշ. Ի Հոգւոյն սրբոյ ընտրեալ... Առաքեալք եւ մարգարէք...», «ուր. Ով քառաթեւեան նըշան... Անկեալ երկիր պագանեմք... Որ յաւազակին բացեր...»։ 11. Թղ. 307բ. «Կանովն սըրբոց համօրէն ամենայն Մարտիրոսաց»։ - Թղ. 330բ. «Կանովն համաւրէն ամենայն Ննջեցելոց ի Քրիստոս» (հմմտ. ԻԷ. Շրկ. § 25)։ Մարտիրոսաց կանոնը հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 200-207, սակայն աւելի ունի ԱՁ. «Յընծացեալ բերկրի Սիովն վերինն Երուսաղէմ» շարականը։ 12. Թղ. 354ա. «Երգ Տեառն Ներսէսի վասն համաւրէն Ննջեցելոց. Աստուած անեղ անժամանակ», «Արարիչ եւ մարդասէր անոխակալ», «Ես ասացի վերանալ»։ 13. Թղ. 361ա. «Աւրհնութեներ կարգաւ Յարութեան» (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 216. 2 23)։ 14. Թղ. 382ա. «Յաւուրց վերջին ժամանակի»։ - Թղ. 384ա. «Ըզյիշատակ վըկային սրբոյն մեծին Սինասայ»։,

Content