574

ՇԱՐԱԿԱՆ ՃԺԸ

ԺԷ դար - ԺԷ դար

ID

Number

574

Old record number

1032

Title

ՇԱՐԱԿԱՆ ՃԺԸ

Start date

ԺԷ դար

End date

ԺԷ դար

Date details

Ժէ դար, սակայն անկարելի չէ որ ժԸ դարու առաջին տարիներուն ալ գրուած ըլլայ։

Copy place

անյայտ։

Reference

Type

Number of pages

316

Dimension

12x17

Layout

միասիւն (8,3x12,1)։

Writing details

նոտր մանր։

Codicology

26, որոնցմէ ա՝ ունի 8 թղ., է, իր՝ 11 թղ., իա՝ 13 թղ., իզ՝ 21 թղ., մնացածները իւրաքանչիւրը 12 թղ.։

Principal subject

Subject details

թուղթ բարակ, արդի։

Number of lines

27։

Binding

փայտեայ կաշեպատ, հաստատուն, ունի նաեւ գոցելու կաշի։

State of preservation

ընդհանուրին մէջ լաւ, սակայն գործածութեան հետեւանքով գոյնը կորսնցուցած է, զանազան էջեր մեծապէս վնասուած են, Թղ. 1, 2 հազիւ պատառիկ մը մնացած են։ Թղ. մը ինկած է ընդ մէջ Թղ. 68-69, 259-260։

Copyist

անյայտ, հաւանաբար Գրիգոր սարկաւագ։

Owner

Պարսում կրօնաւոր։

Commanditaire

Illuminator

նոյն ինքն գրիչը։ - ԿԱԶՄՈՂՔ Կարապետ եւ Մաղաքիա։

Binder

Parchment flyleaf

միայն առջեւի կողմը՝ պատառիկ մը՝ որմէ չէ կարելի գուշակել ինչ բանի հատուած ըյլալը։

Lettrines

ամէն կանոնի առաջին գիրը։

Initials

կարմիր թանաքով են։

Marginal illuminations

քիչ են եւ պարզ։

Images

Canon tables 1

չկան։

Canon tables 2

Թղ. 122ա, 154ա պարզ զարդերով։

Title text

եւ

Blank pages

Թղ. 207բ։

Colophon

Կան հինգ յիշատակագրութիւններ, գրուած հաւանաբար ստացողէն, որովհետեւ գրչութիւնը ամբողջովին նոյն չէ բնագրին գրչութեան հետ. 1. Թղ. 91բ. «Չանարժան գծողս յիշեցէ՛ք ի Քրիստոս, եւ դուք յիշեալ լիջիք առաջի Քրիստոսի. ամէն»։ 2. Թղ. 121բ. «Զստացող սուրբ գրոցս յիշեցէ՛ք եւ Աստուած ողորմի ասացէք»։ 3. Թղ. 153բ. «Զմեղսամակարդ նուաստ ոգ(ի) Գրիգոր, սոսկ անուն սարկաւագ եւ աշակերտող բանի, ստացող սուրբ տառիս եւ զգծողս իմ յիշեցէ ք յաղօթսն եւ զծնօղսն իմ, աղաչեմ, եւ Աստուած յիշողացդ ողորմեսցի ի գալըստեան իւրում. ամէն»։ 4. Թղ. 207ա. «Ձեռս երթայ գիրըս մընայ, ով որ զայս գիրըս կարդայ, Տէրն ողորմի ինձ եւ նորա»։ 5. Թղ. 249բ. «Ով հանդիպողք եւ ընթերցողք մանկունք լուսերամից, որք հանդիպիք այսմ տառի որ շարական կոչի, կարդալով կամ օրինակելով կամ միտ առնելով, յիշեցէք ի մաքրափայլ աղաւթս ձեր զստացող սորին զտէր Պարսումն քաջ կրաւնաւորն, եւ զծնօղսն իւր, եւ զամենայն արեան մերձաւորսն։ Ընդ նոսին եւ զԳրիգոր սարկաւագն յոյժ աշխատանք կրեաց գրել եւ ծաղկելն. ամէն։ Դարձեալ յիշեցէք ի մաքրափայլ աղօթս ձեր զԿարապետն եւ Մաղաքիայն, որ բազում աշխատանք կրեցին ի թղթի կօկելն։ Ձեռս երթայ գիրս կենայ, ով որ զայս կարդայ՝ Տէրն ողորմի ինձ եւ նորայ»։ 6. Թղ. 287ա. Շատ անվարժ նոտը գրով. «Ես անարժան եւ մեղաւոր տիրացու Գինոսե, բանձիթայելաւ(1) Ռօձև(ուր3»)»

