4221571ՌՃԾԳ-Թ = 1704-1710։
բոլորգիր, մարմնեղ, սեւ, դիւրընթեռնլի. Թղ. 292էն սկսեալ, թէեւ միեւնոյն ձեռքով, բայց աւելի մանր է գիրը եւ մելանը գունաթափ։ Սխալագրութիւնը յանախ է, մանաւանդ վերջին մասին մէջ։
ս34. որոնցմէ 31ը 12 թուղթով են. իսկ ի՝ 11 թղ. լգ, լդ՝ 8 թղ. միայն ունին. նոյնպէս սկիզբէն 2 թղ. կայ իրր պահպանակ. ա՝ 13 թուղթ ունի։
թուղթ հաստ, դիմացկուն, սպիտակ, լաւ ողորկուած եւ փայլուն. բացի ժե թերթէն՝ որ լաւ չէ եղած։
հաստ տախտակ, կարմիր կաշեպատ։ Առաջին կողքի շրջազարդն է՝ ողկոյզ ու տերեւներ. շրջանակի ներսը՝ 3 կողմէն, տպուած է մեծատառ, «Յիշատակ է մաշտոցս Տէր Խաչատուրին եւ որդւոցն. թվին ՌՃԾԹ»։ Կեդրոնը կայ դրոշմազարդ փոքրիկ խաչելութիւն մը, որուն ամէն կողմէն ծառի եւ տերեւի ձեւով զարդեր կան։ Վարէն՝ աջ անկիւնը, մատի մը ծայրին չափ՝ կաշին ծակած է։ Երկրորդ կողքի զարդերն ալ նոյնպէս են. կեդրոնը՝ փոքրիկ Աստուածածին մը կայ՝ կանգուն. գիր չկայ։ Կոնկելիք մասերը կտրած են. գոցելիք կաշին՝ կայ։ Ներսէն կարմիր լաթ մը փակցուած է, երկայնութեամբ՝ ճերմակ գիծերու վրայ սեւ ու կարմիր զարդերով։
շատ լաւ պահուած է։ Քանի մը տեռ, ինքը գրիչը՝ ամբողջ թուղթը՝ ներքին լուսանցքէն կարած է, զուցէ սխալ գրած ըլլալուն։ Ուրիշ տեղեր, երբեմն ամբողջ սիւնակին, երբեմն քանի մը տողի վրայ, մեծ խնամքով եւ հաւասար չափով գրուած թուղթ մը փակցուած է՝ անշուշտ սխալ մը ծածկելու համար։
նախ գրիչն ապա Աղա Սամուէլ Մուրատեան։
չկան։
չափազանց շատ են. ամէնքն ալ յաջող եւ գեղեցիկ։
չորս հատ կան. Թղ. 6բ. ուր եկեղեցւոյ հիմնարկէքը կը ներկայացնէ։ Ոսկի շատակին մէջ կը տեսնուի եպիսկոպոսը լատին միտրով եւ յոյն զգեստով, ձեռքն ունենալով գործիք մը. ետեւր կեցած է սեւամօրուս վարդապետ մը հայ վեղարով, եւ իրմէ ետքը՝ պսականման մազերը կտրած ուրարակիր սարկաւագ մը։ Դիմացը կան երկու գործաւորներ. մին պատի մը վրայ ելած՝ լարով մը ճարտարապետական տրամալարը կը կախէ, եւ վարէն միւսը ծնրադիր, բրիչը ձեռքը՝ նշանակուած տեղը փորելու դիրքին մէջ է։ Ամէնուն ալ, մանաւանդ եպիսկոպոսին արտայայտութիւնը շատ գեղեցիկ է։ Թղ. 69բ. հոս ձեռնադրութիւնն է. դարձեալ եպիսկոպոսը լատին միտրով եւ յոյն կապոյտ շուրջառով է, գիրքն ի ձեռին կը կարդայ ծնրադիր նուիրեալին վրայ։ Նոյնպէս բոլոր կղերիկոսները պսակաձեւ մազերնին կտրած են, ձեռքերնին երեք քշոցներ ունին։ Ասիկա՝ նախորդին չափ յաջող չէ։ Թղ. 100բ, Յիսուսի մկըրտութիւնն է. Յիսուս ներմակ սփածանելիով մը կապոյտ Յորդանանի մէջ կեցած, Կարապետը մանիշակագոյն վերարկուով՝ ափունքէն զինքը կը մկրտէ եւ կը ձեռնադրէ՝ աջը գլխուն վրայ դնելով. գետին միւս եզերքը հրեշտակները կեցեր են խորհրդալից նայուածքով, ամէնքն ալ նուրբ եւ արտայայտիչ դէմքով։ Վերէն՝ Հոգին աղաւնակերպ կ'իջնէ։ Թղ. 278բ. քահանայաթաղն է։ Սանդղաձեւ պատգարակին մէջ ծաղկեայ լաթով մը պատած՝ վեղարակիր սեւամօրուս քահանան՝ գլուխը հանած՝ հեռուն կը նայի։ Անդին երկու քահանաները դեղին եւ կանաչ շուրջառներով, գլուխնին ոչ թէ սաղաւարտ՝ այլ պարսկական փաթթոցներ դրած, առջեւէն խաչածայր դրօշը կայ, զոր մազերը պսակաձեւ կտրուած տղեկ մը կը տանի։ Երկու հոգի կը կրեն վախճանեալը պատգարակի վրայ, մին առջեւէն ճերմակ հագած եւ միւսը ետեւէն՝ նարնջագոյն։ Այս պատկերին անձերը, շատ հաւանական է որ գրիչին ընտանիքը ներկայացնեն, իր տան երեք-չորս քահանաներով։
չորս հատ են. Թղ. 2բ. ոսկի յատակի վրայ՝ 4 խաչաձեւ զարղեր ունի, վերէն ու վարէն կապոյտ ծաղիկներ ունենալով։ Թղ. 70ա. մեծ խորան մը. վերէն ունի երկու համաչափ թռչուններ՝ իւրաքանչիւրին բերանին մէջ շիւղ մը կայ. իսկ մնացածը, ոսկի յատակին վրայ, սպիտակ եզերքներով կապոյտ տերեւներ, կոկոն ու ծաղիկներ։ Թղ. 101ա. այս եւս մօտաւորապէս նախորդին նման է. կեդրոնական զարդ մը ունի՝ կոկոն ու մեծ տերեւներով, եւ անունի սկզբնատառի ձեւ ունեցող գիծերով։ Թղ. 279ա. նոյնպէս ոսկի յատակին վրայ, երեք մասի բաժնած՝ տերեւ ու ծաղիկներ են։ Ասոնք ամէնքն ալ յաջող գործեր են։
շատ կան. Թղ. 7ա, 13բ, 26բ, 32բ, 30բ, 37բ, 41ա, 44բ, 54բ, 64,բա, 82բ, 101ա, 118ա, 130բ, 136, 156ա, 180բ, 196բ, 242ա, 254ա, 355բ, 367բ, թէ՛ ասոնք, թէ մինչեւ հիմա յիշուած բոլոր զարդերը յաջող են, զուարթ գոյներով եւ գեղեցիկ։ Ոչ նուազ քան վեց գոյնով ձեւացած են այդ բոլոր թռչնագրերն ու ծաղիկները, ոսկի վարդագոյն, կապոյտ, դեղին, կարմիր, նարնջագոյն, նուրբ արուեստով ու ճաշակով բարեխառնուած։
կարմիր են, իսկ սկգրնատառերը ոսկեգոյն, կապոյտ եւ կարմիր են։
Թղ. 1ա-3ա, 5բ-6ա, 352ա, 390ա, 393բ։
Թղ. 6բ, 7ա, 13ա, 31բ, 123բ, 191ա, 196բ, 69ա, 100ա, 144ա, 131բ, 136բ, 180ա, 211ա, 230ա-բ, 241բ, 253բ, 344ա, 355ա, ասոնցմէ շատերը շեղագիր են։
«Յիշատակ է մաշտոցս Աննայ Տիկնոջ՝ կողակցի հանգուցեալ Աղա Սամուէլի Մուրատեան ի դուռն մենաստանին սրբոյն Ղազարու Հարց Մխիթարեանց, զոր բերին ի Մատրասէ Հ. Սուքիաս Սոմալեան եւ Հ. Սարգիս Թէոդորեան, յամին 1820, Սեպտ. §»։ Մատեանս է Բնամաշտոց, Գիրք Ձեռնադրութեանց եւ Վարդապետական Աստիճանաց, օրինակուած Մաշթոց կաթուղիկոսի նախագաղափարէն, աւելցնելով նորագոյն կարդերը։ Կը բովանդակէ 100էն աւելի կանոններ՝ որոնց ցանկը գրուած է Թղ. 3բ5բ։ Կանոններէն շատերը՝ Ա. մաշտոցին հետ նոյն են. ուրիշներ՝ Դ, ԺԳ, և տպագիր մաշտոցներու։ 1. Թղ. 7ա։ «Յովհաննու Մանդակունեցւոյ Հայոց կաթուղիկոսի, ասացեալ հիմնարկութիւն եկեղեցւոյ». տ. Ա. Մաշտ։ 2. Թղ. 13բ1։ «Կանովն եկեղեցի աւրհնելոյ». տ. Ա. Մաշտ։ 3. Թղ. 26բ2։ «Կանոն նաւակատեաց եկեղեցւոյ սրբե(ա)լ տաճարի եւ շարժեալ սեղանոյ»։ 4. Թղ. 32ա1, «Կանոն յորժամ նոր դուռն եկեղեցւոյ հաստատեն ի տեղւոջ իւրում»։ 5. Թղ. 32բ1։ «Կանոն աւազան աւրհնե6. Թղ. 35ա1։ «Կանոն զնկարեալ եկեղեցի աւրհնել(ոյ)»։ 7. Թղ. 35ա2։ «Կանոն սկի եւ մաղզման աւրհնելոյ»։ 8. Թղ. 35բ1։ «Կանոն հանդերձեղէն աւրհնելոյ»։ 9. Թղ. 36ա1։ «Կանոն նորակերտ գիրք աւրհնել(ոյ)։ 10. Թղ. 36բ1։ «Կանոն խունկ աւրհնե11. Թղ. 36բ2։ «Կանոն ժամահար աւրհ12. Թղ. 37բ1։ «Կանոն մոնոզոն հերակըտրութեանն»։ 13. Թղ. 41ա1։ «Կանոն հայր աւրհնե14. Թղ. 43բ2։ «Կանոն տնտես աւրհնե15. Թղ. 44բ1։ «Կանոն ձեռնադրութեան կրօնաւորութեան»։ 16. Թղ. 51ա1։ «Կանոն յորժամ կրօնաւոր վախճանի»։ Ամէնքն ալ տ. Ա. Մաշտ։ 17. Թղ. 54բ1։ «Ձեռնադրութեան (կարգ) Սարկաւագ կանանց». տ. Դ. Մաշտ. § 18։ 18. Թղ. 54բ2։ «Յաղագս հրաւիրելոյն ի քահանայութիւն. Սահմանադրութիւն դաստիարակութեան նորածնեալ մանկանցն որք հրաւիրելոց են յաստիճան քահանայութեան, խրատք հարկաւորք և պիտանիք, արարեալք ի տէր Առաքելոյ Սիւնեաց նահանգի»։ Չորս կարդ խրատներ են, իւրաքանչիւրը 10 գլուխէ կազմուած։ Առաջինը՝ Մանկութեան դաստիարակութիւնն է։ Երկրորդը՝ Պատանեկութեան կրթու թիւնք։ Երրորդը՝ Չափահաս տարիքին։ Չորրորդը՝ Երիտասարդին դիտութեան եւ կոչման քննութիւն մը։ 19. Թղ. 64ա1։ «Յաղագս հրաւիրելոյն ի Քահանայութիւն. Եւ եպիսկոպոսն խաչակընքէ ի վերայ նոցա ասելով. Յայսմհետէ յանձն առնեմ զձեզ շնորհաց Ս. Հոգւոյն...»։ Այս ալ նախորդին շարունակութիւնն ու լրացուցիչ մասն է։ Ուխտին առաջնորդը կը ներկայացնէ նուիրեալները եպիսկոպոսին, որ եկեղեցւոյ մէջ, հըրապարակաւ, իրենց ներքին եւ արտաքին յարմարութեան կը տեղեկանայ դաստիարակէն եւ խնամքով կը քննէ. Քրիստոսի խոստումները կը յիշեցնէ իրենց, կ'օրհնէ զիրենք, եւ «Տէր Աստուած Յիսուս Քրիստոս կարողացուցանէ զձեզ...» աղօթքով՝ կ'արձակէ։ Այս գեղեցիկ կարգը քիչ մաշտոցներուն մէջ կը գտնուի։ 20. Թղ. 70ա։ «Սկիզբն աստիճանաց կըղերիկոսաց՝ որք են Սաղմոսերգուք. Զաւելն դնեն ի ձեռն ըստ օրինի, եւ ամենեքեան ըստ իւրաքանչիւր կարգի, եւ ծխեն խունկ սեղանոյն». տ. տպ. Վենետ. 