525655ձեռագրիս մէջ կան երեք յիշատակարաններ, սակայն մեր կարծիքով աւելի ուշ գրուած պէտք են ըլլալ, որովհետեւ գիրը ամբողջովին նոյն չէ բնագրին հետ. ասոնցմէ վերջին յիշատակարանը՝ կը յիշէ գրիչին անունը եւ գրչութեան թուականը (տես յիշատակագրութիւնք § 1) ՌՃԺԳ( = 1664). մեր կարծիքով յիշատակարանները անհարազատ են. ուստի ձեռագիրս գրուած է 1664էն շատ առաջ, ԺԵ-ԺԶ դարուն։
բոլորգիր մեծ եւ ընտիր։
27, իւրաքանչիւրը 12 թղ., սակայն շատ մը տեղեր թուղթ ինկած ըլլալով թերթերը անկատար են, այսինքն՝ ա ունի 5 թղ., բ, դ՝ 10 թղ., ժա, ժթ՝ 11 թղ., ժբ՝ 13 թղ., ժգ, ժէ՝ 9 թղ., ժդ, ժե, ժզ, իգ՝ 8 թղ., իե՝ 14 թղ., իէ՝ 3 թղ.։
մագաղաթ դեղնորակ։
փայտեայ կաշեպատ. առաջին երեսի կաշին փնացած է եւ կողքին փայտը կը տեսնուի դուրսէն. կռնակի կողմէն ճաթած ըլլալով՝ առաջին կողքը անջատուած է։
լաւ, սակայն միջանկեալ շատ մը տեղեր մէկ կամ աւելի թուղթեր ինկած են, այսպէս ընդ մէջ Թղ. 5-6, 15-16, 134-5, 138-9, 151-2, 157-8, 158-9, 166-7, 174-5, 236-7, 238-9, 240-1։ Թղ. 26, 64, 88, 114, 139, 154, 240 պատռած են աւելի կամ նուազ չափով, ու եղծուած են գրութիւնները։
«Ըստանօղցի մահդասի Զատիկ»։
չկան։
գլխաւոր կանոններու առաջին գիրերը, կարմիր եւ կապոյտ գոյներով, ճաշակաւոր եւ ընտիր։
կարմիր են։
բաւական թուով, գրեթէ բոլորն ալ յաջող։
չկան։
Թղ. 147ա՝ որ յետագայ ձեռքէ մը աղտոտած է։
Թղ. 38ա, 84բ, 181ա, 229բ, 242բ, 264ա, բոլորն ալ ճաշակաւոր ու եզական զարդերով։
եւ
չկան։
1. Թղ. 283ա. «Փառք ամենասուրբ Երրորդութեանն Հաւր եւ Որդ(ւ)ոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ, այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն։ Արդ գրեցաւ շարակնոցս ի յարքայանիստ մայրաքաղաքս Կոստանդինուպօլիս, թվին ՌՃԺԳ( = 1664) ամին, ի հայրապետութեան սուրբ Էջմիածնի տեառն Յակովբայ ամենայն Հայոց կաթողիկոսի. եւ ի թագաւորութեանն հագարաց(ւ)ոց սուլթան Մահմետի. ձեռամբ փըծուն գրչի Յակոբ սարկաւագի։ Արդ յերես անկեալ աղաչեմ զմանկունսդ սուրբ Սիովնի, զի որք հանդիպիք այսմ երգարանիս, յիշեսջիք միով ողորմե(ա)իւ զսուտանուն զՅակոր գծողս եւ զծնօղս իմ։ Եւ որք յիշէք եւ ողորմի ասէք՝ Տէրն մեր Յիսուս Քրիստոս ողորմեսցի ձեզ յիւր միւսանդամ գալըստեանն. ամէն։ Հայր մեր որ։ Այլ եւ յիշեցէք զԸստանօղցի մահդասի Զատիկն որ ըստացաւ զշարակնոցս ի հալալ ընչից եւ ի յարդար վաստակոց, եւ եդ յիշատակ հոգ(ւ)ոյ իւրոյ եւ ծնօղացն՝ Մելիտոնին եւ Փաշային, կողակցին՝ Շահմելիքին, եւ որդւոցն՝ Լուսերին, Յովանիսին եւ Մելիտոնին, եւ դստերցն Ղամերին, Ալթունին, Մարթային եւ Մարեամին. ի քաղաքն յԱնկուռի ի մէջ բերդին, ի դուռն սուրբ Աստուածածնին, ի յառաջնորդութեանն այսմ աթոռիս տէր Մինաս վարդապետին, որ նորին կամօք եւ յորդորանօք ստացաւ զշարակնոցս զայս մեծաւ փափաքանօք եւ սրտաջան յօժարութեամբ, քաջահաւատ յուսով եւ քրիստոսասէր բարձանօք, ի փրկութիւն կենաց եւ ի լուսաւորութիւն հոգ(ւ)ոյ իւրոյ, յիշատակ իւր մահդասի Ջատիկին եւ ծնօղաց իւրոց, հօր իւրոյ Մելիտոնին եւ մօր իւրոյ Փաշային, եւ ամուսնոյն իւրոյ Շահմելիքին, եւ որդւոցն Լուսերին, Յովանիսին եւ Մեյիտին, եւ դստերցն Ղամերին, Ալթունին, Մարթային եւ Մարեամին եւ ամենայն արեան մերձակայից իւրոց կենդանեաց եւ մեռելոց, գանձ յաւիտենական եւ անկապոյտ ճոխութիւն. ի պայծառութիւն սրբոյ եկեղեց (ւ)ոյ եւ յուրախութիւն ուխտի մանկանց նազելի մօր մերոյ նոր Սիովնի։ Արդ աղաչեմ զսրբազան եւ զաստուածամերձ դասս քահանայիցդ եւ սարկաւագացղ եւ կըղերիկոսացդ, որք ընթեռնուք կամ աւրինակէք, յիշեսջիք սրտի մտօք զյիշատակեալքս ի սմա։ Եւ որք յիշեն եւ Աստուած ողորմի ասեն, յիշեալ լիցին առաջի ահեղ ատենին արդար դատաւորին Քրիստոսի. ամէն։ Եւ որ հաւատով ամէն ասասցէ՝ եւ նմա ողորմեսցի Քրիստոս յիւր միւսանգամ գալըստեանն. ամէն։ Հայր մեր որ յերկինս»։ 2. Թղ. 109բ. Գրեթէ բառացի կերպով կը կրկնէ վերեւ § 1ի յիշատակագրութիւնը, որով ոչ մէկ նորութիւն կը պարունակէ։ 3. Թղ. 180բ. «Յիշատակ է շարակնոցս Ըստանօղցի մահդասի Զատիկին հոգ(ւ)ոյն եւ ծնօղացն եւ ամենայն արեան մերձաւորացն. ի քաղաքն յԱնկուռեայ ի մէջ բերթին, ի դուռն սուրբ Աստուածածնին, ի յառաջնորդութեան տէր Մինաս վարդապետի ԹոԽարց(ս)ոյ, Թվ. Ռձ եւ ժծն ( = 1Ե6ե)»։
կը պակսին։ Մատեանս է Շարակնոց, ուր կը պակսին շատ մը թուղթեր, որով զանազան տեղեր կանոնները կը մնան կիսատ, որոնք զանց կընենք նշանակելէ, եր բովանդակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 1ա. (Կանոն ծննդեան Աստուածածնին»։ 2. Թղ. 9ա. (Կանոն երկրորդ աւուր յայտնութեան) եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 8-16. Յարութեան Մեծացուսցէներուն մէջ աւելի կայ ԲԿ. «մ. Երանեմք ըզքեզ Աստուածածին»։ 3. Թղ. 22ա. «Կանովն Անտոնի անապատականի» եւ այլն։ 4. Թղ. 38ա. «Երգ Բուն Բարեկենդանին» եւ այլն։ 5. Թղ. 84բ. «Կանովն յարութեան Ղազարու» եւ այլն։ Աւագ Ուրբաթ օրը ունի «մ. Յահեղ աւուր ուրբաթուն» Մեծացուսցէ շարականը։ 6. Թղ. 110ա. (Կանոն Պասէքին) եւ 7. Թղ. 156ա. «Կանովն ծնընդեան Յովհաննու Մկրտչին»։ 8. Թղ. 167ա. (Կանոն առաջի աւուր Վարդավառին) եւ այլն։ Գիւտ Խաչի «Ապաւինեցաք» շարականը ունի տասը տուն (Ա-Ժ)։ 9. Թղ. 194ա. «Կանովն սրբոց Մարգարէիցն» եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 171-195. § 191ի կը յաջորդեն Նիկողայոսի, Տարագոսեանց, Կիւրղի, Սինասի ծանօթ շարականները։ 10. Թղ. 218բ. «Երգ առաջի աւուր ... նորաստեղծեալ» եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 196-199. սակայն «Տէրն յետ ստեղծման արարածոց» երգին կը յաջորդեն «Ի յանսահման ծովէն» եւ «Յաւուրց վերջին ժամանակի» շարականները, իսկ «Ի քէն հայցեմք»ին՝ «ԱԿ. մ. Ով գերահրաշ ծաղիկ»։ Խոտաճարակաց շարականին կը յաջորդեն հետեւեալ երգերը՝ որոնք ոչ մէկ վերնագիր կը կրեն. «ԴԿ. Մըտանեն արժանաւորք եւ տեսանեն զՔրիստոս...», «ԴԿ. Եւ յելանել սորա ի ջրոյն ...», «ԱՁ. Գերահրաշ մըշակքդ աշխարհի եւ սերմանողք...», «ԱՉ. Ի հոսել հրեղէն գետոց փորձանաց ...», «ԴԿ. ստ. Դասք անմարմնոց հրեշտակաց քեզ երանեն ամենաւրհնեալ ...»։ 11. Թղ. 229բ. «Կանովն համաւրէն ամենայն Մարտիրոսաց»։ - Թղ. 242բ. «Կանովն համաւրէն ամենայն ննջեցելոց ի ՔրիսՀմմտ. Ա. Շրկ. §§ 200-215. Ննջեցելոց կանոնին մէջ կը պակսին հետեւեալ շարականները. ԳՁ. «Զքեզ աղաչեմք», «Արեգակն արդարութեան». ԴՁ. «Օրհնաբանող ձայնիւ», «Ի հանդերձեալ»։ 12. Թղ. 269բ. «Երգ Տեառն Ներսէսի վասն ննջեցելոցն. Աստուած անեղ անժամանակ» (Ա-Ք)։ - «Արարիչ եւ մարդասէր անոխակալ»։ 13. Թղ. 264ա. «Աւրհնութեներ Յարութեան Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի»։ 14. Թղ. 280բ. «Շարական սրբոյն Սարգսի եւ որդւոյն Մարտիրոսի. Ամենասուրբ Երրորդութեան»։ - Թղ. 281բ. «Շարական յորժամ քահանայն զգեստաւորի. Խորհուրդ խորին»։ - Թղ. 282ա. «Շարական խնկարկութեան. Յայս յարկ նուիրանաց»։