Informations

1885ին Պոլիսէն դրկուած է Ս. Ղազար։ Մատեանս է Շարակնոց, որ կը տարբերի սովորական Շարակնոցներէն. ամէն կանոնի Օրհնութեան կը հետեւին բազմաթիւ քաղուածոյ շարականներ՝ որոնք զանց կ'ընենք մի առ մի նշանակելէ։ Կը բովանդակէ հետեւեալ կանոնները. 1. Թղ. 1ա. (Կանոն ծննդեան Աստուածածնին, ու այլն (Հմմտ. և. Երկ. §§ 1, 3. 2. Թղ. 4բ. «Կանովն Աստուածայայտնութեան ճրագալուցին»։ Յայտնութեան Ա. օրուան կանոնի Օրհնութիւնը ունի յաւելուած տուներ. «Եդար ի մսուր... Մելքոն, Գասպար...»։ 3. Թղ. 39ա. «Աւրհնութիւն ԱՅտոնի անապատականի»։ Եօթանասնից «Առաքեալք» շարականը ունի չորս տուն, իսկ Յովնանու կանոնը իբր խորագիր ունի. «Կանովն նինուէացւոց եւ Յովնանու մարգարէին»։ 4. Թղ. 59բ. «Կանովն Բուն Բարեկենդանին»։ 5. Թղ. 92ա. «Կանոն Գալստեան Տեառն ի Բեթանիայ»։ Յինանց Գովեաներուն կը յաջորդէ նոր պարականոն շարական մը. «Աբգար Հայոց թագաւոր իմաստութեամբ խորհրդաւոր»։ 6. Թղ. 122ա. «Կանովն Յարութեան Տեառն մերոյ»։ 7. Թղ. 169բ. «Կանովն Յովնանու ծընընդեան»։ 8. Թղ. 187բ. «Կանոն սրբոյ Տապանավերափոխման Ա. օրուան կանոնէն առաջ կայ «Արեւելք գերարփին» (Ա-Ք) շարականը։ Ձեռագրիս մէջ կը պակսի Գիւտ Խաչի կանոնը, այսինքն նշանակուած են միայն Օրհնութեան առաջին բառերը. (տե՛ս ստորեւ § 15)։ 9. Թղ. 224ա. «Աւրհնութիւն սրբոց հրեշտակապետացն Գաբրիէլի», Հրեշտակաց կանոնը (հմմտ. Ա. Շրկ. § 175) օրինակուած է նախ քան Մարգարէիցը (հմմտ. Դ. Շրկ. § 29)։ Հուսկ կը հետեւին Թարգմանչաց կանոնը՝ որ սխալմամբ իբր խորագիր կը կրէ «Թարգմանչացն Սահակայ եւ Յակովբայ», Յակոբ Մծբնայ հայրապետին, «Աւրհնութիւն Նիկիայ սուրբ ժողովոյն» եւ այլն (հմմտ. Ա. Շրկ. §§ 176-183, 185-195), որոնց միջանկեալ մտած են Նիկողայոսի, Կիւրղի, Մանկանցն Բեթղեհեմի, Սարգսի, Աբդլմսեհի «Աստուած հզօր եւ սքանչելի որ ընտրեցեր քեզ սիրելի» շարականները։ 10. Թղ. 250ա. «Կանոն համաւրէն ամենայն Մարտիրոսաց»։ - Թղ. 269բ. «Կանոն համօրէն ամենայն ննջեցելոցն»։ Մարտիրոսաց կանոնին միջանկեալ եւս մտած են քաղուածոյ շարականները։ 11. Թղ. 281ա. «Արարիչ եւ մարդասէր անոխակալ»։ - «Ես ասացի վերանալ յինէն»։ - Թղ. 282բ. «Տեառն Ներսէսի ասացեալ վասն ննջեցելոց. Աստուած անեղ անժամանակ» (Ա-Ք)։ 12. Թղ. 284բ. «Երգ արեւագալի»։ 13. Թղ. 287բ. «Կանովն յարութեան աւրհնութիւնքն»։ 14. Թղ. 298բ. «Յաւուրց վերջին ժամանակին»։ - Թղ. 299բ. «Լերինք ամենայն ցընծացէք»։ 15. Թղ. 300բ. (Կանոն Գիւտ Խաչին). «Ի. Որ փափաքելի տենչմամբ» եւ այլն։ Հմմտ. Ա. Շրկ. § 170. «Ապաւինեցաք ի նաչ» շարականը ունի ութը տուն (Ա-Ը)։ 16. Թղ. 301ա-316բ. Տօնացոյց։

Content