1878, էջ 1-8։ 21. Թղ. 71բ1։ «Առաջին կարգ Դռնապանին», անդ, էջ 9-10։ 22. Թղ. 72ա1։ «Երկրորդ կարգ Ընթերցողութեան». տպ. 12-13։ 23. Թղ. 72բ1։ «Երրորդ կարգ Երդմնեցուցչացն». տպ. 14-15։ 24. Թղ. 73ա2։ «Չորրորդ աստիճանի (կարգ) Ջահընկալ». տպ. 16-8։ 25. Թղ. 74ա2։ «Հինգերորդ կարգ՝ Կէս սարկաւագաց». հմմտ. տպ. 19-26։ - Թղ. 75ա2։ «Տէր Աստուած սուրբ, Հայր ամենակարօղ», աղօթքը՝ տ. ԺԳ. Մաշտ § 7։ 26. Թղ. 76բ2։ «Կանոն յորժամ Սարկաւագ ձեռնադրեն». տպ. 27-43։ 27. Թղ. 82ա1։ «Կանօն ձեռնադրութեան քահանայի»։ Մինչև Թղ. 169ա2 նոյն է տպ.ի հետ։ Թղ. 84ա1-89ա2, տ. ՂԱ. Մաշտ. § 18։ Թղ. 89ա2-91բ1. հմմտ. տպ. 63-69։ Աղօթքները՝ նոյն են ՂԱ. Մաշտոցի § 18ին։ 28. Թղ. 82ա1։ «Գանձ ձեռնադրութեան». չորս հատ են։ ա) «Գթա ի մեզ Տէր ամենակալ». սկզբնատառք կը կազմեն Գրիգորի է։ բ) «Տաղ ի տէր Առաքելէ. Տարփացեալ ըղձանամք Տէր Յիսուս». սկղբնատառք՝ տէր Առաքեալ ասէ։ գ) «Դարձեա նոյն տարփացելոյն ձայնն առա. Տաս (իմա՛ դաս) վերնոցդ անխափան». սկզբնատառք՝ նոյնպէս Տէր Առաքեալ ասէ։ դ) «Դարձեա նոյն ձայն. Ով անմահ հաց կենաց»։ 29. Թղ. 95ա1։ «Ընդդիմամարդ դիւաց այս նուագ աղօթից». տ. Նարեկ ԻԸ, ե։ 30. Թղ. 96ա1։ «Կանոն խաչլուայ առնելոյ». տ. Ա. Մաշտ։ 31. Թղ. 97բ1։ «Կանոն պղծեալ կերա32. Թղ. 98ա1։ «Կանոն մրգաց աւրհնելոյ». տ. ՂԱ. Մաշտ. § 74։ 33. Թղ. 98բ2։ «Վասն աւրհնութեան այգի, հնծանի, գին(ւ)ոյ և կարասի. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած մեր, զպտուղ այգեաց մեր զհնծանս եւ զգուբս... եւ ուրախացեալ գոհանան զշնորհաց քոց, եւ հանցեն զօրհնութիւն եւ զփառս Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ»։ 34. Թղ. 99բ1։ «Աւրհնութիւն սեղանոյ տեառնականի»։ 35. Թղ. 99բ2։ «Աւրհնութիւն հատի մարտիրոսաց»։ 36. Թղ. 101ա։ «Կանոն մկրտութեան»։ 37. Թղ. 109բ2։ «Կանոն յորժամ տղայն քառասնօրեայ լինի». տ. ԺԳ. Մաշտ. § 5838. Թղ. 111ա1։ «Կանոն նշան աւրհնելոյ». տ. ՂԱ. Մաշտ. § 36։ 39. Թղ. 113բ1։ «Խրատ փեսային և հարսին. Եկեսցուք այժմ ի բան պսակին»։ 40. Թղ. 114ա2։ «Կանոն հանդերձ աւրհնելոյ պսակի», տ. ՂԱ. Մաշտ. § 37։ 41. Թղ. 118ա1։ «Խրատ զգուշութեան», կամ «Քարոզ վասն պսակի. Գիտասջիք որդեակք որ հանդերձեալ էք». ըստ իմաստին՝ նոյն է ՂԱ. Մաշտ. § 38ին, շարադրութեամբ կը տարբերի։ Ունի նաեւ հարս ու փեսային ուղղուած շարականը. «Ամենազօր տէր թագաւոր թագաւորաց», 42. Թղ. 122բ1։ «Պսակ աւրհնել», նախորդներուն հետ միացուցած է եւ յատուկ վերնագիր չէ դրած. ստորին լուսանցքին վրայ ունի Պսակ աւրհնել։ Հմմտ. Ա. եւ ՂԱ. մաշտոցներ, որոնք «Աստուած որ միայն կարողդ ես» աղօթքը չունին։ 43. Թղ. 128բ1։ «Կանոն պսակ վերացուցանելոյ», հմմտ. Ա. Մաշտ։ 44. Թղ. 