Other notices
— - Bibliographic notice
452
ԳԻՐՔ ՁԵՌՆԱԴՐՈՒԹԵԱՆՑ ԺԳ ՄԱՍՆ ՄԱՇՏՈՑԻ
ԺԷ դար - ԺԷ դար Ձեռ. թիւ 367։ - ԺԷ դար

ID
Number
452
Old record number
367
Title
ԳԻՐՔ ՁԵՌՆԱԴՐՈՒԹԵԱՆՑ ԺԳ ՄԱՍՆ ՄԱՇՏՈՑԻ
Start date
ԺԷ դար
End date
ԺԷ դար Ձեռ. թիւ 367։ - ԺԷ դար
Date details

գիրէն եւ մանբանկարներէն դատելով ժէ. դարէն ոչ աւելի ուշ։

Copy place
անյայտ, գուցէ Տրապիզոն։
Reference
Type
Number of pages
118
Dimension
26,5x18,3 (26,2x17,5)
Layout
երկսիւն (իւրաքանչիւրը՝ 20x5,6)։
Writing details

բոլորգիր յըստակ, մարմնեղ։

Codicology

10, որոնցմէ ա։ 13 թուղթ ունի, զ՝ 10 թղ., ժ՝ 11 թղ. մնացածները 12 թուղթ ունին։

Principal subject
Subject details

թուղթ դիմացկուն, մագաղաթանման։

Number of lines
20։
Binding

տախտակ կաշեպատ. երկու երեսներն ալ՝ եզերքները ունին կրկին դրոշմազարդերով շրջանակներ, ապա անոնց մէջ՝ անկիւնէ անկիւն՝ չորս գիծեր. մէջտեղը տերեւներով ձեւացուցած է խաչ մը։ Ներսէն պատած է պարզ թուղթով։

State of preservation

շատ լաւ վիճակի մէջ է. միայն թէ երբեմն արտաքին լուսանցքը խոնաւութեան հանդիպած եւ հետքերը ձգած է, իւրաքանչիւր էջ մատիտի մեղմ գիծերով ունի ուղղահայեաց գիծեր՝ լուսանցքներ ձեւացնելով. արտաքին լուսանցքը բաւական լայն է։

Copyist
Աւետիք տրապիզոնցի։
Owner

անյայտ։

Commanditaire
Illuminator
Մարտիրոս։
Binder
անյայտ։
Parchment flyleaf

չունի։

Lettrines

15 հատի չափ են, զարդագիրերը ընդհանրապէս թըռչնագիր են։

Initials

երկու գոյնով են, ընդհանրապէս կարմիր, երբեմն մութ կարմիր։

Marginal illuminations

Images

չորս հատ են, երեքը ձեռնադրութեան, մին հիմնարկութեան եկեղեցւոյ։ Առաջինը եւ երկրորդը, Թղ. 8բ, 28բ, գրեթէ ամբողջովին նոյն նկարն են՝ փոքրիկ տարբերութիւններով։ Եպիսկոպոսը նստած է ձախ կողմը՝ բազկաթոռի մը վրայ. գլխուն ունի եպիսկոպոսական ճերմակ թագը՝ կապոյտ եւ ոսկի զարդերով։ Դէմքի արտայայտութիւնը շատ յաջող է, ունի ճերմակ մօրուք։ Շուրջառը յունական ձեւով է, ներմակ գոյնով, կապոյտ խաչի զարդերով։ Եմիփորոնն ալ ներմակ գոյն ունի՝ երկու մեծ ոսկեգոյն խաչերով։ Ուրաբին ստորին մասը միայն կը տեսնուի, մութ կարմիր գոյնով, չորս ծոպերով։ Չախ բազուկին եւս ունի կարմիր փոքր ծոպաւոր ուրար մը։ Ձախ ձեռքով բռնած է գիրքը, աջը հանգչեցուցած է նուիրեալին գլխուն վրայ։ Նորընծան՝ ոտքի կեցած՝ խոնարհած է եպիսկոպոսին առջեւ, ձեռքերը բաց՝ աղաչական դիրքի մէջ։ Հագած է ճերմակ եկեղեցական շապիկ, ձախ ուսէն կախուած է ուրարը, որու մէկ մասը՝ աջ ուսէն վար կ'իջնէ։ Նորընծային ետեւ կեցած է սարկաւագը, սեւ մօրուքով, գլխուն մազերը կլոր ձեւով կտրուած են. հագած է վարդագոյն շապիկ՝ կապոյտ ստորոտով. ձախ ուսին ունի կարմիր ուրար մը, որ աջ թեւին տակ իրարու միանալով վար կը կախուին։ Նկարին խորքը ոսկեգոյն է, ուր կան երկու տաճարներ։ Երրորդը Թղ. 41բ. ձեռնագրութեան նկար մըն է նիշտ նախորդին զարդերով, բայց եպիսկոպոսը աջ կողմն է, կեցած կանգուն, եւ նորընծային ետեւ կայ սեւ մօրուքով եւ վեղարով վարդապետ մը, ձախ ձեռքով բռնած է գիրք մը եւ աջը հանգչեցուցած է նորընծային ուսին։ Վերջինը՝ Թղ. 82բ. Եպիսկոպոսը իր սովորական զգեստներով տանարի մը առջեւ կանգնած՝ ձախով բռնած է գիրք մը, աջով՝ օրհնելու դիրքին մէջ է։ Իր դիմաց վարդապետ մը՝ կարմիր շուրջառով՝ իրեն կը ներկայացնէ ոսկեգոյն մեծ խաչ մը։

