433

ՄԱՇՏՈՑ ՃԺԴ

ՌՄԺԳ = 1764 - ՌՄԺԳ = 1764

ID

Number

433

Old record number

10

Title

ՄԱՇՏՈՑ ՃԺԴ

Start date

ՌՄԺԳ = 1764

End date

ՌՄԺԳ = 1764

Date details

ՌՄԺԳ = 1764։

Copy place

հաւանաբար Կ. Պոլիս։

Reference

Type

Number of pages

123

Dimension

13x9 (12,5x 8,8)

Layout

միասիւն (9x6). աչ ու ձախ լուսանցքներէն կը զատուի ոսկի լայն գիծերով։

Writing details

նոտր, մանբ, շատ մաքուր։

Codicology

6. որոնցմէ ա՝ 14 թղ. գ՝ 12 թղ. բ, դ՝ 18 թղ. ե, զ՝ 28 թղ. ունին։

Principal subject

Subject details

թուղթ բարակ սպիտակ լաւ կոկած։

Number of lines

Binding

կարծբ խաւաքարտ կաշեպատ (կարմիր) գունատ, կեդրոնի եւ անկիւններու զարդերը ոսկի՝ մեծ մասամբ աւրուած։ Առաջին կողմէն վերցուած մետաղէ խաչի մը հետքերը կան։ - ՀԱՆ ԳԱՄԱՆՔ լաւ պահուած է։ Թղ. 3 ներքին լուսանցքը քիչ մը պատռած է. Թղ. 4-25 եւ ստորին լուսանցք, մանաւանդ մկրտութեան տեղը, իւղոտած են. Թղ. 79 ստորեւ մաշած է, 1-2 տող վնասուած։ Թղ. 117բ118ա, 120ա-բ տարբեր գիր է։

State of preservation

Copyist

Owner

հաւանաբար գրիչը։

Commanditaire

Illuminator

Binder

Պալաաթցի Պալօղեան, մահտեսի տիրացու Մարտիրոս։

Parchment flyleaf

Lettrines

գրեթէ ամէն կանոնի սկիզբը. բոլորն ալ դեղին ու կարմիր գոյնով, յաջող ու նուրբ թռչնագրեր են։ Բոլոր տնագլուխները՝ ոսկեգոյն կարմիր գրով են։

Initials

Marginal illuminations

չկան։

Images

Թղ. 3բ. բուն նկար չէ, այլ տպագիր պատկեր մը, որուն գոյներ տուած է գրիչը. Քրիստոսի մկրտութիւնն է, ստորեւ գրուած «Մկրտի Քրիստոս արքայն. Եւ սըրբին աբարածք ամենայն»։

Canon tables 1

Թղ. 3ա, 4ա, 24բ, 42ա. առաջինը՝ սեւ ու դեղին պատուանդանով ու սիւներով, կարմիր ու դեղին խոյակներով ու զարդերով գրքին ճակատը կը կազմէ. միւս երեքը՝ կեդրոնին մէջ սպիտակ դրօշակիր Գառն Աստուծոյ մը ունին կարմիր ոսկեփայ նանանչներու մէջ, մնացածը՝ դեղին ու ճերմակ գոյնով՝ գալարուն տերեւներ են, իսկ զարդին վերեւ՝ աջ ու ձախ եւ մէջտեղ՝ լուսապսակ հրեշտակներ են։

Canon tables 2

տասի չափ. ասոնք ալ քովէ քով դրուած տասնեակ մը փոքր ու ճաշակաւոր խաչերէ կը ձեւանան դեղին, կարմիր ու սեւ գոյներով։