129ա2։ «Կանոն երկրորդ ամուսնութեան», հմմտ. տպ. 83-9. բայց Թղ. 129բ2 ունի «Փառք քեզ թագաւոր յաւիտենից», զոր տպ. չունի։ 45. Թղ. 130բ2։ «Կանոն հաղորդ տալոյ»։ Նախ Ամբիծքն ամբողջութեամբ գրած է։ «Աղաչեմք եւ հայցեմք» աղօթք մը աւելի ունի սկիզբը. մնացած մասերը հմմտ. Ա. 46. Թղ. 136բ2։ «Կանովն թաղման յորժամ զննջեալսն ի Քրիստոսէ յուղարկեն»։ Կը սկսի «Դատեա» եւ Հանգստեան շարականներով. «Ես ասացի». հմմտ. Ա. Մաշտ։ 47. Թղ. 147բ2։ «Գանձ մեռելոց. Մինդ ի յէէն բանդ». սկզբնատադք՝ Մանվելս։ Թղ. 149բ1-150բ1։ «Ողբ ի վերայ մեռելոյն. Ով քահանայք»։ 48. Թղ. 150բ2։ «Կանոն երկրորդ աւուրն, յորժամ յայգալացն ժողովին». տ. Ա. Մաշտ. որուն վրայ աւելցուցած է «Աստուած անեղ»ին վերջին 4 տուները։ 49. Թղ. 153բ1։ «Կանոն եւթն աւուրն». տպ. 248-50. Աղօթքը՝ տ. տպ. 310։ 50. Թղ. 156ա2։ «Կանոն տղայաթաղին». նախ մինչեւ Թղ. 161ա2. գրած է «Երկինք պատմեն» կանոնին բոլոր սաղմոսները. մընացածը՝ հմմտ. ԺԳ. Մաշտ. § 76։ 51. Թղ. 167ա2։ «Այգալաց» (տղայաթաղին). տ. ԺԳ. Մաշտ. § 77։ 52. Թղ. 168բ1։ «Կանոն եւթն աւուր» (տղայաթաղին), տպ. 248-52։ 53. Թղ. 170ա1։ «Ողբ ի Նաղաշ Մկրտիչ եպիսկոպոսէ. Արարիչն արարածոց մեղ բարկացաւ»։ 54. Թղ. 171ա1։ «Կանոն խաչ աւրհնելոյ». հմմտ. Ա, ԺԳ, ՂԱ. Մաշտոցներ։ 55. Թղ. 180բ1։ «Կանոն ջուր աւրհնելոյ» (Յայտնութեան)։ Թղ. 183բ1։ «Յովհաննէս Պլուզ վարդապետին Ծործորեցի. Յամենայն ժամ օրհնեմք», 11 տուն. սկզբնատառք՝ «Յոհաննիսի (ե)րգ»։ Թղ. 189բ1։ «Այլ տաղ անուշ՝ ի Սորեկայ Կոստանթ. Քրիստոս բանդ Հօր ծնունդ անժամանակ»։ Թղ. 190ա1։ «Յորդորակ ի Գրիգորէ կաթուղիկոսէ. Ո՜վ զարմանալի»։ Թղ. 190ա2։ «Այլ տաղ անուշ ջրօրհնեաց. Այսօր ձայնըն հայրական»։ Այս 4ը չունի ԺԳ. Մաշտ։ 56. Թղ. 191ա2։ «Կանոն ապաշխարող առնելոյ», հմմտ. Ա. ՂԱ. Մաշտ։ 57. Թղ. 196բ2։ «Կանոն ապաշխարող արձակելոյ», հմմտ. Ա. ՂԱ. Մաշտ։ 58. Թղ. 196բ1։ «Զանուն ( = կանոն) ժամատուն աւրհնելոյ»։ 59. Թղ. 208բ1։ «Քարոզ պատուիրանի». տ. Ա. Մաշտ։ 60. Թղ. 211բ1։ «Կանովն ոտնլուայի ի մեծի Հինկշաբաթի օրն»։ 61. Թղ. 223ա1։ «Կանոն տեառնական աւրհնելոյ»։ 62. Թղ. 227ա1։ «Կանոն աղ(ի) աւրհնութեան»։ 63. Թղ. 227բ1։ «Կանոն զնշխարս սրբոց ի հանգիստ փոխելոյ»։ 64. Թղ. 228բ1։ «Աւրհնութիւն հատի պատարագի. Գոհանամք զքէն Տէր». տ. Ա. Մաշտ։ Նոյն աղօթքին երկրորդ մասը՝ «Աւրհնեալ ես տէր Աստուած մեր արարիջ ամենայն» Ա. մաշտոցին մէջ, նոր կանոն մը կը կազմէ «Օրհնութիւն հատի»։ 65. Թղ. 229բ2։ «Կանոն գառն աւրհնելոյ», տ. ՂԱ. Մաշտ. § 68։ 66. Թղ. 230ա1։ «Կանոն հաւ աւրհնե67. Թղ. 