373

ՄԱՇՏՈՑ ԾԴ

ՋՂԵ = 1548 - ՋՂԵ = 1548

ID

Number

373

Old record number

2071

Title

ՄԱՇՏՈՑ ԾԴ

Start date

ՋՂԵ = 1548

End date

ՋՂԵ = 1548

Date details

ՋՂԷ = 1548։

Copy place

Սերաստիա։

Reference

Type

Number of pages

136

Dimension

17,5x12,8 (18 x12,5)

Layout

միասիւն (13,8x9)։

Writing details

բոլորգիր մաքուր. Թղ. 133բ-135ա նոտր գրով գանձեր են, ուշ դարու գրութիւններ։

Codicology

12, որոնցմէ պր. ա՝ 12 թղ. ունի, պր. գ եւ ժբ՝ 10 թղ. պր. է՝ 7թղ.։

Principal subject

Subject details

մագաղաթ դեզնած եւ անողորկ։

Number of lines

19։

Binding

արծաթապատ. ձեռագիրս սովորական կաշիով կազմուած է, եւ ապա երկու կողմերը ագուցուած են արծաթեայ քանդակուած կողքեր, որոնք ետեւէն իրարու միացած են եօթը շղթաներով, որոնցմէ երեքը տեղէն ելած են։ Առաջին կողքին կեդրոնը կայ (12x6) Հին Կտակարանէն Եսայի մարգարէին տեսիլը. տաճարին վրայ կը տեսնուի Աստուած՝ բազմած աթոռի մը վրայ, ձախ ձեռքով բռնած է գունտ մը, աջով գաւազան մը. գլխուն վերեւ չորս հրեշտակներ, երկուքը վեցթեւեան եւ երկուքը երկու թեւով։ Եսայի մարգարէ տանարին քով ոտքի կանգնած՝ բազկատարած կ'ընդունի հրեշտակին իրեն երկարած կրակի կտորը։ Այս նկարին քով, աջին ու ձախին կան 16 մարգարէներու նկարներ. իսկ նըկարին ստորեւ ուրիշ ութը մարգարէներ, իւրաքանչիւրը ձեռքին գիրք մը ունի։ Ետեւի կողքը նոյնպէս զարդարուած է. մէջտեղի նկարը կը ներկայացնէ Երուսաղէմի տաճարը, որու առջեւ կեցած են Յիսուս եւ ուրիշ հինգ աշակերտներ։ Նկարին չորս կողմը կան 12 առաքեալներու նկարները, իւրաքանչիւրը չարչարանքի գործիք մը բռնած։ Երկու կողքերը ներսերէն կանաչ ազնիւ մետաքսով պատուած են։

State of preservation

շատ լաւ պահուած. ձեռագիրս կրկնագիր մըն է, այսինքն նախապէս ԺԳ դարու փոքր երկաթագիր քահանայաթաղ մըն է, ինչպէս կը տեսնուի Թղ. 77ա, 87ա, 112ա ստորին լուսանցքի գրութիւններէն, եւ ԺԶ դարուն լաւ մը քերուած է եւ վրան գրուած ներկայ մաշտոցը. հին գրութիւններէն ոչինչ կը կարդացուի. երբեմն գիրեր կամ անորոշ բառեր միայն գուշակելով կարելի է կարդալ։

Copyist

Owner

Commanditaire

Illuminator

Binder

, Տէր Յովասափ սարկաւագ։

Parchment flyleaf

չունի։

Lettrines

ամէն կանոնի սկիզբը. սեւ, վարդագոյն եւ կապոյտ գոյներով թռչնագիրներ են։

Initials

Marginal illuminations

գրեթէ ամէն կանոնի սկիզբը։ Նկատելու է որ ձեռագրիս մէջ մնացած են հին ձեռագրի, այսինքն ԺԳ դարու լուսանցազարդներէն ալ. քերողն միայն գրութեան մասերը աւրած է ու խնայած լուսանցազարդներուն, այսպէս եինէն մնացած են՝ Թղ. 2բ, 18բ, 48բ, 59ա։ 63բ, 93բ, 110ա։

Images

չկան։

Canon tables 1

Թղ. 3ա. պարզ բան մըն է։

Canon tables 2

չկան։

Title text

կարմիր են։

Blank pages

Թ.. 1, 77, 136բ։

Colophon

37ա, 90բ, 106ա, 120ա, 126բ, 133ա։

Informations

1063ին Փարիզէն տիար ժագ Մաթոսեան նուիրած է վանքիս Մատեանս է Մաշտոց, որու ցանկը տես Թղ. 2ա, ուր կան հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 3ա։ Կանոն մկրտութեան առանց խորագրի կը սկսի աղօթքով. «Տէր Աստուած մեր Աստուած բարերար»։ 2. Թղ. 15ա։ «Կանովն պսակի»։ 3. Թղ. 21բ։ «Կանովն պսակ վերացուցանելոյ»։ 4. Թղ. 22բ։ «Կանովն հաղորթ տալու»։ 5. Թղ. 26բ։ «Կանոն աշխարհաթաղ առնելոյ»։ 6. Թղ. 43ա։ «Այգուցն աշխարհաթա7. Թղ. 49բ։ «Կանովն տղայաթաղի»։ 8. Թղ. 62ա։ «Այգուցն տղայաթաղին»։ 9. Թղ. 65ա։ «Կանովն ոգէհանգիստ առնելոյ»։ 10. Թղ. 68բ։ «Կանովն աղ աւրհնելոյ»։ 11. Թղ. 69ա։ «Կանովն զ(ո)ւարակ աւրհնելոյ»։ 12. Թղ. 75բ։ «Աղաւթք որ կարդան ի վերա(յ) երդմնահարաց»։ 13. Թղ. 76ա։ «Կանովն որ պեղծ ինչ կերե(ա)լ իցէ կամ կերակուր պղծի»։ 14. Թղ. 78ա։ «Կանովն ջուր աւրհնե15. Թղ. 91ա։ «Կանովն մեծի Հինգշաբաթի ոտնլ(ո)ւային»։ 16. Թղ. 106ա։ «Կանովն խաչ աւրհնե17. Թղ. 120ա։ «Կանովն զարմտիս սերմանց աւրհնելոյ, զշեղջ, զկալ, զհնձան»։ 18. Թղ. 124ա։ «Ի վերա(յ) շեղջի»։ 19. Թղ. 125ա։ «Կանովն ըսկի եւ մաղզմա(յ) աւրհնելոյ»։ 20. Թղ. 125բ։ «Կանովն նորակերտ գրոց աւրհնելոյ»։ 21. Թղ. 127ա։ «Գանձ վասն ննջեցելոց. Մինդ ի յԷէն». 5 տուն Մանել։ 22. Թղ. 131բ։ «Ողբ ննջեցելոց. Ով քահանայք եւ վարդապետք»։ 23. Թղ. 133բ։ «Գանձ. Արարիչն արարածոց մեզ բարկացաւ»։ 24. Թղ. 134բ։ Գանձ. «Յայնժամ ելաւ լալով ասաց ինձ»։ Վերջին երկու Գանձերը հասարակ նոտրդրով են, եւ երբեմն ջնջուած։

Content