Title text

մութ կարմիր։

Blank pages

Թղ. 1ա-2բ, 118բ-9բ, 121ա-123բ։

Colophon

Թղ. 117ա։

Informations

կողքին ներքին կողմը տպուած «Գնոց ստացաք ի Սերովրէէ Մ. Ալիշան, ի Կ. Պօլիս, 1872»։ Մատեանս է Թղ. 3ա։ «Գիրք որ կոչի Մաշտոց, պարունակէ յինքեան զոմանս ի սրբաղան արարողութիւնս Հայաստանեայց եկեղեցւոյ». փոքրադիր է եւ անթերի, կը բովանդակէ հետեւեալ կանոնները 1. Թղ. 4ա։ «Կարգ սրբազնագոյն մկըրտութեան երախայից. Օրհնեալ Հոգիդ սուրբ Աստուած ճշմարիտ. Ողորմեա»։ Թէ՛ հոս, թէ յաջորդ կանոններուն մէջ, Սաղմոս ու շարականները ամբողջութեամբ կը յիշեցնէ, տուներու առաջին նախադասութիւնը դնելով, ամենայըստակ ոճով։ 2. Թղ. 24բ։ Հալաւ օրհնէք. հմմտ. տպ. 3. Թղ. 25բ։ «(Կանոն) կուսի պսակ (օրհնելոյ)»։ 4. Թղ. 35բ։ «Կանոն զպսակն վեր(ա)ց(ուցա)նելոյ»։ 5. Թղ. 39ա։ «Կանոն երկրորդ պսակի»։ 6. Թղ. 41բ։ «Կարգ թաղման ննջեցելոց աշխարհականաց արանց եւ կանանց. Օրհնեալ Հոգիդ Սուրբ Աստուած ճշմարիտ. Ողորմեա»։ Ապա՝ 3 մասի բաժնած է կանոնը. ա. «Մեծի թաղման տանը կարգն է». բ. «Եւ ապա տանին՝ յեկեղեցին». դ. «Եւ ապա տանին ի գերեզմանն»։ 7. Թղ. 66բ։ «Կանոն մեծի այգուցն կատարելոյ»։ 8. Թղ. 73բ։ «Կանոն եօթն աւուր կատա9. Թղ. 77բ։ «Կանոն տղայաթաղ կատարելոյ»։ Հմմտ. § 6, որուն նման կը սկսի եւ կը բաժնէ կարգը 3 մասի։ 10. Թղ. 93բ։ «Կանոն տղայի այգուց կատարելոյ»։ 11. Թղ. 97բ։ «Կանոն եօթն աւուր կամ քառասնաւուր կամ տարելից կատարելոյ»։ 12. Թղ. 99բ։ «Աւետարանք բժշկութեան»։ 13. Թղ. 104ա։ «Աղօթք Ս. Գրիգորի Նարեկաց(ւ)ոյն վասն բժշկութեան. Արդ ես ծնունդս մեղաց։ Քրզ. Վասն հիւանդաց։ Աղթ. Փարատեցո՛ զցաւս եւ բժշկեա զհիւանդութիւնս»։ 14. Թղ. 109ա։ «Գանձ համօրէն ննջեցելոց. Ես գիտէի թէ աշխարհս ինձ միւլք էր տուած»։ 15. Թղ. 110ա։ «Ողբ համօրէն ննջեցելոց. Ես զիս դըրի հազար տարու»։ 16. Թղ. 110բ։ «Ողբ ի վերայ կըտրին մեռելի. Կըտրիճ մի պառկած տեսիք»։ 17. Թղ. 111բ։ «Ողբ ի վերայ մանկանց. Զայս ինչ խոր խոցեցայ՝ որ գլխակս իսկ խելք չի կայ»։ 18. Թղ. 112բ։ «Զայս մայրն ասէ. Ա՛, իմ սիրելի որդեակ, այդ որպէս ցաւ դիպաւ 19. Թղ. 113ա։ «Զայս իբրու թէ մեռեալն կասէ. Այ խեղճ ողորմած մարիկ»։ 20. Թղ. 113բ։ «Ողբ ի վերայ մանկանց. Իմ արեգակն խաւարեցաւ»։ 21. Թղ. 114ա։ «Ողբ ի վերայ մանկանց. Պայծառագոյն որդեակ իմ սիրուն». 11 տուն՝ Պաղտասար դպիր։ 22. Թղ. 115բ։ «Ողբ հասակալից մանկանց. Իմ արուսեակն այսօր մըթացաւ»։ 23. Թղ. 116ա։ «Ողբ ի վերայ մանկանց». Իմ արեգակն խաւարեցաւ»։

Content