231ա1։ «Կանոն զպատկեր եկեղեցւոյ աւրհնելոյ»։ 68. Թղ. 231ա2։ «Աղօթք Մխիթարայ Գուշ վարդապետի՝ վասն Արիանոսականացն եւ այլ հերձուածողացն, զի յորժամ զղջանան՝ ընթեռնուն ի վերայ նոցա եւ օծանեն սուրբ իւղով. Տէր փրկիչ մեր որ կամիս... Տէր Աստուած մեր որ»։ 69. Թղ. 231բ2։ «Իսկ ի վերայ Նեստորիանոսաց եւ Եւտիքիանոսաց՝ տալ խոստովանութիւն հաւատոյ եւ նզովել զհերձուածողսն, եւ օծման չեն պէտք, այլ ասեն զա ղօթս զայս ի վերայ նոցա. Տէր Աստուած զօրութեանց, Աստուած եւ ամենայն մարմնոց, Աստուած»։ 70. Թղ. 232ա1։ «Կանոն խաղող աւրհնելոյ». տպ. 688-95, եւ տ. ՂԱ. Մաշտ։ 71. Թղ. 235բ2։ «Կանոն յորժամ յերկունս լինի՝ եւ դժուար». Ընթերց. Գիրք Աւետր. տպ. 90-92։ Աղթ. «Տէր Աստուած յոյս ազգի մարդկան, ողորմած, գթած.. տո՛ւր ուրախութիւն, եւ ընդ սմին՝ զազատումն զաղէտի սորա վասն անչափ մարդասիրութեան քո եւ քեզ վայելէ փառք»։ 72. Թղ. 236բ2։ «Աղօթք ի վերայ դիւահարի». տ. տպ. 104։ 73. Թղ. 237ա1։ «Աղօթք ի վերայ ջերմոտի». տպ. 103։ 74. Թղ. 237բ1։ «Աղօթք ի վերայ ծառոցն որ մերձ ի հատանել. Աւրհնեալ ես Տէր Աստուած ամենակալ, որ վերածես զամպս ի ծագաց»։ 75. Թղ. 238բ1։ «Կանոն երաշտի եւ թէ աներեւ չլինի, եւ զարմտաց աւրհնելն այլ ի հետ կարդա»։ 76. Թղ. 238բ2։ «Կանոն որք յերդմունս ըմբռնիցին, եթէ իրաւամք եւ եթէ անիրաւ»։ 77. Թղ. 239ա2։ «Կանոն ոգեհանգիստ առնել(ոյ), կամ պատարագ մեռելոց». հմմտ. ՂԱ. Մաշտ։ Բայց «Հայր երկնաւոր» աղօթքին վերջին մասը՝ «Աւրհնեալ ես տէր Աստուած ար. ամ. արարածոց» չունի Ա. Մաշտոց։ 78. Թղ. 242ա1։ «Կարգ աւրհնութեան սուրբ իւղոյն հիւանդաց։ Յորում աւուր հանդերձեալ (են օրհնել) զիւղոյն աւրհնութեան, ժողովին է քահանայք, եւ լցեալ ձէթ անապակ ի պտղոյ ծառոց, ի կանթեղ դնեն ի սուրբ աման ի մէջ ցորենոյ, եւ է պատրոյկ (յ)ամանին։ Զգեստաւորին քահանայքն, եւ առնուն ի ձեռն Է լապտեր. եւ ապա սարկաւագն ձայնէ. Աւրհնեա Տէր. եւ աւագ երէցն ասէ. Աւրհնութիւն ամենակալին Հօր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգ(ւ)ոյ սրբոյ։ Եւ ժողովուրդն ասեն. Ամէն»։ ԺԳ. Մաշտ. §§ 47, 91, ունին այս օրհնութիւնը, բայց զուտ լատինական ծէսով է, եւ ամենեւին կապ չունի ներկայ արարողութեանս հետ։ 79. Թղ. 251ա2։ «Կարգ օծութեան հիւանդաց յորժամ կամենան օծանել զհիւանդըն»։ Նախորդին շարունակութիւնն ու լըրումն է. ամէն բանի մէջ նոյն է ժԳ. Մաշտ. § 71ի հետ, բայց «Աստուած փրկիչ մեր.. Հայր սուրբ» աղօթքը ԺԳ. Մաշտ չունի։ 80. Թղ. 254ա1։ Վարդապետական ԺԴ աստիճանները. «Յոհաննու պիտակ աշակերտի Գրիգորի եռամեծի արարեալ զշարադրութիւն կարգաց ԴԺ աստինան վարդապետաց ի լուսաւոր բանից աստուածաբան մարգարէին Եսայեա(յ) լուսաւոր մտօք եւ մեկնողօրէն իմն տեսութեամբ կարգաւորեալ...