Canon tables 1

Թղ. 9ա, 17ա, 29ա, 42ա, կարմիր եւ կապոյս ցոյներով. բաւական յաջող են։

Canon tables 2

3ա1, 70ա2, 77բ2, 83ա, 94բ1, խորաններու զարդերուն նըման են։

Title text

Blank pages

Թղ. 1, 2, 8ա2, 41ա, 82ա2, 118բ։

Colophon

16բ2, 28ա2, 39բ2, 68ա1,82ա1։

Informations

«ընդ Հ. Մըկըրտչին բեբեալ, 1359»։ Մատեանս է Գիրք ձեռնադրութեանց եւ մասն Մաշտոցի. կը հետեւի ՃԳ. Մաշտ. §§ 18-27ի. կը պարունակէ հետեւեալ կանոն1. Թղ. 3ա1։ «Սահմանադրութիւն դաստիարակութեան նորածնելոց մանկանց... Իսկ յաւուր ձեռնադրութեան...» եւն։ 2. Թղ. 9ա։ «Յետ այսորիկ մատիցէ առաջնորդ սուրբ ուխտին, կալով առաջի եպիսկոպոսին» եւն։ 3. Թղ. 17ա1։ «Սկիզբն աստիճանաց կըղերիկոսաց որք են Սաղմոսերգու(ք) եւ Աւելածու(ք)»։ 4. Թղ. 19բ1։ «Առաջին կարգ Դռնապա5. Թղ. 20բ2։ «Երկրորդ կարգն Ընթերցողութեան»։ 6. Թղ. 21բ2։ «Կանոն երրորդ կարգի Երդմնեցուցչաց»։ 7. Թղ. 22բ1։ «Կանոն չորրորդ կարգի աստիճան Ջահընկալութեան»։ 8. Թղ. 24ա1։ «Կանոն հինգերորդ կարգի (Կիսա)սարկաւագաց որ է դպիր»։ 9. Թղ. 29ա1։ «Կանոն յորժամ Սարկաւագ ձեռնադրեն»։ 10. Թղ. 40ա1։ «Կանոն ձեռնադրութեան Սարկաւագի (- Քահանաի)։ 11. Թղ. 57ա2։ «Եւ ասեն Գանձ ձեռնադրութեան. Գըթա ի մեզ տէր ամենակալ». Գրիգորի է։ 12. Թղ. 63բ2։ «Եւ յետ այսորիկ զաղաւթս զայս ի վերայ կուսանաց կարդայ եպիսկոպոսն. Աստուած յաւիտենական, կատարեալ»։ 13. Թղ. 68ա2։ «Կանոն զհանդերձեղէն սպաս աւրհնելոյ»։ 14. Թղ. 69ա1։ «Կանոն սկ(ի)հի և մաղզման աւրհնել(ոյ)»։ 15. Թղ. 70ա2։ «Կանոն մոնոզոնի հերակտրութեան»։ 16. Թղ. 77բ2։ «Կանոն հայր վանաց առնել(ոյ) որ է հայր(ա)պետ»։ 17. Թղ. 83ա1։ «Յոհաննու Մանդակունւոյ Հայոց կաթուղիկոսի հիմնարկութիւն սրբոյ եկեղեց(ւ)ոյ»։ 18. Թղ. 94բ1։ «Կանոն նաւակատեաց եկեղեց(ւ)ոյ աւրհնելոյ»։

Content