։ Առաջին աստիճան վարդապետութեան. Շնորհազարդ սուրբ հայրապետ, դըպէս հաստատեալ հովիւ սուրբ հօտին Քրիստոսի»։ 81. Թղ. 258ա։ «Երկրորդ աստինան վարդապետութեան»։ 82. Թղ. 259բ2։ «Երրորդ աստինան վարԴապետութեան»։ 83. Թղ. 262ա1։ «Սկիզբն Չորրորդ աստինանի վարդապետութեան»։ 84. Թղ. 264բ1։ «Սկիզբն Հինգերորդ աստիճանի վարդապետութեան» 85. Թղ. 266բ2։ «Սկիզրն Վեցերորդ աստիճանի վարդապետութեան» 86. Թղ. 268բ2։ «Սկիզբն է (Եօթներորդ) աստինանի վարդապետութեան»։ 87. Թղ. 270բ1։ «Սկիզբն Ութերորդ աստիճանի վարդապետութեան»։ 88. Թղ. 272բ1։ «Սկիզբն իններորդ աստինանի վարդապետութեան»։ 89. Թղ. 247բ2։ «Սկիզբն Ժ (Տասներորդ) աստինանի վարդապետութեան»։ Իւրաքանչիւր աստիճանէն վերջ կը դնէ «Աւարտեցաւ ...րդ աստիճան վարդապետութեան»։ Իսկ Տասներորդ աստիճանէն յետոյ՝ ունի կարմիր մելանով. «Յետ այսորիկ սկիզրն առնէ նորընծայ վարդապետն քարոզութեանն»։ Նախապէս (§ 80) ըսաւ ԺԴ աստիճան, սակայն միայն 10ը դրած է հոս։ 90. Թղ. 279ա։ «Կանոն յորժամ Եպսկ. կամ քահանայք կամ Հայրապետ կամ Ուխտի առաջնորդ կատարի մահուամբ, զայս կարգաւորութիւն արասցեն լուացման եւ պատանաց»։ - Թղ.289բ.էն սկսեալ՝ ՂԱ. Մաշտոցին կը նմանի՝ բայց ոչ ամէն բանի 91. Թղ. 318բ1։ «(Կանոն) երկրորդում աւուրն»։ 92. Թղ. 322ա2։ « Կանոն երրորդ աւուրն»։ 93. Թղ. 324բ2։ «Կանոն չորրորդ աւուրն»։ 94. Թղ. 236ա1։ «Կանոն հինգերորդ աւուրն»։ 95. Թղ. 327բ2։ «Կանոն վեցերորդ աւուրն»։ 96. Թղ. 328բ2։ «Կանոն եւթներորդ աւուրն»։ Կանոնս ունի «Փողն երկնաւոր ի բարձունս գոչէ... Աստուած բարձրեալ՝ շընորհեա» աղօթքը, որ ուրիշ մաշտոցներու մէջ հանդիպած չենք։ 97. Թղ. 330ա2։ «Գանձ քահանայաթաղին. ասայ յետ Փառք ի բարձման ( = բարձունսին)»։ Չորս են այդ դանձերը. Թղ. 330ա2։ «Մեծ եւ հզօր անուն հրաշալի», 8 տուն. սկզբնատառք՝ Մանվելի է։ 98. Թղ. 333բ1։ «Տաղ անոյշ եւ լաւ. Որդիք լուսոյ հօրըն մեծի»։ 99. Թղ. 334ա1։ «Տաղ անոյշ եւ լաւ. Աչք իմ ծովացեալ, գետք յինէն հոսեալ» այբբենական կարգով, ամէն տուն 3 կամ 4 տող. 5 ոտքով՝ վերջին տողը երկար է (6-7 ոտ100. Թղ. 335ա1. (վերնագիր չունի) «Քանքար առի՝ ոչ շահեցայ»։ 101. Թղ. 335բ1։ «Կանոն զարմտիս սերմանց եւ զշեղջ աւրհնելոյ». տ. Ա. Մաշտ։ 102. Թղ. 337ա1։ «Ուռաւրհնէք Ծաղկազարդին. Ընկալ զհաւատս յուսացելոց ի քեզ... Աստուած որ զցրուեալսն ժողովես». ԺԳ. Մաշտ. § 39 տարբեր է։ 103 Թղ. 337բ1։ «Վերնագիր ինքնագրութեան Ստեփանոսի որ լեալ էր աշակերտ սրբոյն Մաշտոցի, եւ վասն վարուց նորին»։ 104. Թղ. 340ա2։ «Աղօթք յորժամ առ հիւանդն երթան». տպ. էջ 102-103։ 105. Թղ. 342ա1,։ «Կանոն յորժամ ըսկըսանի հիւանդն աւանդել զհոգին» կամ՝ «Աղօթք հոգէվարի». տ. ԺԳ. Մաշտ. § 72։ 106. Թղ. 344բ1։ «Կանոն ձեռնադրութեան եպիսկոպոսի. Յորժամ հանդերձեալ յինին եպիսկոպոս կացուցանել զոք, ամենայն ժառանգաւորք եկեղեցւոյն բոլոր բընակչօք գաւառին». տ. ԺԳ. Մաշտ. § 101։ 107. Թղ. 355բ1։ «Կանոն կաթուղիկոս ձեռնադրելոյ». տ. ԺԳ. Մաշտ. § 102։ 108. Թղ. 365բ1։ «Անուանք իմաստասիրաց». մինչ ԺԳ. Մաշտ. նախորդ կանոնէն վերջ՝ կը դնէ Հայաստանեայց եկեղեցւոյն բոլոր կաթողիկոսներու շարքը, սա՝ կէս սիւնակի մը մէջ ունի «Պղատոն, Արիստոտէլ, Ճեպէոս, Պիտագորոս, Հիպոկրատէս, Դիմոկրատէս, Փարիոս, Աւգոստինոս, Փերմանիդէս, Եպիկուրաս, Միթագորոս, Պըտղոմէոս, Պէպիանոս, Գալիանոս, Բագարատ, Սինայ է որդին, Դէոկրիտիանոս, Իպնիատար, Պատէինն, Սոկրատէս, Աւսինա, Կոստանդեա, Փիլեմոն, Լօքսիայ, Փալեմոն»։ Առանց ուրիշ ո՛ր եւ է բացատրու109. Թղ. 365բ2։ «Կանոն մեռոն աւրհնելոյ. Յորժամ կամիցի կաթուղիկոսն մեռոն աւրհնել, յառաջ պարտ է Խ աւուր յառաջ զնիւթն պատրաստել սուրբ մեռոնին, եւ ապա զսուրբ մեռոնն աւրհնել։ Եւ այս է նիւթն մեռոնին. Չէթ պալասանի, Հապլպալասան, Ղասապ զարիրայ, Զանփուլ, Նունուփար» եւն. այսպէս կը դնէ 47 տեսակ դեղ ու ծաղիկներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրին չափն ու կշիռը կը բացատրէ, եւ կը վերջացնէ ըսելով, «Եւ այսոք(կի) յառաջ պատրաստեսցէ կաթուղիկոսն, Խ աւուր յառաջ, եւ ածցէ ի արծաթի աման սուրբ։ Եւ ընթերցցին Դ քահանայք զաւետարանն Խ աւուր, ամէն աւուր Դ գլուխն, չորս քահանայքն ա, ա (մի մի) գլուխ»։ 110. Թղ. 367բ1։ «Կանոն աւրհնութիւն սրբոյ մեռոնին եփելոյ այսպէս արայ. Յաւուր մեծի Հինգշաբաթւոջն՝ ի ժամ Ս. պատարագին, զսուրբ մեռոնն թափեն ի ամանն արծաթի, եւ խառնեն զհին մեռոնին ի ներս եւ ծածկեն պատարագի ծածկութեամբ է ( = 7) շորով, եւ դնի սարկաւագարանն՝ հետ րնծայից Մարմնոյ եւ Արեան Տեառն. եւ կատարի սուրբ պատարագի խորհուրդն». նոյն է ընդ ԺԳ. Մաշտ. § 100։ Ամենավերջի մասը հմմտ. ԺԳ. Մաշտ. § 100։ Թղ. 369ա2370ա2 եօթը հակիրճ եւ գեղեցիկ աղօթքները ղանց ըրած է ներկայ ձեռագիրը։ 111. Թղ. 381բ1։ «Կանոն զթագաւոր ձեռնադրելոյ»։ Հմմտ. ՂԱ. Մաշտ. § 31։ Իսկ ԺԳ. Մաշտ. § 97 լատին ծէսով է։ 112. Թղ. 384ա1։ «Կանոն յորժամ առ հասարակ թէ՛ քահանայ, թէ աշխարհական եւ թէ տղայ, որ կամենաս խ (40)ագլուխ կամ տարեգլուխ կատարել, կամ քար ձգես»։